Dünyanın ən yüksək dağ zirvəsi olan Everest, Himalay dağ silsiləsinin Mahalangur Himal alt-silsiləsində yerləşir. Bu zirvə, Nepal ilə Çin arasında sərhəd təşkil edir və yer üzünün ən yüksək nöqtəsi hesab olunur. Nepalda dağa Sagarmatha, Tibətdə isə Qomolangma deyilir.
“Tehsil365”in araşdırmasına görə, Everest Dağı 27°59′ N enlik və 86°56′ E uzunluğunda yerləşir. Zirvə Nepalın Koshi vilayətinin Solukhumbu rayonunda və Çinin Tibet Muxtar Bölgəsinin Tingri əyalətində yerləşir. Bu ərazi Everest Milli Parkı daxilindədir və hər il minlərlə turist və dağçı tərəfindən ziyarət olunur.
Everestin hündürlüyü müxtəlif ölçmə üsullarına görə fərqli göstərilmişdir. 2020-ci ildə Çin və Nepal tərəfindən aparılan birgə ölçmə nəticəsində Everestin hündürlüyü 8,848.86 metr (29,032 fut) olaraq təsdiqlənmişdir. Bu ölçmə əvvəlki 8,848 metr və 8,844.43 metr ölçmələrindən bir qədər yüksəkdir.
Everestin ilk uğurlu dırmanışı 29 may 1953-cü ildə həyata keçirilmişdir. Yeni Zelandiyalı Edmund Hillary və Nepalın Sherpa lideri Tenzing Norgay, Britaniya ekspedisiyasının üzvləri olaraq zirvəyə çatmışlar. Bu tarixi hadisə, 1953-cü ildə İngiltərədəki Kraliça II Elizabetin taxt-tac mərasimindən əvvəl dünyaya bildirilmişdir.
Everestə dırmanmaq üçün əsas iki yol mövcuddur. Nepal tərəfdəki Cənub-Şərq Yolu ən çox istifadə edilən marşrutdur və burada Khumbu buz sahəsi kimi təhlükələr mövcuddur. Tibet tərəfdəki Şimal Yolu isə daha çətin və daha az istifadə edilən bir marşrutdur. Hər iki yol da yüksək hündürlük, sərt hava şəraiti və oksigen çatışmazlığı ilə əlaqədar böyük çətinliklər yaradır.
Everest həm cazibədar, həm də təhlükəli bir dağdır. 2024-cü ilin may ayına qədər zirvədə 340 nəfərin həyatını itirdiyi bildirilmişdir. Bir çox cəsəd hələ də dağda qalır, çünki onları çıxarmaq çox təhlükəli və çətindir.
Geoloji tədqiqatlara görə, Everest hər il 0.16 ilə 0.53 millimetr arasında yüksəlir. Bu artım Hindistanın Avrasiya plitəsi ilə toqquşması nəticəsində baş verir və təxminən 302 min ildən sonra Everestin hündürlüyünün 9,000 metrə çatması gözlənilir.
Ən son rekordlara görə, Britaniyalı dağçı Kenton Cool Everestə 19-cu dəfə zirvəyə çıxaraq qeyri-Sherpa dağçılar arasında ən çox dırmanış rekordunu qırmışdır. Nepallı dağçı Kami Rita isə 31-ci dəfə zirvəyə çıxaraq ümumi rekordun sahibi olmuşdur.
Everestə səyahət etmək istəyənlər üçün ən uyğun dövr aprel və may aylarıdır. Bu dövrdə hava şəraiti daha sabit olur və dağçılıq üçün əlverişli şərait yaranır. Nepal hökuməti Everestə dırmanış üçün hər birinə 11,000 ABŞ dolları qiymətində icazə verir.
Everest Dağı yalnız hündürlüyü ilə deyil, həm də dağçılıq tarixindəki əhəmiyyəti ilə diqqət çəkir. Zirvəyə çatmaq, insanın təbiətə və öz gücünə qarşı mübarizəsinin simvoludur. Hər bir dırmanış yeni bir rekord, yeni bir hekayə və yeni bir ilham mənbəyidir.