ABŞ-ın Nyu-Orlean şəhərində həyata keçirilən bir pilot layihə, həftəlik 50 dollar şərtsiz pul alan məktəblilərin həyatında əhəmiyyətli dəyişikliklər yaratdığını ortaya qoyub. Beş il ərzində yüzlərlə şagird bu proqram çərçivəsində həm xərcləmə, həm də qənaət vərdişləri qazanıb.
"Tehsil365" The Hechinger Report-un yaydığı məlumata əsasən xəbər verir ki, layihəyə qatılan gənclər pullarını müxtəlif məqsədlərlə istifadə ediblər — bəziləri onu dərsə davamiyyətə, diş müalicəsinə və ya incəsənət fəaliyyətlərinə sərf edib, digərləri isə qənaət edib və ya DJ avadanlıqları alıb. Proqram ilk dəfə Rooted adlı məktəbdə başlayıb və hazırda səkkiz məktəbdə, eləcə də İndianapolisdəki filialda tətbiq olunur.
Tədqiqatçılar bu layihə ilə şagirdlərin maliyyə vərdişlərini, planlama qabiliyyətlərini və ümumilikdə pulun həyat keyfiyyətinə təsirini araşdırıblar. 40 həftə davam edən layihə çərçivəsində hər iştirakçıya ümumilikdə 2.000 dollar ödənilib.
Son hesabat göstərib ki, pul alan şagirdlər məktəbə bir qədər daha çox davam edir, lakin onların qiymətləri digər qrupla müqayisədə dəyişməyib. Əvəzində, onlar qənaət etməyi öyrəniblər və maliyyə məhsullarına – hesab açmaq, büdcə qurmaq kimi vərdişlər qazanıblar. Layihənin sonunda iştirakçılar orta hesabla 300 dollar qənaət etmişdi ki, bu da ABŞ-da böyüklər üçün milli orta göstəricidən üç dəfə çoxdur.
Tennessi Universitetindən tədqiqatçı Stacia West bildirib ki, gənclərə aşağı riskli mühitdə pul idarə etmək imkanı verildikdə, bu, onların uzunmüddətli maliyyə davranışlarını formalaşdırır. O, bu vərdişlərin gələcək maliyyə sağlamlığı üçün baza rolunu oynadığını vurğulayıb.
Bu tip təşəbbüslər dünyada getdikcə yayılmağa başlayıb. ABŞ və Kanadada universal əsas gəlir (UBI) və birbaşa pul transferi kimi modellər üzərində işlər aparılır. Lakin bu layihə bir ilk olaraq gəncləri birbaşa hədəf alıb və onların həyatına konkret təsirləri araşdırılıb.