Təhsil 365 - Logo Mobile

Akademiklər süni intellektin ekoloji təsiri ilə bağlı özlərini günahkar hiss etməməlidirlər

10431.07.2025 - 14:30
Akademiklər süni intellektin ekoloji təsiri ilə bağlı özlərini günahkar hiss etməməlidirlər

Son zamanlarda ali təhsil müəssisələrində çalışan müəllim və əməkdaşlar eyni sualı təkrar-təkrar verirlər: “Süni intellektdən istifadəm iqlim dəyişikliyinə töhfə verirmi?”

"Tehsil365" Times Higher Education-un yaydığı məlumata əsasən bildirir ki, universitetlərdə ChatGPT, Copilot və Gemini kimi alətlərdən geniş istifadə edilir. Müəllimlər dərs planları hazırlayır, elmi işçilər məqalələri qısalaşdırır, inzibati heyət isə e-poçtlarını idarə etmək üçün süni intellektdən faydalanır. Lakin bu texnologiyaların artan enerji və su istifadəsi bəzi ekoloji narahatlıqlar yaradır.

Böyük Britaniyada fəaliyyət göstərən “Jisc” təşkilatının rəsmisi Cal Innes bildirir ki, süni intellektin ətraf mühitə təsirinə görə fərdi istifadəçiləri günahlandırmaq düzgün deyil. O vurğulayır ki, bu məsələ ilə bağlı əsas məsuliyyət texnologiya şirkətlərinə və onların yaratdığı infrastruktur sistemlərinə aiddir.

Araşdırmalara görə, bir süni intellekt sorğusu təxminən 3 vat-saat enerji sərf edir. Bu, qısa bir videoya baxmaqdan və ya bir neçə dəqiqəlik video zəngdən daha az enerji deməkdir. Mütəxəssislər bu rəqəmlərin təxmini olduğunu desələr də, süni intellektin gündəlik istifadəsinin enerji baxımından o qədər də böyük təsiri yoxdur.

Əsas problem isə böyük texnoloji şirkətlərin qurduğu enerji sərfiyyatlı infrastruktur sistemlərinin özü ilə bağlıdır. Bu baxımdan, fərdi istifadəçiləri günahlandırmaq əvəzinə, süni intellektin inkişafına nəzarət edən qurumlar məsuliyyət daşımalıdır.

Yekunda Innes bildirir ki, süni intellektdən istifadəyə görə günah hissi keçirməkdənsə, onun faydalı tərəflərinə və sistematik dəyişikliklərə fokuslanmaq daha doğrudur.

Aydan İsayeva

Xəbər Lenti

"Kürü keçək?!” açıq suda üzmə yarışı keçirilib31.08.2025 - 16:47
2800-dən çox plan yeri abituriyentlər tərəfindən seçilməyib31.08.2025 - 16:38
Ordubadi Məmməd Səid: Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi31.08.2025 - 16:35
Xaricdə təhsil proqramları: təqaüd imkanları və çətinliklər – təhsil eksperti Rasim Həsənzadə ilə MÜSAHİBƏ31.08.2025 - 16:31
Aqata Kristi: Detektiv janrının kraliçası31.08.2025 - 16:15
Sosial media: gənclər üçün fürsət, yoxsa təhlükə?31.08.2025 - 16:03
Qrup işləri tələbələr arasında həqiqətən əməkdaşlıq ruhu yaradırmı?31.08.2025 - 15:53
Ali təhsil müəssisələrinə qəbul planı 96,27 % dolub31.08.2025 - 15:46
Lerikdə “İdman hamı üçün” layihəsi çərçivəsində kütləvi idman tədbiri keçirilib31.08.2025 - 15:35
Müəllim-tələbə münasibətləri keyfiyyətli təhsili müəyyən edirmi? 31.08.2025 - 15:30
Ali təhsil müəssisələrinə və orta ixtisas müəssisələrinə ümumilikdə 16 192 ərizə təqdim olunub31.08.2025 - 15:26
Qızların STEM sahəsinə marağı niyə azdır?31.08.2025 - 15:18
Bakı Slavyan Universitetində qəbul faizi 99,3% oldu31.08.2025 - 15:07
Virtual təhsil tələbələri əmək bazarına hazırlaya bilirmi?31.08.2025 - 15:00
"Elm və din ziddiyyət içindədir" - Şadiyeva Aytac31.08.2025 - 14:57
Müasir gənclik niyə ənənəvi peşələri seçmir?31.08.2025 - 14:53
Sosial şəbəkələr tələbələrin təhsilinə mane olur, yoxsa dəstək?31.08.2025 - 14:47
Beşikdən qəbrə qədər elm: İslamda təhsil və elmin rolu31.08.2025 - 14:40
Universitetlərdə tələbə klubları şəxsiyyət formalaşdırırmı?31.08.2025 - 14:35
Üç inam forumu - uşaqlara anlamaqda kömək edir31.08.2025 - 14:28
Xaricdə təhsil alan gənclərin ən böyük çətinlikləri nələrdir?31.08.2025 - 14:20
Kitabxanalar gənclərin inkişafında hələ də rol oynayırmı?31.08.2025 - 14:13
“Elm öyrənmək hər bir müsəlmana vacibdir” – Əkrəm Həsənov31.08.2025 - 14:07
Tələbələrin dərsdənkənar məşğələləri onların uğuruna necə təsir edir?31.08.2025 - 14:00
"Məktəblər gələcək həyat üçün deyil, burada və indi üçün əxlaqı öyrətməlidir"31.08.2025 - 13:50
Elm və din: ABŞ-də cəmiyyətin baxışları31.08.2025 - 13:33
Texasda 4 məktəb rayonundan biri yeni müqəddəs kitab kurikulumu qəbul edib31.08.2025 - 13:19
Teatr və kino sənətinin görkəmli nümayəndəsi Kübra Dadaşova anılır31.08.2025 - 13:05
Şair, nasir və tərcüməçi Rəşid bəy Əfəndiyev xatırlanır31.08.2025 - 12:59
Əməkdar incəsənət xadimi İsgəndər Coşqun anılır31.08.2025 - 12:44
Sosioloq: "Qüdrət elmdədir, başqa cür heç kəs heç kəsə üstünlük eyləyə bilməz"31.08.2025 - 12:36
Aygün Bəylərin qızı Canan Hümmətova beynəlxalq yarışda medallar qazandı31.08.2025 - 12:29
Məktəbəqədər uşaqlarda emosional intellektin inkişafı: bağça mühiti 31.08.2025 - 12:22
İlahiyyatçı Ağa Hacıbəyli: "Din yol deməkdir, elm də bu yolun çırağıdır"31.08.2025 - 12:18
Uşaq musiqisinin görkəmli bəstəkarı Oqtay Zülfüqarov xatırlanır31.08.2025 - 12:14
Masallıda "İdman hamı üçün" layihəsi çərçivəsində idman tədbiri keçirilib31.08.2025 - 12:06
Sağlam uşaqlar-güclü gələcək 31.08.2025 - 12:01
Salman Alıoğlu 70 yaşını mətbuat və ədəbiyyat aləmində qeyd etdi31.08.2025 - 11:59
Yeni dərs ilinə hazırlıq: valideynlər və şagirdlər üçün faydalı məsləhətlər31.08.2025 - 11:58
Məktəbəqədər uşaqlarda düzgün qidalanma vərdişlərinin formalaşdırılması31.08.2025 - 11:54
Azərbaycanlı şair Xuraman Muradova beynəlxalq qadın şairlər birliyinə rəhbərlik edəcək31.08.2025 - 11:44
Məktəbəqədər uşaqlarda nağılların tərbiyəvi rolu31.08.2025 - 11:40
Əsəbi uşaqla necə davranmalıyıq? 31.08.2025 - 11:39
Məktəbəqədər uşaqlarda oyun fəaliyyətinin inkişafdakı rolu31.08.2025 - 11:30
Muzey fondu zənginləşdirilir: Masallıda komissiya iclası31.08.2025 - 11:29
Məktəbəqədər dövrdə uşaqların fiziki inkişafı-nələrə diqqət edilməlidir?31.08.2025 - 11:25
Məktəbəqədər uşaqlarda adaptasiya çətinlikləri və həlli yolları31.08.2025 - 11:24
Uşaqlarda məktəbə sevgi necə formalaşdırılır? – Mütəxəssislərdən tövsiyə31.08.2025 - 11:21