Osmanlı imperiyası (1299–1922) yalnız hərbi gücü ilə deyil, həm də mədəniyyəti, siyasəti və beynəlxalq münasibətlərə təsiri ilə dünya tarixində mühüm yer tutur. Onun geniş əraziləri Balkanlardan Yaxın Şərqə, Şimali Afrikadan Qafqaza qədər uzanırdı. Bu səbəbdən imperiya həm Şərq, həm də Qərb mədəniyyətlərinin qovuşduğu unikal bir mərkəzə çevrilmişdi.
Osmanlı cəmiyyəti çoxmillətli və çoxdinli idi. Türklər, ərəblər, yunanlar, ermənilər, yəhudilər və daha çox millət imperiyanın tərkibində yaşayırdı. Bu müxtəliflik ədəbiyyat, memarlıq, musiqi və incəsənətdə böyük zənginlik yaratdı. Mimar Sinan kimi dahilərin tikdiyi məscidlər, körpülər və saraylar bu gün də İstanbulun simvoludur. Divan ədəbiyyatı Şərq poeziyasının zəngin ənənələrini davam etdirir, musiqidə isə Şərq melodiyaları ilə Qərb təsirləri qarışaraq xüsusi Osmanlı janrları formalaşmışdır.
Osmanlılar mərkəzləşdirilmiş güclü dövlət sistemi qurmuşdular. Sultanın başçılıq etdiyi imperiya eyni zamanda şəriət və qanun prinsiplərinə əsaslanırdı. Milet sistemi sayəsində müxtəlif dinlərə mənsub icmalar, məsələn, yəhudilər və xristianlar, öz dini və hüquqi qaydalarına görə yaşaya bilirdilər. Osmanlı diplomatiyası Avropa saraylarında böyük nüfuz qazanmışdı. “Avropanın xəstə adamı” ifadəsi XIX əsrdə işlədilsə də, ondan əvvəl Osmanlı Avropanın siyasi balansında həlledici güc idi.
Osmanlı imperiyası həm Şərq, həm də Qərbə böyük təsir göstərmişdir. Şərqdə İslam mədəniyyətini qoruyaraq Yaxın Şərqdə sabitlik yaratmış, Avropada isə “Türk qorxusu” anlayışı siyasi münasibətləri müəyyən etmişdir. Eyni zamanda Osmanlı mətbəxi, modası və incəsənəti Avropada dəb halına gəlmişdir. Asiya ilə Avropanı birləşdirən körpü rolunu oynayaraq qlobal ticarətdə mühüm rol oynamışdır.
Osmanlı imperiyası mədəniyyət və siyasətdə həm Şərq, həm də Qərbə təsir göstərmiş nadir sivilizasiyalardan biridir. Onun mirası bu gün də Türkiyə, Balkanlar, Yaxın Şərq və Qafqaz xalqlarının gündəlik həyatında özünü göstərir.

