Təhsil 365 - Logo Mobile

"Qırmızı planet"in təlatümlü tarixi – Marsın içində nəhəng fraqmentlər aşkarlanıb

8830.08.2025 - 04:23
"Qırmızı planet"in təlatümlü tarixi – Marsın içində nəhəng fraqmentlər aşkarlanıb

Marsın dərinliklərində planetin mövcudluğunun ilk 100 milyon ilində baş vermiş fəlakətli toqquşmalardan qalan nəhəng maddə parçaları qorunub saxlanılıb.

“Tehsil365” Oxu.az-a istinadən xəbər verir ki, xəbər verir ki, bu barədə "Science" jurnalında dərc olunmuş məqalədə bildirilir. Belə nəticəyə London İmperial Kollecinin alimləri gəliblər.

Tədqiqatçılar "NASA InSight" missiyasının seysmometrindən əldə edilən məlumatları təhlil edərək müəyyən ediblər ki, Marsın mantiyası səliqəli, vahid təbəqə deyil, müxtəlif ölçülü parçaların qarışığından ibarətdir. Aşkar edilən qədim fraqmentlərin ölçüləri 4 kilometrə qədərdir.

Tədqiqatın rəhbəri Konstantinos Xaralambosun sözlərinə görə, bu izlər Marsın səthini əridərək maqma okeanlarına çevirən protoplanetlərlə dəhşətli toqquşmalar nəticəsində yaranıb. Ərinti soyuduqdan və kristallaşdıqdan sonra mantiyada müxtəlif mənşəli kompozit parçalar qalıb.

Tektonik proseslərin daim qabığı və mantiyanı qarışdırdığı Yerdən fərqli olaraq, Mars yaranışının ilk dövrlərində bərk qabıqla "möhürlənib". Buna görə də planetin daxili strukturu həmin qədim fəlakətlərin izlərini bugünədək saxlayıb.

"Biz, məsələn, stəkanın kafelə düşməsi kimi bir neçə böyük və çoxlu kiçik fraqmentlərin xarakterik paylanmasını müşahidə edirik. Təəccüblüdür ki, bunu 4,5 milyard ildən sonra belə görmək mümkündür", - deyə araşdırmanın müəlliflərindən biri, professor Tom Payk bildirib.

Alimlərin fikrincə, bu kəşf təkcə Marsın deyil, həm də səthinin hərəkətsizliyi səbəbindən erkən fəlakətlərin izlərini gizlədən Venera və Merkuri kimi digər qayalı planetlərin keçmişinə nəzər salmaq üçün nadir imkan yaradır.

Ayşən Rəfizadə

Xəbər Lenti

"Məktəblər gələcək həyat üçün deyil, burada və indi üçün əxlaqı öyrətməlidir"31.08.2025 - 13:50
Elm və din: ABŞ-də cəmiyyətin baxışları31.08.2025 - 13:33
Texasda 4 məktəb rayonundan biri yeni müqəddəs kitab kurikulumu qəbul edib31.08.2025 - 13:19
Teatr və kino sənətinin görkəmli nümayəndəsi Kübra Dadaşova anılır31.08.2025 - 13:05
Şair, nasir və tərcüməçi Rəşid bəy Əfəndiyev xatırlanır31.08.2025 - 12:59
Əməkdar incəsənət xadimi İsgəndər Coşqun anılır31.08.2025 - 12:44
Sosioloq: "Qüdrət elmdədir, başqa cür heç kəs heç kəsə üstünlük eyləyə bilməz"31.08.2025 - 12:36
Aygün Bəylərin qızı Canan Hümmətova beynəlxalq yarışda medallar qazandı31.08.2025 - 12:29
Məktəbəqədər uşaqlarda emosional intellektin inkişafı: bağça mühiti 31.08.2025 - 12:22
İlahiyyatçı Ağa Hacıbəyli: "Din yol deməkdir, elm də bu yolun çırağıdır"31.08.2025 - 12:18
Uşaq musiqisinin görkəmli bəstəkarı Oqtay Zülfüqarov xatırlanır31.08.2025 - 12:14
Masallıda "İdman hamı üçün" layihəsi çərçivəsində idman tədbiri keçirilib31.08.2025 - 12:06
Sağlam uşaqlar-güclü gələcək 31.08.2025 - 12:01
Salman Alıoğlu 70 yaşını mətbuat və ədəbiyyat aləmində qeyd etdi31.08.2025 - 11:59
Yeni dərs ilinə hazırlıq: valideynlər və şagirdlər üçün faydalı məsləhətlər31.08.2025 - 11:58
Məktəbəqədər uşaqlarda düzgün qidalanma vərdişlərinin formalaşdırılması31.08.2025 - 11:54
Azərbaycanlı şair Xuraman Muradova beynəlxalq qadın şairlər birliyinə rəhbərlik edəcək31.08.2025 - 11:44
Məktəbəqədər uşaqlarda nağılların tərbiyəvi rolu31.08.2025 - 11:40
Əsəbi uşaqla necə davranmalıyıq? 31.08.2025 - 11:39
Məktəbəqədər uşaqlarda oyun fəaliyyətinin inkişafdakı rolu31.08.2025 - 11:30
Muzey fondu zənginləşdirilir: Masallıda komissiya iclası31.08.2025 - 11:29
Məktəbəqədər dövrdə uşaqların fiziki inkişafı-nələrə diqqət edilməlidir?31.08.2025 - 11:25
Məktəbəqədər uşaqlarda adaptasiya çətinlikləri və həlli yolları31.08.2025 - 11:24
Uşaqlarda məktəbə sevgi necə formalaşdırılır? – Mütəxəssislərdən tövsiyə31.08.2025 - 11:21
Lerikdə mədəniyyət işçilərinin seminarı keçirilib31.08.2025 - 11:14
Uşaqlarda aqressiv davranışın kökü nədəndir? 31.08.2025 - 11:03
Şagirdlərin təhsil motivasiyasının artırılması və akademik uğura təsiri31.08.2025 - 11:00
Milli-mənəvi dəyərlərin təbliği: Lerikdə maarifləndirici ekskursiya31.08.2025 - 10:59
Dövlət proqramı çərçivəsində tələbələrimiz Kolumbiya Universitetində təhsil alacaq31.08.2025 - 10:50
Məktəbəqədər müəssisələrdə STEAM fəaliyyətlərinin təşkili və uşaqların inkişafına təsiri31.08.2025 - 10:45
Film günləri layihəsi çərçivəsində klassik ekran əsəri göstərildi31.08.2025 - 10:44
Masallı kitabxanası balacalara nağıl dünyasını tanıtdı31.08.2025 - 10:29
Şagirdlərin elm və texnologiya yarışmalarına hazırlığının təhsil prosesinə təsiri və inkişaf perspektivləri31.08.2025 - 10:15
Tarix yazan qəhrəman: Raqib Əzizovun xatirəsi Masallıda yad edildi31.08.2025 - 10:14
Müasir təhsil metodlarının müəllim hazırlığında inkişaf və peşəkarlığın artırılmasına təsiri31.08.2025 - 10:00
Masallıda vətənpərvər jurnalist Çingiz Mustafayevə həsr olunmuş tədbir keçirilib31.08.2025 - 10:00
Tələbələr üçün regionlarda təcrübə və staj imkanlarının artırılması proqramları31.08.2025 - 09:45
Türk Dövlətləri Təşkilatının katibliyində keçirilən ilk təcrübə proqramı uğurla başa çatıb31.08.2025 - 09:30
Lombardiya - moda paytaxtında “Sirli Şam Yeməyi” təqdimatı31.08.2025 - 09:15
Naxçıvan Dövlət Universitetində müəllim vakansiyası açılıb31.08.2025 - 09:00
“AnewZ” Azərbaycanın Orta Dəhlizdəki rolunu göstərən sənədli film təqdim edib31.08.2025 - 08:35
Şamaxı Avropa Liseyi məzunu Ruslan İskəndərov Bakı Dövlət Universitetinə qəbul oldu31.08.2025 - 08:20
Regional təhsil idarəsi məktəbəqədər müəssisələrin rəhbər və işçiləri üçün təlimlər təşkil edib31.08.2025 - 08:17
Hindistanda süni intellekt məzunların iş tapmasına dəstək ola bilər31.08.2025 - 08:15
Sumqayıtda 13 yaşlı uşaq ölüb31.08.2025 - 08:06
Formula - 1" yarışlarına görə məktəblər gec başlayacaq? - Rəsmi CAVAB31.08.2025 - 07:55
Nazir: Ölkədə sağlam həyat tərzinin təşviqi vahid strateji çərçivəyə salınmalıdır31.08.2025 - 07:40
Xaçmazda tələbə adını qazanan şəhid övladları və 600-dən yüksək bal toplayan məzunlarla görüş keçirilib31.08.2025 - 07:15