Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndələrindən biri olan Xaqani Şirvani bu şeirində ilahi dərinliklə yoğrulmuş məhəbbət və sədaqət duyğularını tərənnüm edir.
“Tehsil365” xəbər verir ki, şair “Canım nə qədər var, mənə canan sən olarsan...” misrası ilə başlayan əsərində sevginin insana verdiyi mənəvi qüdrəti, sevgilinin Tanrı qədər müqəddəs və əvəzsiz yerini təsvir edir.
Burada məşuqu həm cismani, həm də ruhi aləmin mərkəzinə çevirir. O, sevdiyi insanı yalnız qəlbin sahibi kimi deyil, həyatın mənası, canın davamı kimi dəyərləndirir. “Hər yarəm əgər olsa, onun məlhəmi sənsən” misrası sevgilinin şəfa verici, dirçəldici gücünü ifadə edir.
Əsərdə diqqətçəkən məqamlardan biri də iman və küfr anlayışlarının sevgi kontekstində təqdim edilməsidir. Xaqani üçün məhəbbət elə bir mərhələdir ki, burada dini sərhədlər belə əriyir: “Bundan belə aldatma məni küfrlə, dinlə!
Xaqaniyə həm küfr, həm iman sən olarsan.” Bu misralar sevginin ilahi səviyyəyə ucaldığını, sevgilinin Tanrıya bənzər bir dəyərə çevrildiyini göstərir.
Şeirin sonunda “Xaqaniyə xaqan sən olarsan” deyərək şair sevgilisini hökmran, özünü isə itaətkar kimi təsvir edir. Bu, həm sevgi qarşısında təvazökarlığın, həm də insanın könül sultanına sədaqətinin poetik ifadəsidir.
Xaqani Şirvani bu əsəri ilə bir daha sübut edir ki, həqiqi sevgi nə din, nə zaman tanıyır - o, insan qəlbinin ən saf və ilahi duyğusudur.
“Canım nə qədər var, mənə canan sən olarsan,
Candan da əziz olsa bir insan, sən olarsan.
Sən indiyədək qəlbim üçün qəlb idin, ey yar,
Bundan sora da canım üçün can sən olarsan.
Hər yarəm əgər olsa, onun məlhəmi sənsən,
Hər dərdim olarsa, ona dərman sən olarsan.
Könlün necə istərsə, elə ver mənə fərman,
Ömrüm nə qədər var, mənə soltan sən olarsan.
Eylərsən əgər şərhini iman ilə küfrün,
Baş hərflə sərlövhəyi-divan sən olarsan.
Bundan belə aldatma məni küfrlə, dinlə!
Xaqaniyə həm küfr, həm iman sən olarsan.
Xaqani nədir? Gəlsən əgər, ey gözü şəhla!
Əlbəttə ki, Xaqaniyə xaqan sən olarsan.”