Elm adamları nəhayət Şimali Amerikanın Sakit okean sahillərində on il ərzində 5 milyarddan çox dəniz ulduzunun ölümünə səbəb olan müəmmalı xəstəliyin səbəbini müəyyən ediblər.
"Tehsil365" NBC News-in yaydığı məlumata əsasən bildirir ki, dəniz ulduzları – bəzi növlərində 24-ə qədər qolu ola bilən, fərqli rəng çalarlarına malik canlılar – ilk dəfə 2013-cü ildə Meksikadan Alyaskaya qədər kütləvi şəkildə yox olmağa başlamışdılar. Xəstəlik 20-dən çox növə təsir edib, xüsusilə “günəbaxan dəniz ulduzu” adlı növ beş il ərzində 90%-ə qədər azalaraq kritik səviyyəyə çatıb.
Kanadanın Britaniya Kolumbiyası əyalətində yerləşən Hakai İnstitutundan dəniz xəstəlikləri üzrə ekolog Alyssa Gehman, xəstəliyi "çox qorxunc" adlandırıb. O bildirib ki, sağlam dəniz ulduzlarında qollar şişkin və aktiv olur, lakin bu xəstəlik nəticəsində qollarda yaralar yaranır və sonradan qopur.
Yeni araşdırmaya görə, səbəb Vibrio pectenicida adlı bakteriyadır. Bu bakteriya yalnız dəniz ulduzlarını deyil, digər qabıqlı dəniz canlılarını da yoluxdura bilir. Alimlər əvvəllər xəstəliyin virus mənşəli olduğunu güman etsələr də, uzunmüddətli tədqiqatlar nəticəsində bu versiya təkzib olunub.
Elm adamları əvvəlki illərdə səhvən sağlam ulduzlarda da olan “densovirus”u səbəb hesab etmişdilər. Həmçinin, çox vaxt artıq parçalanmış dəniz ulduzlarının orqan olmayan toxumaları araşdırılmışdı, bu da nəticələrə təsir etmişdi. Lakin son araşdırmada, onların bədən mayesi – sölomik maye – analiz edilib və səbəb aydınlaşıb.
Artıq səbəb məlum olduğu üçün, tədqiqatçılar sağ qalan dəniz ulduzlarının hansılarının sağlam olduğunu müəyyən edib, ya yeni yaşayış yerlərinə köçürmək, ya da süni şəraitdə çoxaldıb təbiətə buraxmaq kimi planlar hazırlayırlar.
Bu təkcə dəniz ulduzları üçün deyil, bütöv Sakit okean ekosistemi üçün əhəmiyyətlidir. Çünki dəniz ulduzları dəniz kirpilərini yeyərək yosun meşələrinin məhv olmasının qarşısını alır. Son on ildə bu meşələrin 95%-i məhv olub və bir çox dəniz canlısı – balıqlar, dəniz samurları, foklar – yaşayış yerlərini itirib.
Alimlər ümid edirlər ki, bu tapıntı dəniz ulduzlarının populyasiyasının bərpasına və "okeanların yağış meşələri" adlandırılan yosun meşələrinin canlanmasına yol açacaq.