COVID-19 pandemiyası qlobal təhsil sistemində inqilabi dəyişikliklərə səbəb oldu. Məcburi olaraq tətbiq edilən onlayn təhsil qısa müddətdə dünyanın demək olar ki, bütün ölkələrində əsas tədris modeli kimi qəbul olundu. Bu dövr, həm təhsil müəssisələrinə, həm də tələbə və müəllimlərə rəqəmsal bacarıqların əhəmiyyətini göstərdi. Pandemiyadan sonra isə onlayn təhsil müvəqqəti həll kimi deyil, gələcəyin əsas təhsil istiqamətlərindən biri kimi formalaşmağa başladı.
Üstünlükləri
Onlayn təhsilin ən böyük üstünlüklərindən biri vaxt və məkan sərbəstliyidir. Tələbələr dünyanın istənilən yerindən dərslərə qoşula, öz sürətləri ilə öyrənə bilirlər. Bu model xüsusilə işləyən, fərdi inkişafla məşğul olan və ya uzaq bölgələrdə yaşayan insanlar üçün əlverişlidir.
Digər mühüm üstünlük rəqəmsal resursların genişliyidir – videodərslər, interaktiv tapşırıqlar, müzakirə forumları öyrənməni daha çevik və maraqlı edir. Eyni zamanda, onlayn təhsil xərclərin azalmasına səbəb olur: nə nəqliyyat, nə də yaşayış xərcləri tələb edir.
Çatışmazlıqları
Bütün üstünlüklərinə baxmayaraq, onlayn təhsil bir sıra problemlərlə üz-üzədir. Ən böyük çatışmazlıq canlı ünsiyyətin və sosial qarşılıqlı əlaqənin məhdudluğudur. Tələbələr müəllimlərlə və həmyaşıdları ilə birbaşa təmasda olmadıqları üçün motivasiya və diqqət problemi yaşaya bilirlər.
Bundan başqa, texniki imkanların qeyri-bərabərliyi də ciddi maneədir. İnternetə çıxışı və ya uyğun avadanlığı olmayan şagirdlər onlayn təhsildən tam yararlana bilmir. Həmçinin, bəzi fənlər — xüsusilə laboratoriya və ya praktik təcrübə tələb edən sahələr — virtual mühitdə tam şəkildə öyrədilə bilmir
Ənənəvi Təhsillə İnteqrasiya
Pandemiyadan sonra formalaşan yeni təhsil konsepsiyası hibrid modelə, yəni onlayn və ənənəvi təhsilin birləşməsinə əsaslanır. Bu modeldə nəzəri biliklər onlayn şəkildə, praktik dərslər isə sinif və ya laboratoriyada keçirilir. Beləliklə, həm texnologiyanın verdiyi rahatlıqdan, həm də canlı tədrisin üstünlüklərindən istifadə etmək mümkündür.
Gələcəkdə təhsil sistemlərinin məqsədi bu iki formanın optimal balansını tapmaq olmalıdır. İnnovativ platformalar, süni intellekt dəstəyi və adaptiv öyrənmə üsulları bu inteqrasiyanı daha səmərəli edə bilər.
Onlayn təhsil artıq keçici bir mərhələ deyil, təhsilin gələcəyini müəyyən edən əsas istiqamətdir. O, fərdi öyrənmə imkanlarını artırır, biliklərə çıxışı asanlaşdırır və qlobal təhsil mühitini formalaşdırır. Lakin bu modelin uğuru üçün sosial qarşılıqlı əlaqə, texnoloji bərabərlik və müəllimlərin rəqəmsal bacarıqlarının inkişafı vacibdir. Gələcəyin təhsili ənənəvi və onlayn üsulların sintezindən yaranacaq – çevik, interaktiv və hər kəs üçün əlçatan bir sistem kimi.