Yeni bir beynəlxalq araşdırma, sadəcə bir sənət əsərinə baxmağın belə insanın rifahına müsbət təsir edə biləcəyini ortaya qoyub.
"Tehsil365" Science Daily-ə istinadən xəbər verir ki, tədqiqat göstərir ki, bu təsir yalnız sənət qalereyasında deyil, xəstəxana və klinika kimi fərqli məkanlarda da müşahidə oluna bilər.
Vyana Universiteti, Dublin Trinity Kolleci və Berlin Humboldt Universitetindən psixoloqların apardığı və ümumilikdə 6.805 nəfəri əhatə edən bu araşdırma, 38 müxtəlif tədqiqatın nəticələrini bir araya gətirərək “The Journal of Positive Psychology” jurnalında dərc olunub.
Araşdırmada Edvard Munkun “Çığlıq”, Van Qoqun “Ulduzlu gecə” əsərləri və digər müasir, çağdaş vizual sənət nümunələri incələnib. Məlum olub ki, sənət izləmək yalnız emosional vəziyyəti yaxşılaşdırmaqla qalmır, həm də eudemonik rifahı – yəni həyatda mənanın tapılması və şəxsi inkişafla bağlı rifah hissini – gücləndirə bilər.
Sənətə baxışın bu faydaları müxtəlif mühitlərdə – muzeylərdə, qalereyalarda, xəstəxanalarda və hətta virtual reallıq vasitəsilə də təsdiq olunub. Figurativ, abstrakt, fotoqrafiya, heykəltəraşlıq və instalyasiya kimi müxtəlif sənət janrları bu təsiri göstərə bilir.
Araşdırmanın müəlliflərindən biri, Vyana Universitetindən MakKenzi Trupp bildirir:
“İnsanlar incəsənəti çox vaxt lüks sayır. Amma araşdırmamız göstərir ki, istər hobi olaraq, istərsə də məqsədli terapiya çərçivəsində sənətə baxmaq, rifaha əhəmiyyətli şəkildə müsbət təsir göstərə bilər.”
Trinity Psixologiya Məktəbinin dosenti Kler Houlin isə əlavə edib ki, bu günə qədər daha çox sənət yaratmağın psixoloji təsiri öyrənilsə də, sənət izləməyin təsiri kifayət qədər dəyərləndirilməyib:
“Vizual sənət gündəlik həyatımızda – evlərdə, xəstəxanalarda, qalereyalarda – ətrafımızdadır. Onun təsirini daha yaxşı anlamaq, rifahı artırmaq üçün yeni yollar aça bilər.”
ÜST (Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı) artıq 2019-cu ildən etibarən klinik yardımın yanında yaradıcı yanaşmaların da tətbiqini tövsiyə edir. Avropa ölkələrində səhiyyə və incəsənət qurumları isə tibbi nəticələrə uyğun incəsənət növlərinin tətbiqi ilə bağlı daha genişmiqyaslı və keyfiyyətli sübutlara ehtiyac duyurlar.
Araşdırmanın sonunda qeyd olunur ki, sənətə baxışla bağlı əvvəlki tədqiqatlarda metodoloji uyğunsuzluqlar müşahidə olunub. Bu isə gələcək elmi işlərin daha standart şəkildə aparılması üçün RAARR (Reseptiv İncəsənət Aktivliyi Tədqiqat Hesabatı Təlimatı) adlı yeni bir rəhbərliyin hazırlanmasına səbəb olub.