Son illərdə sosial şəbəkələr həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Gənclər üçün bu platformalar informasiya əldə etməyin, öz fikirlərini paylaşmağın və əylənməyin başlıca məkanına çevrilib. Lakin bu sürətli rəqəmsallaşma prosesinin arxasında görünməyən bir təhlükə də var – psixoloji sağlamlığın zərbə alması.
Əvvəllər dostlarla ünsiyyət, oyun və fəaliyyət real mühitdə baş verirdisə, indi ekran qarşısında saatlarla vaxt keçirmək normaya çevrilib. Araşdırmalar göstərir ki, gündə 3 saatdan çox sosial mediada vaxt keçirmək, insanlarda narahatlıq, özünüqiymətləndirmədə azalma və depressiya əlamətlərini artırır. Xüsusilə Instagram və TikTok kimi platformalarda paylaşım mədəniyyəti insanlarda "mükəmməl görünmək" təzyiqi yaradır.
Bundan əlavə, “like” və “baxış sayı” kimi göstəricilər gənclərin öz dəyərini ölçmək vasitəsinə çevrilir. Əgər paylaşım bəyənilmirsə, bu, onların psixoloji durumuna mənfi təsir edə bilir. Sosial müqayisə, yəni özünü başqaları ilə müqayisə etmək vərdişi, gənclərdə özgüvənin aşağı düşməsinə səbəb olur.
Bəs çıxış yolu nədir? Sosial şəbəkələr qadağan edilməməlidir, çünki bu, artıq həyatın gerçək bir hissəsidir. Əsas məsələ, bu platformalardan balanslı istifadə vərdişlərinin aşılanmasıdır. Məktəblərdə rəqəmsal savadlılıq dərslərinin keçirilməsi, psixoloqların iştirakı ilə maarifləndirici proqramların təşkili və ailələrin dəstəyi bu sahədə müsbət dəyişikliklərə səbəb ola bilər.
Sosial şəbəkələr nə tam zərərlidir, nə də tam faydalı. Onların təsiri istifadə formasından asılıdır. Gənclərin psixoloji sağlamlığını qorumaq üçün ilk növbədə sosial mediadan düzgün istifadə mədəniyyəti formalaşdırılmalıdır.Hesab edirəm ki, bu həm ailələrin, həm müəllimlərin, həm də cəmiyyətin ümumi vəzifəsidir.