Müasir Azərbaycan ədəbiyyatında psixoloji dərinliyi və sirli atmosferi ilə seçilən “Dəlixana” əsəri oxucuda həm maraq, həm də narahatlıq yaradan nadir mətnlərdəndir.
"Tehsil365" xəbər verir ki, Əsərin müəllifi Günay Hacıyeva ilə apardığımız reportajda kitabın yaranma ideyasından tutmuş personajların psixoloji quruluşuna, “ağıl” və “dəli” anlayışlarının fərqli yozumuna qədər bir çox maraqlı məqamlara toxunduq.
Yuxudan başlayan yol
Müəllifin sözlərinə görə, “Dəlixana”nın ideyası təxminən üç il əvvəl gördüyü bir yuxudan yaranıb. Uzun müddət yazmağa cəsarət etmədiyini deyən Günay Hacıyeva, ard-arda gördüyü yuxuların onu qəti qərar verməyə vadar etdiyini bildirir. Nəticədə əsər bir il ərzində tamamlanıb.
Xəyal ilə reallıq arasında
Oxucuları düşündürən əsas suallardan biri – əsərdə təsvir olunan dəlixana və personajların real olub-olmamasıdır. Müəllif bu suala qəti cavab verir: obrazların hamısı xəyal məhsuludur, yalnız bir personajın adı real bir insandan götürülüb.
Asya obrazının psixoloji dərinliyi
Əsərin əsas obrazlarından biri olan Asya keçmişini unutmuş və eyni zamanda unutduğu keçmişlə sınanan bir xarakterdir. Eşitdiyi səslər və gördüyü hallüsinasiyalar ətrafındakı insanlar tərəfindən onun şizofreniya xəstəsi kimi qəbul edilməsinə səbəb olur. Lakin müəllif qeyd edir ki, gerçəklik tamam fərqlidir. Asya obrazını bu qədər real təsvir edə bilmək üçün şizofreniya, yaddaş pozuntuları və digər psixoloji hallar haqqında geniş araşdırmalar aparılıb. Ümumiyyətlə, müəllifin sözlərinə görə, kitabdakı personajların təxminən 90 faizi ruhi problemlərə sahibdir.
Səid və Asya: eyni ruh, fərqli bədənlər
Səid və Asya arasındakı münasibət oxucuda ziddiyyətli hisslər yaradır. Müəllif bu əlaqəni bir cümlə ilə belə xarakterizə edir: “Eyni ruhu bölüşən iki fərqli bədən.” Asya hadisələrə emosional reaksiya verdiyi halda, Səid sakit, müşahidəçi və soyuqqanlıdır. Lakin onun da təhlükəli tərəfi var – damarına basıldıqda.
Keçmişin səsləri və beynin oyunları
Əsərdə tez-tez rast gəlinən səslər, xatirələr və sirli hadisələr konkret simvol kimi düşünülməyib. Müəllifə görə, bunlar Asyanın beyninin onun üçün qurduğu oyunlardır və oxucunun da bu oyunların içində qalması məqsəd daşıyır.
“Ağıl” və “dəli” anlayışlarına fərqli baxış
Günay Hacıyeva uşaqlıqdan insanların fərqliliyini müşahidə etdiyini və bunun onda insanlardan uzaqlaşmaq, özünə sərhədlər çəkmək ehtiyacı yaratdığını deyir. Əsərdə də bu baxış açıq şəkildə hiss olunur. Müəllifin fikrincə, cəmiyyətdə “dəli” deyilən insanların mərhəmətini, “ağıllı” deyilənlərin isə qəddarlığını görmək mümkündür və “Dəlixana” bu reallığı əks etd reminder.
Cinayət sirri və axıcı süjet
Əsərdəki cinayət xəttinin qurulması müəllif üçün çətin olmayıb. O, hadisələrin sanki öz-özünə inkişaf etdiyini, kitabın “özünü yazdırdığını” deyir. Bu da süjetin axıcılığını və oxucunu sona qədər gərginlikdə saxlayan atmosferi izah edir.
Yazmaq – sakitləşdirən bir ehtiyac
Müəllifin yazıçılıq yolundakı əsas motivasiyası elə yazının özüdür. Yazacağı bölümü düşünərkən hiss etdiyi həyəcan onun üçün kifayət qədər ilhamvericidir. Yazmaq Günay Hacıyeva üçün sadəcə yaradıcılıq deyil, həm də daxili rahatlıq mənbəyidir.
“Dəlixana” müəllifin ilk əsəri deyil. Günay Hacıyevanın türk dilində yazdığı “Kor” adlı kitabı hazırda taslak mərhələsindədir. Bundan başqa, Azərbaycan dilində yazılmış və hələ yayımlanmamış bir romanı da mövcuddur. “Dəlixana”nı isə müəllif yaxın zamanda Wattpad platformasında oxuculara təqdim etməyi planlaşdırır.
Oxucu rəyləri – ən böyük motivasiya
Müəllifə görə, aldığı rəylərin demək olar ki, hamısı onun üçün yaddaqalandır. Konkret bir rəy seçmək istəmədiyini deyən Günay Hacıyeva, oxucularından gələn pozitiv münasibətin ona böyük motivasiya verdiyini vurğulayır.