Təhsil 365 - Logo Mobile

Beyin qorxulu xatirələrlə necə mübarizə aparır?

8827.08.2025 - 06:42
Beyin qorxulu xatirələrlə necə mübarizə aparır?

İnsanlar həyatları boyu travmatik hadisələr və ya mənfi təcrübələr nəticəsində bəzi obyektlərdən, heyvanlardan və ya vəziyyətlərdən qorxmağı öyrənə bilirlər. Bu qorxuların zamanla necə zəiflədiyini öyrənmək isə fobiyaların və narahatlıq pozuntularının müalicəsində mühüm rol oynaya bilər.

Ruhr Universiteti Bochum, Paris Beyin İnstitutu və digər mərkəzlərin alimləri bu mövzuda yeni araşdırma aparıblar. Onların “Nature Human Behavior” jurnalında dərc olunan işləri göstərib ki, qorxunun zəifləməsi prosesi beyindəki amigdala və hipokampus kimi bölgələrdə xüsusi sinir təsvirləri ilə dəstəklənir.

“Tehsil365” “MedicalXpress” portalına istinadla xəbər verir ki, baş müəllif Nikolay Axmacherin sözlərinə görə, sönmə öyrənilməsi dəyişən mühitə uyğunlaşmaq üçün əsas qabiliyyətdir. Məsələn, nasazlıq zamanı təhlükəli görünən bir cihaz başqa bir şəraitdə təhlükəsiz ola bilər. Beyin də bu yeni məlumatı öyrənərək əvvəlki qorxu reaksiyasını zəiflədir.

Tədqiqat epilepsiya müalicəsi çərçivəsində beyninə elektrodlar yerləşdirilmiş xəstələrlə aparılıb. İştirakçılara məişət cihazlarının şəkilləri göstərilib, bəziləri isə qorxulu səslər və təsvirlərlə müşayiət olunub. Sonra isə həmin cihazların təhlükəsiz olduğu yeni kontekstdə təqdim edilib. Nəticələr göstərib ki, amigdaladakı reaksiyalar qorxunun deyil, daha çox stimulların təhlükəsizliyi ilə əlaqəli olub. Prefrontal korteksdə isə kontekstə aid xatirələrin daha dəqiq formalaşdığı müşahidə edilib.

Əgər öyrənilən təhlükəsizlik yalnız müəyyən bir mühitlə məhdudlaşırsa, başqa kontekstdə qorxu yenidən qayıda bilər. Alimlər bildirirlər ki, bu nəticələr qorxu yaddaşının necə işlədiyini daha yaxşı anlamağa imkan verir və gələcəkdə virtual reallıq texnologiyaları ilə təcrübələrin genişləndirilməsi planlaşdırılır.

Ayşən Rəfizadə

Xəbər Lenti

“Elm öyrənmək hər bir müsəlmana vacibdir” – Əkrəm Həsənov31.08.2025 - 14:07
"Məktəblər gələcək həyat üçün deyil, burada və indi üçün əxlaqı öyrətməlidir"31.08.2025 - 13:50
Elm və din: ABŞ-də cəmiyyətin baxışları31.08.2025 - 13:33
Texasda 4 məktəb rayonundan biri yeni müqəddəs kitab kurikulumu qəbul edib31.08.2025 - 13:19
Teatr və kino sənətinin görkəmli nümayəndəsi Kübra Dadaşova anılır31.08.2025 - 13:05
Şair, nasir və tərcüməçi Rəşid bəy Əfəndiyev xatırlanır31.08.2025 - 12:59
Əməkdar incəsənət xadimi İsgəndər Coşqun anılır31.08.2025 - 12:44
Sosioloq: "Qüdrət elmdədir, başqa cür heç kəs heç kəsə üstünlük eyləyə bilməz"31.08.2025 - 12:36
Aygün Bəylərin qızı Canan Hümmətova beynəlxalq yarışda medallar qazandı31.08.2025 - 12:29
Məktəbəqədər uşaqlarda emosional intellektin inkişafı: bağça mühiti 31.08.2025 - 12:22
İlahiyyatçı Ağa Hacıbəyli: "Din yol deməkdir, elm də bu yolun çırağıdır"31.08.2025 - 12:18
Uşaq musiqisinin görkəmli bəstəkarı Oqtay Zülfüqarov xatırlanır31.08.2025 - 12:14
Masallıda "İdman hamı üçün" layihəsi çərçivəsində idman tədbiri keçirilib31.08.2025 - 12:06
Sağlam uşaqlar-güclü gələcək 31.08.2025 - 12:01
Salman Alıoğlu 70 yaşını mətbuat və ədəbiyyat aləmində qeyd etdi31.08.2025 - 11:59
Yeni dərs ilinə hazırlıq: valideynlər və şagirdlər üçün faydalı məsləhətlər31.08.2025 - 11:58
Məktəbəqədər uşaqlarda düzgün qidalanma vərdişlərinin formalaşdırılması31.08.2025 - 11:54
Azərbaycanlı şair Xuraman Muradova beynəlxalq qadın şairlər birliyinə rəhbərlik edəcək31.08.2025 - 11:44
Məktəbəqədər uşaqlarda nağılların tərbiyəvi rolu31.08.2025 - 11:40
Əsəbi uşaqla necə davranmalıyıq? 31.08.2025 - 11:39
Məktəbəqədər uşaqlarda oyun fəaliyyətinin inkişafdakı rolu31.08.2025 - 11:30
Muzey fondu zənginləşdirilir: Masallıda komissiya iclası31.08.2025 - 11:29
Məktəbəqədər dövrdə uşaqların fiziki inkişafı-nələrə diqqət edilməlidir?31.08.2025 - 11:25
Məktəbəqədər uşaqlarda adaptasiya çətinlikləri və həlli yolları31.08.2025 - 11:24
Uşaqlarda məktəbə sevgi necə formalaşdırılır? – Mütəxəssislərdən tövsiyə31.08.2025 - 11:21
Lerikdə mədəniyyət işçilərinin seminarı keçirilib31.08.2025 - 11:14
Uşaqlarda aqressiv davranışın kökü nədəndir? 31.08.2025 - 11:03
Şagirdlərin təhsil motivasiyasının artırılması və akademik uğura təsiri31.08.2025 - 11:00
Milli-mənəvi dəyərlərin təbliği: Lerikdə maarifləndirici ekskursiya31.08.2025 - 10:59
Dövlət proqramı çərçivəsində tələbələrimiz Kolumbiya Universitetində təhsil alacaq31.08.2025 - 10:50
Məktəbəqədər müəssisələrdə STEAM fəaliyyətlərinin təşkili və uşaqların inkişafına təsiri31.08.2025 - 10:45
Film günləri layihəsi çərçivəsində klassik ekran əsəri göstərildi31.08.2025 - 10:44
Masallı kitabxanası balacalara nağıl dünyasını tanıtdı31.08.2025 - 10:29
Şagirdlərin elm və texnologiya yarışmalarına hazırlığının təhsil prosesinə təsiri və inkişaf perspektivləri31.08.2025 - 10:15
Tarix yazan qəhrəman: Raqib Əzizovun xatirəsi Masallıda yad edildi31.08.2025 - 10:14
Müasir təhsil metodlarının müəllim hazırlığında inkişaf və peşəkarlığın artırılmasına təsiri31.08.2025 - 10:00
Masallıda vətənpərvər jurnalist Çingiz Mustafayevə həsr olunmuş tədbir keçirilib31.08.2025 - 10:00
Tələbələr üçün regionlarda təcrübə və staj imkanlarının artırılması proqramları31.08.2025 - 09:45
Türk Dövlətləri Təşkilatının katibliyində keçirilən ilk təcrübə proqramı uğurla başa çatıb31.08.2025 - 09:30
Lombardiya - moda paytaxtında “Sirli Şam Yeməyi” təqdimatı31.08.2025 - 09:15
Naxçıvan Dövlət Universitetində müəllim vakansiyası açılıb31.08.2025 - 09:00
“AnewZ” Azərbaycanın Orta Dəhlizdəki rolunu göstərən sənədli film təqdim edib31.08.2025 - 08:35
Şamaxı Avropa Liseyi məzunu Ruslan İskəndərov Bakı Dövlət Universitetinə qəbul oldu31.08.2025 - 08:20
Regional təhsil idarəsi məktəbəqədər müəssisələrin rəhbər və işçiləri üçün təlimlər təşkil edib31.08.2025 - 08:17
Hindistanda süni intellekt məzunların iş tapmasına dəstək ola bilər31.08.2025 - 08:15
Sumqayıtda 13 yaşlı uşaq ölüb31.08.2025 - 08:06
Formula - 1" yarışlarına görə məktəblər gec başlayacaq? - Rəsmi CAVAB31.08.2025 - 07:55
Nazir: Ölkədə sağlam həyat tərzinin təşviqi vahid strateji çərçivəyə salınmalıdır31.08.2025 - 07:40