Təhsil 365 - Logo Mobile

Pənahəli xan və Qarabağ xanlığının qurulması: Bayat, Şahbulaq və Şuşa qalalarının tarixi

9722.02.2025 - 11:25
Pənahəli xan və Qarabağ xanlığının qurulması: Bayat, Şahbulaq və Şuşa qalalarının tarixi

Nadir şahın 1747-ci ildə öldürülməsindən sonra Əfşarlar imperiyasında mərkəzi hakimiyyət zəiflədi və Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində müstəqil və yarım-müstəqil xanlıqlar meydana gəldi. Bu dövrdə Pənahəli xan Cavanşir Qarabağ xanlığının əsasını qoydu.

Bayat qalası

Pənahəli xan ilk olaraq 1748-ci ildə Ağcabədi yaxınlığında Bayat qalasını inşa etdirdi. Qala möhkəm hasar və xəndəklərlə əhatə olunmuş, içərisində bazar, hamam və məscid tikilmişdi. Ətraf bölgələrdən, hətta Təbriz və Ərdəbildən sənətkarlar və ailələri Bayat qalasında məskunlaşmışdılar. Lakin Bayat qalası fasiləsiz davam edən müharibələr şəraitində xanlığın təhlükəsizliyini tam təmin edə bilmirdi.

Şahbulaq qalası

Daha etibarlı müdafiə məqsədilə Pənahəli xan 1751-1752-ci illərdə Ağdam yaxınlığında, Şah bulağı adlanan yerdə Şahbulaq qalasını tikdirdi. Burada daşdan inşa edilmiş qala, məscid, hamam və bazar kimi tikililər mövcud idi. Pənahəli xan ailəsi və yaxınları ilə birlikdə Bayat qalasından Şahbulaq qalasına köçdü. Lakin bu qala da tam təhlükəsizlik təmin edə bilmədiyindən, daha möhkəm bir qala tikmək qərarına gəldi.

Şuşa qalası

Pənahəli xan 1752-ci ildə dağların içində, əlçatmaz və möhkəm bir yerdə yeni bir qala — Şuşa qalasının tikintisinə başladı. Dəniz səviyyəsindən 1300-1600 metr hündürlükdə yerləşən bu qala, üç tərəfdən sıldırım qayalarla, dördüncü tərəfdən isə möhkəm qala divarları ilə əhatə olunmuşdu. Şuşa qalası həm müdafiə baxımından əlverişli, həm də strateji əhəmiyyətə malik idi. Pənahəli xanın ölümündən sonra qala yerləşdiyi relyefə uyğun olaraq Şuşa adlandırıldı.

Pənahəli xanın inşa etdirdiyi bu qalalar Qarabağ xanlığının müdafiə qabiliyyətini artırmış və bölgənin siyasi, iqtisadi və mədəni inkişafında mühüm rol oynamışdır.

Aydan Ələkbərova

Xəbər Lenti

Ali təhsil müəssisələrinə və orta ixtisas müəssisələrinə ümumilikdə 16 192 ərziə təqdim olunub31.08.2025 - 15:26
Bakı Slavyan Universitetində qəbul faizi 99,3% oldu31.08.2025 - 15:07
"Elm və din ziddiyyət içindədir" - Şadiyeva Aytac31.08.2025 - 14:57
Sosial şəbəkələr tələbələrin təhsilinə mane olur, yoxsa dəstək?31.08.2025 - 14:47
Beşikdən qəbrə qədər elm: İslamda təhsil və elmin rolu31.08.2025 - 14:40
Universitetlərdə tələbə klubları şəxsiyyət formalaşdırırmı?31.08.2025 - 14:35
Üç inam forumu - uşaqlara anlamaqda kömək edir31.08.2025 - 14:28
Xaricdə təhsil alan gənclərin ən böyük çətinlikləri nələrdir?31.08.2025 - 14:20
Kitabxanalar gənclərin inkişafında hələ də rol oynayırmı?31.08.2025 - 14:13
“Elm öyrənmək hər bir müsəlmana vacibdir” – Əkrəm Həsənov31.08.2025 - 14:07
Tələbələrin dərsdənkənar məşğələləri onların uğuruna necə təsir edir?31.08.2025 - 14:00
"Məktəblər gələcək həyat üçün deyil, burada və indi üçün əxlaqı öyrətməlidir"31.08.2025 - 13:50
Elm və din: ABŞ-də cəmiyyətin baxışları31.08.2025 - 13:33
Texasda 4 məktəb rayonundan biri yeni müqəddəs kitab kurikulumu qəbul edib31.08.2025 - 13:19
Teatr və kino sənətinin görkəmli nümayəndəsi Kübra Dadaşova anılır31.08.2025 - 13:05
Şair, nasir və tərcüməçi Rəşid bəy Əfəndiyev xatırlanır31.08.2025 - 12:59
Əməkdar incəsənət xadimi İsgəndər Coşqun anılır31.08.2025 - 12:44
Sosioloq: "Qüdrət elmdədir, başqa cür heç kəs heç kəsə üstünlük eyləyə bilməz"31.08.2025 - 12:36
Aygün Bəylərin qızı Canan Hümmətova beynəlxalq yarışda medallar qazandı31.08.2025 - 12:29
Məktəbəqədər uşaqlarda emosional intellektin inkişafı: bağça mühiti 31.08.2025 - 12:22
İlahiyyatçı Ağa Hacıbəyli: "Din yol deməkdir, elm də bu yolun çırağıdır"31.08.2025 - 12:18
Uşaq musiqisinin görkəmli bəstəkarı Oqtay Zülfüqarov xatırlanır31.08.2025 - 12:14
Masallıda "İdman hamı üçün" layihəsi çərçivəsində idman tədbiri keçirilib31.08.2025 - 12:06
Sağlam uşaqlar-güclü gələcək 31.08.2025 - 12:01
Salman Alıoğlu 70 yaşını mətbuat və ədəbiyyat aləmində qeyd etdi31.08.2025 - 11:59
Yeni dərs ilinə hazırlıq: valideynlər və şagirdlər üçün faydalı məsləhətlər31.08.2025 - 11:58
Məktəbəqədər uşaqlarda düzgün qidalanma vərdişlərinin formalaşdırılması31.08.2025 - 11:54
Azərbaycanlı şair Xuraman Muradova beynəlxalq qadın şairlər birliyinə rəhbərlik edəcək31.08.2025 - 11:44
Məktəbəqədər uşaqlarda nağılların tərbiyəvi rolu31.08.2025 - 11:40
Əsəbi uşaqla necə davranmalıyıq? 31.08.2025 - 11:39
Məktəbəqədər uşaqlarda oyun fəaliyyətinin inkişafdakı rolu31.08.2025 - 11:30
Muzey fondu zənginləşdirilir: Masallıda komissiya iclası31.08.2025 - 11:29
Məktəbəqədər dövrdə uşaqların fiziki inkişafı-nələrə diqqət edilməlidir?31.08.2025 - 11:25
Məktəbəqədər uşaqlarda adaptasiya çətinlikləri və həlli yolları31.08.2025 - 11:24
Uşaqlarda məktəbə sevgi necə formalaşdırılır? – Mütəxəssislərdən tövsiyə31.08.2025 - 11:21
Lerikdə mədəniyyət işçilərinin seminarı keçirilib31.08.2025 - 11:14
Uşaqlarda aqressiv davranışın kökü nədəndir? 31.08.2025 - 11:03
Şagirdlərin təhsil motivasiyasının artırılması və akademik uğura təsiri31.08.2025 - 11:00
Milli-mənəvi dəyərlərin təbliği: Lerikdə maarifləndirici ekskursiya31.08.2025 - 10:59
Dövlət proqramı çərçivəsində tələbələrimiz Kolumbiya Universitetində təhsil alacaq31.08.2025 - 10:50
Məktəbəqədər müəssisələrdə STEAM fəaliyyətlərinin təşkili və uşaqların inkişafına təsiri31.08.2025 - 10:45
Film günləri layihəsi çərçivəsində klassik ekran əsəri göstərildi31.08.2025 - 10:44
Masallı kitabxanası balacalara nağıl dünyasını tanıtdı31.08.2025 - 10:29
Şagirdlərin elm və texnologiya yarışmalarına hazırlığının təhsil prosesinə təsiri və inkişaf perspektivləri31.08.2025 - 10:15
Tarix yazan qəhrəman: Raqib Əzizovun xatirəsi Masallıda yad edildi31.08.2025 - 10:14
Müasir təhsil metodlarının müəllim hazırlığında inkişaf və peşəkarlığın artırılmasına təsiri31.08.2025 - 10:00
Masallıda vətənpərvər jurnalist Çingiz Mustafayevə həsr olunmuş tədbir keçirilib31.08.2025 - 10:00
Tələbələr üçün regionlarda təcrübə və staj imkanlarının artırılması proqramları31.08.2025 - 09:45