Son illər Azərbaycanda boşanmaların sayının artması cəmiyyətdə ciddi narahatlıq doğurur.
“Tehsil365”ə açıqlama verən klinik psixoloq Fəridə Musəvi bildirib ki, boşanmaların getdikcə çoxalması çox üzücü bir haldır.
Onun sözlərinə görə, boşanmaların artmasının əsas səbəblərindən biri konfliktli ailələrin çoxalmasıdır. Psixoloq qeyd edib ki, insanlar öz eqolarını basdırmaqdan imtina edir, bir çox hallarda isə eqoist davranışlarının qurbanına çevrilirlər. Aldadıcılıq, pis vərdişlər və tərəflərin bir-birini anlamaq istəməməsi də bu problemləri dərinləşdirir.
Fəridə Musəvi vurğulayıb ki, elə bir qanun yoxdur ki, ailə qurulubsa, mütləq axıra qədər davam etməlidir. Onun fikrincə, bəzi ailələr ayrılmalıdır, çünki bu ailələrdə əsas travmanı alan tərəf uşaq olur.
Klinik psixoloq bildirib ki, bu gün ən böyük səhvlərdən biri cütlüklərin ailə quran kimi dərhal uşaq planlaşdırmasıdır. Onun sözlərinə görə, iki fərqli mühitdə, iki fərqli xasiyyətdə böyümüş insanlar birdən-birə eyni evdə yaşamağa başlayırlar və bir-birinin xasiyyətini, davranışlarını tam tanımadan ailəyə üçüncü bir şəxs — uşaq əlavə olunur.
Psixoloq qeyd edib ki, boşanma qərarı verilən mərhələdə ailə terapiyası xüsusilə tövsiyə olunur. Çünki bəzi hallarda insanların duyğuları və fikirləri onları yanıldır, fərqindəlik yaşamaq çətinləşir və terapiya bu prosesdə kömək edə bilər.
Fəridə Musəvi boşanmış ailələrdə böyüyən uşaqlarla bağlı da ciddi problemlərə diqqət çəkib. Onun sözlərinə görə, ana və ya ata yanında böyüməyən uşaqlar çox vaxt nənə və baba ilə qalır və bu, uşaqlarda müxtəlif travmaların yaranmasına səbəb olur. Bu travmalar özünə qapanıqlıq, yersiz aqressiya, sidik qaçırma, tiki və digər sinir pozuntuları ilə müşahidə oluna bilər. Bəzi uşaqlar isə duyğularını içinə atır, danışmaq istəmir, məktəbdə dərs danışmaqdan çəkinir və ya yaşıdları ilə ünsiyyət qurmaqda çətinlik yaşayırlar.
Psixoloq əlavə edib ki, münaqişəli və problemli ailələrdə böyüyən uşaqlar da məktəbdə aqressiv davranışlar göstərir, tez-tez dava edirlər. Bu zaman valideynlərin yaşadığı duyğular uşaqlara transfer olunur.
Fəridə Musəvi tövsiyə edib ki, gənclər ailə qurduqdan sonra ən azı iki il bir-birini tanımalı, birlikdə zaman keçirməli və adaptasiya dövrünü tamamlamalıdırlar. Onun sözlərinə görə, bu iki il ərzində cütlüklər bir neçə dəfə boşanma həddinə gəlib çıxa bilərlər, lakin zaman keçdikcə eyni mübahisələr onlara primitiv görünməyə başlayır və boşanma qərarı vermirlər.
Psixoloq qeyd edib ki, adətən iki ildən tez baş verən boşanmalar çox vaxt səbəbsiz olur. Sonradan soruşulduqda cütlüklər “əslində elə bir ciddi səbəb yox idi, sadəcə boşandıq” deyirlər.
Uşaqlarla bağlı mövzuya toxunan Fəridə Musəvi bildirib ki, bəzi ailələrdə boşanma olmasa belə, uşaqlar travma ala bilir. Lakin boşanmış ailələrdə valideynlərin uşağı bir-birinə qarşı alət kimi istifadə etməsi uşağa ikiqat travma yaşadır.
Onun sözlərinə görə, boşanma mərhələsində valideynlər uşağı psixoloji olaraq bu prosesə hazırlamalı, mütləq psixoloq dəstəyi almalıdırlar. Eyni zamanda cütlüklərin özlərinin də ailə terapiyasına müraciət etməsi tövsiyə olunur. Psixoloq vurğulayıb ki, praktikada çox vaxt ailə terapiyasına müraciət edən cütlüklər boşanma qərarından vaz keçirlər.