Böyük Azərbaycan şairəsi Məhsəti Gəncəvinin “Neyləyim” qəzəli insanın daxili iztirablarını, həyatın faniliyi qarşısında duyduğu acını və taleyə boyun əyməsini dərin poetik dillə ifadə edir.
“Tehsil365” xəbər verir ki, qəzəldə şairə öz qəlbinin ağrısını, sevgi və ayrılıq dərdini “neyin ahı” ilə müqayisə edir. O, dünyanın keçiciliyindən, gəncliyin və səadətin ötüb getməsindən bəhs edərək “neyləyim” sualını təkrar-təkrar səsləndirir. Bu ifadə hər beytdə həm fəryad, həm də razılıq, həm də acı təslimiyyət mənası daşıyır.
Məhsəti Gəncəvi insan ömrünü bir şamın yanması, köpüyün su üzərində qalması kimi simvollarla təqdim edir. Şairə ömrün keçiciliyini, gəncliyin və sevincin itməsi ilə yaranan tənhalığı poetik ustalıqla təsvir edir.
Bu qəzəl həm fənadan bəqaya, yəni maddi aləmdən mənəvi ucalığa keçid arzusunu, həm də insanın daxili sükunət axtarışını əks etdirir.
“Öz çətin qəlbimdən oldu etmək əfğan, neyləyim?
Ney kimi ah-naləyə öyrəndim, ey can, neyləyim?
Qəmlə dərd olmuş mənim qəlbimlə ancaq aşina,
Gəlmədin sən qəsrimə bağrım olur qan, neyləyim?
Men kiməm? Bir qam xiridan olan divanayəm.
Ölməyim rahatliğindir gör binadan, neyleyim?
Bir şamam dost məclisində, yanmağımdir dirliyim.
Nurdan ayrılsam xilasım yox fənadan, neyləyim?
Bir köpük qismindəyəm, üzdüm həyatdan əl tamam,
Çünki su üstündəyəm, başlandı tufan, neyleyim?
Bir pərişan qönçəyəm ki, olmuşam heç bilmədən
Ömrümün yaz mövsümü zövqü səfadan, neyləyim?
Gəncliyin istəkləri həm getdi badə gül kimi.
İstəyim ölməkdir artıq bir xudadan, neyləyim?
Tapmadı bir can yanan həmdəm o şam tək Məhsəti.
Cisminə göz yaşı töksün bir peşiman, neyləyim?”