Azərbaycan təhsil sistemində müəllimlərin sertifikatlaşdırılması prosesi hər il uğurla həyata keçirilir və bu, müəllimlərin peşəkarlıq səviyyəsinin artırılması, əməkhaqqının yüksəldilməsi və dərs yükünün optimallaşdırılması baxımından mühüm rol oynayır.
“Tehsil365” 2022-2025-ci illərdə həyata keçirilmiş müəllimlərin sertifikatlaşdırılma prosesinə nəzər yetirərək araşdırma yazısını təqdim edir.
Belə ki, 2022-ci ildə sertifikatlaşdırma prosesi Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsi, Abşeron-Xızı, Quba-Xaçmaz və Gəncə-Daşkəsən regional təhsil idarələrinə tabe olan, həmçinin Elm və Təhsil Nazirliyinin birbaşa tabeliyindəki ümumi təhsil müəssisələrində çalışan ibtidai sinif müəllimləri arasında həyata keçirilib.
Test mərhələsinə 11 665 müəllim dəvət olunub, onlardan 11 211-i imtahanda iştirak edib.Testi uğurla tamamlayan müəllimlərin sayı 8 843 olub.Müsahibə mərhələsində isə 8 784 nəfər iştirak edib və onlardan 8 751 nəfər uğur qazanaraq sertifikatlaşdırmadan keçmiş hesab olunub.Əməkhaqqı artımı baxımından da diqqətçəkici nəticələr əldə olunub: 3 127 müəllim vəzifə maaşına 35 faiz, 5 624 müəllim isə 10 faiz əlavə alıb.
2023-cü ildə sertifikatlaşdırma prosesində 29 951 müəllim iştirak edib və prosesdə 97,7 faiz davamiyyət qeydə alınıb. Sertifikatlaşdırmadan keçmiş müəllimlərin əməkhaqqısına iki kateqoriya üzrə artım tətbiq olunub: 5 246 müəllimə 35 faiz, 17 914 müəllimə 10 faiz artım verilib. Bu, müəllimlərin sertifikatlaşdırmaya yüksək maraq göstərdiyini və prosesin ölkə üzrə geniş əhatəli olduğunu göstərir.
2024-cü ildə sertifikatlaşdırmaya 24 050 müəllim cəlb olunub, onlardan 20 224 nəfər uğur qazanaraq əməkhaqqı artımı əldə edib. Ümumilikdə sertifikatlaşdırmadan keçmiş müəllimlərin sayı 55 000 nəfərə çatıb. Sertifikatlaşdırmadan keçən müəllimlərin orta dərs yükü 17,5-dən 19,5-ə yüksəlmiş, bu isə müəllimlərin dərs prosesində məsuliyyətini artırdığını göstərir.
Ötən ildə sertifikatlaşdırma prosesində iştirak edən müəllimlərin sayı 19 681 olub, onlardan 16 587 nəfər uğur qazanaraq sertifikat alıb. Ümumilikdə sertifikatlaşdırmadan keçmiş müəllimlərin sayı 73 262 nəfərə çatıb. Sertifikatlaşdırmadan keçən müəllimlərin orta dərs yükü yenə 17,5-dən 19,5-ə yüksəlmişdir. Bu göstəricilər sertifikatlaşdırma prosesinin daha çox müəllimə çatmaqla yanaşı, onların peşəkarlıq səviyyəsini artırdığını göstərir.
Müəllimlərin iştirak səviyyəsi və uğur göstəriciləri
2022-ci ildə test mərhələsinə 11 665 müəllim dəvət olunmuş, 8 751 nəfər uğur qazanmışdı. 2023-cü ildə iştirakçı sayı 29 951 nəfərə çatmış, 2024 və 2025-ci illərdə isə iştirakçı sayı bir qədər azalsa da, sertifikatlaşdırılmış müəllimlərin ümumi sayı illər üzrə davamlı artıb.
Əməkhaqqı artımı
Sertifikatlaşdırma müəllimlərin əməkhaqqısına birbaşa təsir göstərir. 2022-ci ildə 3 127 müəllim vəzifə maaşına 35 faiz, 5 624 müəllim isə 10 faiz artım alıb. 2023-cü ildə 5 246 müəllimə 35 faiz, 17 914 müəllimə 10 faiz əməkhaqqı artımı tətbiq olunub. 2024-cü ildə sertifikatlaşdırmadan keçən müəllimlərin sayı artdığından əməkhaqqı artımı ümumilikdə 55 000 müəllimə şamil olunub. 2025-ci ildə isə sertifikatlaşdırılmış 73 262 müəllim əməkhaqqı artımı ilə təmin edilib.
Bu rəqəmlər göstərir ki, sertifikatlaşdırma prosesi müəllimlərin peşəkar inkişafını dəstəkləməklə yanaşı, onların sosial-maliyyə rifahını da gücləndirir.
Tədris proqramı üzrə saat sayı:
2024–2025-ci illərdə sertifikatlaşdırmadan keçən müəllimlərin orta dərs yükü 17,5-dən 19,5-ə yüksəlmişdir. Bu isə tədrisin keyfiyyətinin artırılması və müəllimlərin peşəkar bacarıqlarının inkişafını göstərir.
2022-2025-ci illərin nəticələri göstərir ki, müəllimlərin sertifikatlaşdırılması prosesi Azərbaycan təhsil sistemində davamlı və müsbət dinamika yaradan islahatdır. Sertifikatlaşdırmadan keçmiş müəllimlərin sayı ildən-ilə artmaqda, onların dərs yükü isə daha səmərəli şəkildə idarə olunmaqdadır. Bu proses müəllimlərin motivasiyasını artırır, peşəkar inkişaflarını dəstəkləyir və təhsil sisteminin ümumi keyfiyyətini gücləndirir.
Sertifikatlaşdırma həm də müəllimlərin əməkhaqqısının artmasına səbəb olur və onların sosial-maliyyə rifahını yüksəldir, nəticədə təhsil sahəsində davamlı inkişaf və keyfiyyət təmin olunur.
Qeyd edək ki, bu il tarix, texnologiya, musiqi, təsviri incəsənət və fiziki tərbiyə üzrə sertifikasiya imtahanının keçirilməsi nəzərdə tutulur.2026-cı ilin sonunadək 40 min müəllimin sertifikasiyadan keçməsi planlaşdırılır.