Təhsil 365 - Logo Mobile

Alimlər smartfonların qocalarda demensiyaya səbəb olması barədə mifi təkzib ediblər

8615.04.2025 - 06:30
Alimlər smartfonların qocalarda demensiyaya səbəb olması barədə mifi təkzib ediblər

Beylor Universiteti və Texas Universitetindən olan amerikalı alimlər qocalıq zamanı rəqəmsal cihazlardan aktiv istifadənin demensiyanın inkişafına kömək edə biləcəyi fikrini təkzib ediblər.

“Tehsil365” xəbər verir ki, bu barədə araşdırma “Nature Human Behavior” (NHB) elmi jurnalında dərc olunub.

Komanda əvvəlki 57 elmi məqalədə təqdim olunan dünya üzrə 400 000-dən çox yaşlı yetkin (orta yaş 69) məlumatlarını təhlil edib.

Meta-analiz 50 yaşdan yuxarı insanlarda rəqəmsal texnologiyadan istifadə ilə koqnitiv performans arasında güclü əlaqə tapıb.

"Texnologiyanın beyinə zərərli təsirini təklif edən rəqəmsal demans fərziyyəsinə dair heç bir dəlil tapmadıq”, - Texas Universitetinin klinik neyropsixoloqu doktor Jared Benge bildirib.

Alimlər texnologiyanın müsbət təsirini izah edən üç əsas amili müəyyən ediblər: mürəkkəblik, əlaqələr və kompensasiya. Rəqəmsal qurğular zehni fəaliyyət (oyunlar, öyrənmə və problemlərin həlli) üçün imkanlar təmin edir, sosial şəbəkələrə və messencerlərə çıxış formasında ünsiyyət imkanlarını təmin edir, həmçinin naviqasiya, qeydlər və digər funksiyalar vasitəsilə yaş məhdudiyyətlərini aradan qaldırmağa kömək edə bilər.

Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, müsbət effekt cihazlardan istifadənin xarakterindən asılıdır. Passiv məzmun istehlakı (sonsuz olaraq videolara baxmaq kimi) ailə ilə video zənglər, onlayn kurslar və ya sadəcə GPS-dən istifadə kimi aktiv qarşılıqlı əlaqə kimi eyni faydaları təmin etmir.

Alimlər etiraf edirlər ki, idrak funksiyalarını təkmilləşdirən texnologiya olduğunu hələ dəqiq söyləmək mümkün deyil; ola bilsin, intellektə malik insanlar daha tez-tez qacetlərdən istifadə edirlər. Bununla belə, artıq aydındır ki, rəqəmsal cihazların ağıllı istifadəsi sağlam beyin yaşlanması strategiyasının bir hissəsi ola bilər.

Aydan Ələkbərova

Xəbər Lenti

Seyran Səxavətin 80 illik yubileyi: yazıçının yaradıcılığında insan taleyi və zamanın çağırışları13.03.2026 - 14:21
Hökumət Bakıdakı universitetlərin köçürülməsi istiqamətində təhlillər aparılmasını təklif edir13.03.2026 - 14:11
Moskva muzeyinin ilk eksponatı Qarabağ xalçası olub13.03.2026 - 14:01
Abituriyentlər BSU-nun tədris mühiti ilə tanış olublar: beynəlxalq proqramlar və yeni imkanlar13.03.2026 - 13:51
İlk dəfə olaraq kosmosda asteroidin istiqamətini dəyişmək mümkün olub13.03.2026 - 13:41
Peşə təhsilində rəqəmsal yenilik - ZəkAI13.03.2026 - 13:31
Milli Kitabxanada “Əməkdar incəsənət xadimi Zakir Bağırov - 110” adlı sərgi açılıb13.03.2026 - 13:21
Xalq rəssamı Davud Kazımovun yaradıcılığı” adlı mühazirə dinlənilib13.03.2026 - 13:11
Bakıda məşhur özbək tikmə ustasının yaradıcılığına həsr olunan sərgi açılıb13.03.2026 - 13:05
Növbəti layihə mədəniyyətlərarası dialoqun Azərbaycan modelinə həsr olunub13.03.2026 - 12:55
Ən yaxşı təqdimat” müsabiqəsinin ölkə mərhələsinə 107 nəfər vəsiqə qazanıb13.03.2026 - 12:45
BDU tələbələri üçün karyera imkanları təqdim edilib13.03.2026 - 12:35
Paytaxt üzrə 17 ən yaxşı təqdimat müəllifi ölkə turunda iştirak edəcək13.03.2026 - 12:25
Dünya Azərbaycanlı Alimlər Birliyinin üzvləri BMU-da tədris prosesinə cəlb oluna bilər13.03.2026 - 12:15
BDU tələbələri ekzistensial psixologiya mövzusunda məlumatlandırılıb13.03.2026 - 12:05
Azərbaycanda filologiya üzrə yeni elmlər doktoru13.03.2026 - 11:58
Ötən il 81 uşaq təhsilə cəlb edilib13.03.2026 - 11:49
5 il ərzində magistraturaya qəbul olanların sayında artım var 13.03.2026 - 11:37
BSU-da abituriyentlər üçün infoturlar başlayıb - FOTOLAR13.03.2026 - 11:25
“Gənc memarlar üçün karyera imkanları” forumu keçirilib - FOTOLAR13.03.2026 - 11:14
Reytinqdə UNEC-in yeni uğuru13.03.2026 - 11:02
Bu qədər məktəbdə inklüziv təhsil tətbiq olunur13.03.2026 - 10:50
Yeni dərsliklər hazırlanıb 13.03.2026 - 10:43
İncəsənət məktəblərində bu qədər şəxs işdən çıxarılıb13.03.2026 - 10:36
Azərbaycanda ləğv edilən məktəblərin sayı açıqlanıb 13.03.2026 - 10:27
Kənd məktəbindən iki bacı RFO-nun finalçısı olub13.03.2026 - 10:19
Futzal üzrə “Novruz kuboku” başa çatıb - FOTO13.03.2026 - 10:09
“İxtisas seçimi abituriyentlər üçün vacib mərhələdir” - Ayşə Qasımlı13.03.2026 - 09:56
“Riyaziyyatda təməl biliklər vacibdir” - AÇIQLAMA13.03.2026 - 09:44
Bu qidalar qadınlarda yaddaşı zəiflədir - XƏBƏRDARLIQ13.03.2026 - 09:39
Görmə qabiliyyətini yaxşılaşdıran 12 qida (SİYAHI)13.03.2026 - 09:33
Bu dörd qida xərçəng riskini azaldır13.03.2026 - 09:25
Beynin qocalması hansı yaşdan başlayır?13.03.2026 - 09:18
İnsan ürəyi haqqında 5 maraqlı fakt13.03.2026 - 09:11
Vitamin çatışmazlığı ilə mübarizədə ən yaxşı beş məhsul13.03.2026 - 09:05
Hər il 7 milyon insan bu səbəbdən vaxtından əvvəl ölür13.03.2026 - 08:55
Ağcaqanadlar hər il 700 mindən çox insanın həyatına son qoyur13.03.2026 - 08:49
İnşaat və Sumqayıt Musiqi kolleclərinə yeni təyinatlar olub13.03.2026 - 08:39
Avstraliyalı yeniyetmələrin beşdə biri qadağadan sonra hələ də sosial mediadan istifadə edir 13.03.2026 - 08:30
Yeraltı sivilizasiya tapıldı: Yüzillərlə dünyadan təcrid olunmuş şəkildə yaşayıblar13.03.2026 - 08:23
ADNSU tələbələri Qazaxıstanda keçirilən hakatonda qalib olublar13.03.2026 - 08:15
Göründüyü qədər yüngül deyil: Bir bulud əslində neçə tondur?13.03.2026 - 08:06
Hər il 2 milyon insanın tutulduğu xəstəlik - Artıq gənclər arasında da yayılır13.03.2026 - 07:57
Yeni timsah növü kəşf edilib13.03.2026 - 07:49
Bu gün hava necə olacaq? - PROQNOZ13.03.2026 - 07:40
Gündə üç dəfə qəbul etmək bağırsaqda möcüzələr yaradır13.03.2026 - 07:30
Bu sadə addımlarla xəstəliklərdən qoruna bilərsiniz13.03.2026 - 07:21
Günəş panelləri tək-tək zibilə atılır: Günün 24 saatı havadan enerji istehsalı13.03.2026 - 07:10