Mirzə Şəfi Vazeh Azərbaycan şairi, maarifçisi və satirik sənətkarıdır. O, Gəncədə anadan olmuş, gimnaziyada oxumuş, yaxşı təhsil almışdır. Bir müddət xəttatlıqla məşğul olmuş, M.F.Axundova hüsnxətt öyrətmiş, həmçinin onu ruhani olmaq fikrindən daşındırmışdır. Gənc yaşlarından yazdığı şeirlərlə şöhrət qazanmışdır.“Tehsil365” onun həyat və yaradıcılığını araşdıraraq oxuculara Mirzə Şəfi Vazehin bənzərsiz poetik və elmi dünyasını təqdim edir.
Onun təsis etdiyi “Divani-hikmət” ədəbi-fəlsəfi məclisi Gəncədə böyük maraq doğurmuş, sonradan Tiflisdə də davam etdirilmişdir. Bu məclisdə poeziya, fəlsəfə və etika mövzularında müzakirələr aparılırdı. A. Bakıxanov, M.F. Axundov, tələbəsi alman Fridrix Bodenştedt və digər ziyalılar bu məclisin üzvləri olmuşdur.
Mirzə Şəfi 1840-cı ildən Tiflisdə, sonra yenidən Gəncədə müəllimlik etmiş, daha sonra isə Tiflis zadəganlar gimnaziyasında Azərbaycan və fars dillərindən dərs demişdir. O, 1852-ci ildə Tiflisdə vəfat etmişdir.
Şair Azərbaycan və fars dillərində yazırdı. “Ağılların açan” adlı şeirlər məcmuəsini F. Bodenştedtə hədiyyə etmişdir. Bodenştedt bu şeirləri alman dilinə çevirərək 1850-ci ildə “Şərqdə min bir gün”, 1851-ci ildə isə “Mirzə Şəfinin şərqiləri” adı ilə nəşr etdirmişdir. Kitab Avropada böyük maraq doğurmuş, şeirlər bir çox dillərə tərcümə olunmuşdur. Onlar Lev Tolstoyun diqqətini cəlb etmiş, rus bəstəkarı A. Rubinşteyn musiqiyə uyğunlaşdırmış, F. Şalyapin tərəfindən ifa olunmuşdur.
Bodenştedt sonralar bu əsərlərin müəllifliyini öz adına çıxsa da, araşdırmalar həqiqi müəllifin Mirzə Şəfi Vazeh olduğunu təsdiqləmişdir. Onun yaradıcılığından yalnız bir hissə qorunub saxlanmış, 1926-cı ildə Salman Mümtaz tərəfindən nəşr olunmuş, daha sonra yeni əlyazmalar aşkara çıxarılmışdır.
Mirzə Şəfi əsasən lirik şeirlər yazmış, əsərlərində gözəllik, sevgi və dünya nemətlərini tərənnüm etmişdir. O, zülmə qarşı çıxmış, insanları haqsızlığa müqavimətə çağırmışdır. Dini ehkam və ruhaniliyi tənqid edən satiraları ilə məşhurlaşmışdır. “Teymur”, “Dərviş”, “Sədi və şah”, “Sual-cavab” kimi əsərləri onu satirik şair kimi də tanıtmışdır.
Maarifçilik fəaliyyətində Mirzə Şəfi Azərbaycan dilində ilk dərs vəsaitlərindən biri olan “Kitabi-türki”ni İ. Qriqoryevlə birlikdə hazırlamışdır. Bu kitab uzun müddət məktəblərdə istifadə olunmuşdur.
Şairin əsərləri XIX-XX əsrlərdə Berlin, Moskva, Bakı və digər şəhərlərdə dəfələrlə nəşr olunmuş, onun irsi Azərbaycan və dünya ədəbiyyatında dərin iz qoymuşdur. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 12 yanvar 2004-cü il tarixli sərəncamı ilə Mirzə Şəfi Vazehin əsərləri kütləvi tirajla çap edilmişdir.