Roma… Qədim dünyanın ürəyi, Avropanın taleyini dəyişən şəhər və sivilizasiyanın beşiyi. Minilliklərdir ki, bu şəhər yalnız daş divarları və abidələri ilə deyil, həm də yaratdığı mədəniyyət və ideyaları ilə “Əbədi Şəhər” adını daşıyır.
Romalıların əfsanəsinə görə, şəhərin təməli e.ə. 753-cü ildə qoyulub. Rəvayətə görə, əkiz qardaşlar Romul və Rem dişi canavar tərəfindən böyüdülmüş, daha sonra Roma şəhərinin ilk təməl daşlarını qoymuşdular. Romul qardaşını öldürdükdən sonra şəhərə öz adını verdi – Roma.
Roma əvvəlcə kiçik bir icma olsa da, zamanla böyüyərək güclü bir imperiyaya çevrildi. Roma Respublikası (e.ə. 509 – e.ə. 27) dövründə xalqın və senatorların idarəçiliyi altında demokratiyanın ilkin formaları yarandı. Daha sonra isə Roma İmperiyası (e.ə. 27 – e. 476) dövründə Roma bütün Aralıq dənizini və Avropanın böyük bir hissəsini idarə edən nəhəng gücə çevrildi.
Şəhərin mədəniyyəti də onun hakimiyyəti qədər təsirli idi. Roma yalnız qılınc gücü ilə deyil, qanunları, memarlığı, mühəndisliyi və incəsənəti ilə də dünyanı dəyişdirdi. Roma hüququ əsrlər boyunca Avropanın qanunvericiliyinə təsir etdi. Akveduklar, yollar, amfiteatrlar və xüsusilə Kolizey Roma memarlığının qüdrətini göstərən möhtəşəm abidələrdir.
Roma həm də ruhların şəhəri idi. Pagan inancları, Yupiter və Mars kimi tanrılarla başlayan Roma dini, sonradan xristianlığın beşiyinə çevrildi. Müqəddəs Pyotr bazilikası və Vatikan bu gün də şəhərin dini mərkəz kimi əhəmiyyətini qoruyur.
Orta əsrlərdə və Renessans dövründə də Roma öz əzəmətini itirmədi. Mikelancelo, Rafael və digər dahi sənətkarlar şəhərə əsərləri ilə ölümsüzlük bəxş etdilər.
Bu gün Roma həm qədim daşların, həm də müasir həyatın birləşdiyi bir məkandır. Küçələrində gəzərkən insan eyni anda həm imperatorların qılınc səsini, həm də müasir şəhərin şən səslərini eşidirmiş kimi olur.
Əbədi Şəhər – Roma yalnız keçmişin abidəsi deyil. O, tarixlə gələcəyin, ənənə ilə mədəniyyətin qovşağıdır. Onu seyr edən hər kəs anlayır ki, Roma sadəcə bir şəhər deyil – bəşər sivilizasiyasının yaddaşıdır.