Təhsil 365 - Logo Mobile

İnsan komada olarkən nə baş verir? – Sağ qalanların xatirələri

8526.08.2025 - 05:50
İnsan komada olarkən nə baş verir? – Sağ qalanların xatirələri

İnsan komada neçə gün, hətta aylarla qala bilər. Bu müddətdə xəstənin nələri hiss edib-etmədiyi həkimlər üçün də tam aydın deyil. Lakin bu vəziyyəti yaşamış insanların xatirələri komanın şüur və bədən üzərində təsirini bir qədər anlamağa imkan verir.

Çoxları komanı sadəcə dərin yuxu hesab edir. Əslində isə bu, beynin travma, insult, zəhərlənmə, infeksiya və ya kəskin maddələr mübadiləsi pozuntusu kimi hallara qarşı müdafiə reaksiyasıdır. Beyin güclü stress zamanı şüuru “söndürür” ki, həyatı qoruyub saxlaya bilsin.

Bəzi hallarda həkimlər xəstəni müalicə məqsədilə süni komaya salır. Bu “enerji qənaətli rejimdə” insanın xarici təsirlərə reaksiyası zəifləsə də, bəzən eşitmə və hiss etmə qabiliyyəti qismən qalır.

“Tehsil365” xarici mənbələrə istinadən xəbər verir ki, komada olan insanların təcrübələri çox fərqlidir:

Bəziləri səsləri eşitdiklərini, lakin danışa və hərəkət edə bilmədiklərini bildirirlər.

Digərləri komanı dərin yuxu kimi təsvir edir və heç nə xatırlamadıqlarını deyirlər.

Bəzi hallarda isə xəstələr kabus və ya qəribə yuxular gördüklərini söyləyirlər.

Komadan ayılan insanların bəzilərində yaddaş pozğunluğu müşahidə olunub.

Maraqlı faktlardan biri də odur ki, bir çoxu yaxınlarının səsini eşitdiklərini və bunun onlara geri qayıtmaq üçün güc verdiyini bildiriblər.

Koma hələ də elm üçün tam aydın olmayan bir fenomendir. Amma sağ qalanların xatirələri göstərir ki, komadakı insan tamamilə “qapalı” olmur. Bəzən səsləri eşidir, hiss edir və bu, onların yaşama iradəsini gücləndirir. Mütəxəssislər ailələrə məsləhət görür ki, komada olan insanlarla ünsiyyət qurmaqdan çəkinməsinlər.

Ayşən Rəfizadə

Xəbər Lenti

“Elm öyrənmək hər bir müsəlmana vacibdir” – Əkrəm Həsənov31.08.2025 - 14:07
"Məktəblər gələcək həyat üçün deyil, burada və indi üçün əxlaqı öyrətməlidir"31.08.2025 - 13:50
Elm və din: ABŞ-də cəmiyyətin baxışları31.08.2025 - 13:33
Texasda 4 məktəb rayonundan biri yeni müqəddəs kitab kurikulumu qəbul edib31.08.2025 - 13:19
Teatr və kino sənətinin görkəmli nümayəndəsi Kübra Dadaşova anılır31.08.2025 - 13:05
Şair, nasir və tərcüməçi Rəşid bəy Əfəndiyev xatırlanır31.08.2025 - 12:59
Əməkdar incəsənət xadimi İsgəndər Coşqun anılır31.08.2025 - 12:44
Sosioloq: "Qüdrət elmdədir, başqa cür heç kəs heç kəsə üstünlük eyləyə bilməz"31.08.2025 - 12:36
Aygün Bəylərin qızı Canan Hümmətova beynəlxalq yarışda medallar qazandı31.08.2025 - 12:29
Məktəbəqədər uşaqlarda emosional intellektin inkişafı: bağça mühiti 31.08.2025 - 12:22
İlahiyyatçı Ağa Hacıbəyli: "Din yol deməkdir, elm də bu yolun çırağıdır"31.08.2025 - 12:18
Uşaq musiqisinin görkəmli bəstəkarı Oqtay Zülfüqarov xatırlanır31.08.2025 - 12:14
Masallıda "İdman hamı üçün" layihəsi çərçivəsində idman tədbiri keçirilib31.08.2025 - 12:06
Sağlam uşaqlar-güclü gələcək 31.08.2025 - 12:01
Salman Alıoğlu 70 yaşını mətbuat və ədəbiyyat aləmində qeyd etdi31.08.2025 - 11:59
Yeni dərs ilinə hazırlıq: valideynlər və şagirdlər üçün faydalı məsləhətlər31.08.2025 - 11:58
Məktəbəqədər uşaqlarda düzgün qidalanma vərdişlərinin formalaşdırılması31.08.2025 - 11:54
Azərbaycanlı şair Xuraman Muradova beynəlxalq qadın şairlər birliyinə rəhbərlik edəcək31.08.2025 - 11:44
Məktəbəqədər uşaqlarda nağılların tərbiyəvi rolu31.08.2025 - 11:40
Əsəbi uşaqla necə davranmalıyıq? 31.08.2025 - 11:39
Məktəbəqədər uşaqlarda oyun fəaliyyətinin inkişafdakı rolu31.08.2025 - 11:30
Muzey fondu zənginləşdirilir: Masallıda komissiya iclası31.08.2025 - 11:29
Məktəbəqədər dövrdə uşaqların fiziki inkişafı-nələrə diqqət edilməlidir?31.08.2025 - 11:25
Məktəbəqədər uşaqlarda adaptasiya çətinlikləri və həlli yolları31.08.2025 - 11:24
Uşaqlarda məktəbə sevgi necə formalaşdırılır? – Mütəxəssislərdən tövsiyə31.08.2025 - 11:21
Lerikdə mədəniyyət işçilərinin seminarı keçirilib31.08.2025 - 11:14
Uşaqlarda aqressiv davranışın kökü nədəndir? 31.08.2025 - 11:03
Şagirdlərin təhsil motivasiyasının artırılması və akademik uğura təsiri31.08.2025 - 11:00
Milli-mənəvi dəyərlərin təbliği: Lerikdə maarifləndirici ekskursiya31.08.2025 - 10:59
Dövlət proqramı çərçivəsində tələbələrimiz Kolumbiya Universitetində təhsil alacaq31.08.2025 - 10:50
Məktəbəqədər müəssisələrdə STEAM fəaliyyətlərinin təşkili və uşaqların inkişafına təsiri31.08.2025 - 10:45
Film günləri layihəsi çərçivəsində klassik ekran əsəri göstərildi31.08.2025 - 10:44
Masallı kitabxanası balacalara nağıl dünyasını tanıtdı31.08.2025 - 10:29
Şagirdlərin elm və texnologiya yarışmalarına hazırlığının təhsil prosesinə təsiri və inkişaf perspektivləri31.08.2025 - 10:15
Tarix yazan qəhrəman: Raqib Əzizovun xatirəsi Masallıda yad edildi31.08.2025 - 10:14
Masallıda vətənpərvər jurnalist Çingiz Mustafayevə həsr olunmuş tədbir keçirilib31.08.2025 - 10:00
Müasir təhsil metodlarının müəllim hazırlığında inkişaf və peşəkarlığın artırılmasına təsiri31.08.2025 - 10:00
Tələbələr üçün regionlarda təcrübə və staj imkanlarının artırılması proqramları31.08.2025 - 09:45
Türk Dövlətləri Təşkilatının katibliyində keçirilən ilk təcrübə proqramı uğurla başa çatıb31.08.2025 - 09:30
Lombardiya - moda paytaxtında “Sirli Şam Yeməyi” təqdimatı31.08.2025 - 09:15
Naxçıvan Dövlət Universitetində müəllim vakansiyası açılıb31.08.2025 - 09:00
“AnewZ” Azərbaycanın Orta Dəhlizdəki rolunu göstərən sənədli film təqdim edib31.08.2025 - 08:35
Şamaxı Avropa Liseyi məzunu Ruslan İskəndərov Bakı Dövlət Universitetinə qəbul oldu31.08.2025 - 08:20
Regional təhsil idarəsi məktəbəqədər müəssisələrin rəhbər və işçiləri üçün təlimlər təşkil edib31.08.2025 - 08:17
Hindistanda süni intellekt məzunların iş tapmasına dəstək ola bilər31.08.2025 - 08:15
Sumqayıtda 13 yaşlı uşaq ölüb31.08.2025 - 08:06
Formula - 1" yarışlarına görə məktəblər gec başlayacaq? - Rəsmi CAVAB31.08.2025 - 07:55
Nazir: Ölkədə sağlam həyat tərzinin təşviqi vahid strateji çərçivəyə salınmalıdır31.08.2025 - 07:40