XX yüzillik Azərbaycan şeirinin görkəmli yaradıcılarından biri, Xalq şairi Mirvarid Dilbazi 70 ildən artıq davam edən yaradıcılıq fəaliyyəti ilə milli ədəbiyyatımıza dəyərli töhfələr verib. O, lirikamızın mövzu və forma baxımından rəngarəng, bədii cəhətdən kamil nümunələrini yaradaraq Azərbaycan poeziyasının inkişafında mühüm rol oynayıb.
“Tehsil365” xatırladır ki, Mirvarid Dilbazi 1912-ci il avqustun 19-da Qazax qəzasının Musaköy (indiki Xanlıqlar) kəndində anadan olub. 1929-cu ildə Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunun Dil və Ədəbiyyat-İctimaiyyət fakültəsində təhsil alıb. Ali təhsilini başa vurduqdan sonra Quba Partiya Məktəbində ədəbiyyat müəllimi kimi fəaliyyətə başlayıb. İki ildən sonra Bakıya qayıdan şairə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Əlyazmalar fondunda şöbə müdiri (1934–1938), Azərbaycan Dövlət Nəşriyyatında isə tərcüməçi (1938–1940) vəzifələrində çalışıb.
Bildirilib ki, Mirvarid Dilbazinin yaradıcılığının əsas istiqamətlərindən biri xalqın taleyi və cəmiyyət həyatında baş verən böyük dəyişikliklər olub. Onun “Qadınların hüriyyəti” adlı ilk şeiri 1927-ci ildə “Oktyabr alovları” məcmuəsində dərc edilib. Həmin dövrdə yazdığı “Zəhra”, “Qurtuluş”, “Qadın” kimi şeirlərində Azərbaycan qadınının yeni həyat yolunu tərənnüm edib. Şərq qadınının taleyi şairənin yaradıcılığında aparıcı mövzulardan biri kimi xüsusi yer tutub.
Böyük Vətən müharibəsi illərində Mirvarid Dilbazinin poeziyasında vətəni müdafiə, qəhrəmanlıq və fədakarlıq mövzuları ön plana çıxıb. Həmin illərdə onun yeddi kitabı nəşr olunub ki, bunlardan altısı müharibəyə həsr edilib. Şairə əmək adamlarını və onların həyatını əks etdirən “Xəzər üstə şəhərim var”, “Abşeronda gün doğanda”, “Günəş kimi”, “Çiçəklər şəhəri”, “Qoçağım Zeynəb” və digər şeirləri ilə də oxucu rəğbəti qazanıb.
Qeyd olunur ki, Mirvarid Dilbazi “Məhsəti” (1945), “Əlcəzairli qız” (1961), “Partizan Aliyə” (1972) poemalarının müəllifidir. “Məhsəti” poeması süjet genişliyi və məzmun zənginliyi ilə seçilərək məşhur rübai ustası Məhsəti Gəncəvinin həyatı və yaradıcılığından bəhs edir. “Əlcəzairli qız” poeması isə real faktlar əsasında yazılaraq İkinci Dünya müharibəsindən sonra Şərqdə güclənən azadlıq hərəkatını əks etdirir.
Şairənin yaradıcılığı 1970–1980-ci illərdə də fəallığı ilə seçilib. “Bənövşələr üşüyəndə”, “Ana qanadı”, “Dağ çiçəyi”, “Yasəmən fəsil”, “Seçilmiş şeirlər” kitabları, eləcə də 1982–1984-cü illərdə nəşr olunan üçcildlik “Seçilmiş əsərləri” Mirvarid Dilbazinin poeziyasının yetkinlik mərhələsinin göstəricisi hesab olunur. Məhz bu zəngin yaradıcılıq yolu ona Azərbaycanın Xalq şairi fəxri adını qazandırıb.
Bildirilib ki, şairənin sözlərinə Süleyman Ələsgərov, Tofiq Quliyev, Fikrət Əmirov, Şəfiqə Axundova, Ağabacı Rzayeva və digər tanınmış bəstəkarlar tərəfindən mahnılar, romanslar və oratoriyalar bəstələnib. Mirvarid Dilbazi eyni zamanda Nizami Gəncəvi, Xaqani Şirvani, Əlişir Nəvai, Aleksandr Puşkin, Taras Şevçenko və digər klassiklərin əsərlərini, eləcə də Evripidin “İppolit” faciəsini Azərbaycan dilinə tərcümə edib. Onun əsərləri xarici dillərə də çevrilib.
Xalq şairi Mirvarid Dilbazinin şəxsi həyatında Xatirə Dilbazi adlı bir qız övladı olub. Görkəmli sənətkar 2001-ci il iyulun 12-də vəfat edib.