Erkən nikah halları son illərdə həm ölkəmizdə, həm də dünyada diqqət mərkəzindədir. Bu fenomen təkcə fərdin psixoloji inkişafına deyil, həm də sosial və iqtisadi həyatına mənfi təsir göstərir. Problemin kökündə mədəni stereotiplər, ailə təzyiqi və maarifləndirmə boşluğu dayanır.
Psixoloq Mətanət Əliyeva “Tehsil365”ə açıqlamasında bildirib ki, “Erkən nikah hallarının artmasının həm psixoloji, həm sosial, həm də mədəni səbəbləri var. Ailə bu prosesdə tək səbəb olmasa da, yeniyetmənin seçimlərinə böyük təsir göstərən ən mühüm amillərdən biridir.”
O əlavə edib: “Bəzi ailələr uşağın bioloji yetkinliyini psixoloji yetkinliklə qarışdırır. Valideynlər övladlarını sosial risklərdən qorumaq üçün erkən nikaha yönəldirlər. Bu isə yeniyetmənin avtonomiyasını pozur və psixoloji inkişafına mənfi təsir göstərir.”
Mətanət Əliyeva həmçinin vurğulayıb ki, “Psixoloji maarifləndirmənin aşağı olması, valideynlərin uşağın emosional ehtiyacları və sosial bacarıqları barədə kifayət qədər məlumatlı olmaması da erkən nikahın yayılmasına səbəb olur. Sosial mühit və stereotiplər də bu prosesdə rol oynayır.”
Psixoloq erkən nikahın nəticələrini belə izah edib: “Bu vəziyyət xroniki stress, depressiya, təşviş, aşağı özünəqiymət və şəxsiyyətin yarımçıq formalaşması ilə nəticələnir. Ailə münasibətlərində gərginlik, konfliktlərin artması və bəzi hallarda psixoloji və fiziki zorakılıq riski yüksəlir. Təhsil və sosial fəaliyyət yarımçıq qalır, ailə yükü erkən yaşda başlayır.”
O son olaraq bildirib: “Problemin həlli üçün valideynlərin psixoloji maarifləndirilməsi, yeniyetmələrin sosial-emosional bacarıqlarının gücləndirilməsi və məktəb-ailə əməkdaşlığının artırılması ən effektiv yoldur.”