Təhsil 365 - Logo Mobile

Qədim yazı sistemləri hələ də oxunmur – Alimlər səbəbi açıqladı

8828.12.2025 - 16:00
Qədim yazı sistemləri hələ də oxunmur – Alimlər səbəbi açıqladı

Alimlər hələ də bir sıra qədim yazı sistemlərini tam şəkildə oxuya bilmirlər. Texnologiyaların inkişafına baxmayaraq, bu yazılar öz sirrini qorumaqda davam edir.

Tehsil365'“ "Deutsche Welle"ə istinadən xəbər verir ki, bu yazılar artıq mövcud olmayan inkişaf etmiş sivilizasiyalar barədə mühüm məlumatlar daşıyır.

Köln Universitetinin tədqiqatçısı Svenya Bonmann bildirib ki, bu, “ən parlaq beyinlərin belə çətinliklə həll edə bildiyi zehni tapmacadır”. Onun sözlərinə görə, bu yazılar bəşəriyyətə min illər öncə mövcud olan mədəniyyətlərə “pəncərə” açır.

Bonmannın araşdırmaları Meksikada mövcud olmuş epi-olmeka yazı sisteminə yönəlib. Lakin mətnlərin azlığı və kontekstin qeyri-müəyyənliyi səbəbilə oxunuş prosesi çətinləşir. Eyni vəziyyət Hind vadisi sivilizasiyasının yazıları, Pasxa adasındakı Rongo-Rongo, Krit mədəniyyətinin “Linear A” sistemi və etrusk dili üçün də keçərlidir.

Alimlər bildirir ki, əsas problem bu yazıların “Rozetta daşı” kimi açar mənbədən məhrum olmasıdır. Yəni eyni mətnin bir neçə dildə təqdim edildiyi nümunə olmadığı üçün işarələrin səslərlə və ya sözlərlə əlaqələndirilməsi çətinləşir.

Svenya Bonmann qeyd edib ki, dilin açılmasında ən vacib amil onu məlum dil ailəsinə bağlamaqdır. Əgər belə uyğunluq yoxdursa, fonetik sistem və qrammatik quruluşu müəyyənləşdirmək çətin olur.

Amidə Zeynalova

Xəbər Lenti

Goranboyda avtomobil ağaca çırpılıb: azyaşlı öldü02.01.2026 - 08:17
Müəllim sertifikatlaşdırılması təhsildə nəyi dəyişdi? 2022–2025-ci illərin icmalı02.01.2026 - 08:01
ABŞ-də tələbələr üçün yeni kredit dövrü başlayır02.01.2026 - 07:32
COP31 9-20 noyabr 2026-cı il tarixlərində Antalyada keçiriləcək02.01.2026 - 07:17
Bəzi rayonlarda qar yağır, külək güclənir - FAKTİKİ HAVA02.01.2026 - 07:01
Fransada universitet böhranı dərinləşir: maliyyə dəstəyi azalır02.01.2026 - 06:46
Çin şirkətləri süni intellekt mütəxəssisləri üçün rekord maaşlar verməyə hazırdırlar02.01.2026 - 06:30
Jurnalist Nailə Əkbərova vəfat etdi02.01.2026 - 06:02
Milli Qəhrəman Natiq Qasımovun doğum günüdür02.01.2026 - 05:40
Milli Qəhrəman Polad Həşimovun doğum günüdür02.01.2026 - 05:25
Bu gün hava necə olacaq?02.01.2026 - 05:05
Mehriban Əliyevadan Yeni il paylaşımı - FOTO01.01.2026 - 14:45
BDU-nun professoru Mikayıl Cəfərov vəfat edib01.01.2026 - 13:00
Sabah Bakıya qar yağacaq - XƏBƏRDARLIQ01.01.2026 - 10:20
Sabah Bakıda külək güclənəcək01.01.2026 - 06:59
Yeni ilin ilk günü Yer üçün maqnit fırtınası ilə başlayır01.01.2026 - 06:28
Məşhur personaj "Disney"ə milyardlarla dollar qazandırdı01.01.2026 - 06:16
Günəşdə güclü partlayış olub01.01.2026 - 05:51
Musiqi fənni üzrə sertifikasiyanın MÖVZULARI 01.01.2026 - 05:37
Yeni ilin ilk hava PROQNOZU01.01.2026 - 05:26
Leyla Əliyeva Yeni il münasibətilə paylaşım edib - FOTO01.01.2026 - 05:10
Bu gün Azərbaycanda yeni ildir31.12.2025 - 20:01
Prezident İlham Əliyev Azərbaycan xalqına müraciət edir31.12.2025 - 19:59
“Fövqəladə hallar uşaqların gözü ilə” adlı müsabiqə keçirilib - FOTOLAR31.12.2025 - 11:52
Qarabağ Universitetindən bayram təbriki31.12.2025 - 11:38
DİN-dən bayram günləri ilə bağlı çağırış31.12.2025 - 11:26
“Süni sinif” açan 48 özəl məktəbin lisenziyası31.12.2025 - 11:14
BSU “The Journal of Eastern Europe and Balkan Studies” jurnalının ilk sayını nəşr edib31.12.2025 - 11:06
Yanvarın 1-ə olan hava proqnozu açıqlanıb 31.12.2025 - 10:58
AzMİU-nun rektoru professor G. Məmmədovanın 31 Dekabr təbriki31.12.2025 - 10:40
BDU 31 Dekabr – Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəyliyi Gününü qeyd edir31.12.2025 - 10:28
ADU nümayəndələri şəhid Elvin Bayramovun ailəsini ziyarət ediblər31.12.2025 - 10:14
Vərəmə yoluxma halları son 15 ildə əhəmiyyətli dərəcədə azalıb31.12.2025 - 10:00
FHN Yeni il bayramı ilə əlaqədar əhaliyə təkrar müraciət edib31.12.2025 - 09:45
Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı və narıncı xəbərdarlıq 31.12.2025 - 09:30
“Süni sinif” açan 48 özəl məktəbin lisenziyası ləğv edildi31.12.2025 - 09:14
Tarixi hadisə: üç qalaktika birləşdi31.12.2025 - 08:59
"Bundan sonra baş redaktor kimi işləyəcəm" - Misir Mərdanov31.12.2025 - 08:45
Gələn il Türkiyə-Azərbaycan Universitetində yeni laboratoriyaların qurulması planlaşdırılır31.12.2025 - 08:31
ADPU-nun media yayımı istiqamətində yüksək inkişaf dinamikası qeydə alınıb - FOTO31.12.2025 - 08:12
Bu günə olan hava proqnozu açıqlanıb31.12.2025 - 07:59
FHN Yeni il bayramı ilə əlaqədar əhaliyə təkrar müraciət edib31.12.2025 - 07:45
Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı və narıncı XƏBƏRDARLIQ31.12.2025 - 07:30
Mehriban Əliyeva Həmrəylik Günü və Yeni illə bağlı paylaşım edib31.12.2025 - 07:00
Yunanıstan sahillərində nəhəng isti su çıxışı sahəsi kəşf edilib31.12.2025 - 06:45
Emin Əmrullayevdən bayram təbriki31.12.2025 - 06:31
Təkamül kompüter simulyasiyaları ilə yenidən araşdırıldı31.12.2025 - 06:16
Qrip zamanı isti vanna qəbul etmək təhlükəlidir31.12.2025 - 06:01