“Bədii qiraət çox dəyərli və ciddi sənət istiqamətidir. Təəssüf ki, bu gün Azərbaycanda səsi bir qədər bəyənilən və ya səsini boğazına salan hər kəs bu sahə ilə məşğul olur. Amma bu, bədii qiraət deyil. Bu, sadəcə olaraq şeir və musiqinin arxasında gizlənərək nəsə ortaya qoymaq cəhdidir”.
“Tehsil365" xəbər verir ki, bu fikirləri “CBC FM”-də Şahin Tayfunun təqdimatında yayımlanan “Mədəniyyət dalğası” proqramında qonaq olan teatr və kino aktyoru, rejissor, bədii qiraət ustası Kamran Yunis deyib.
Onun sözlərinə görə, musiqinin kölgəsində oxunan mətn dinlənilə bilər, lakin şeir demək olduqca çətin və məsuliyyətli peşədir:
“Bunun üçün Azərbaycan dilini mükəmməl bilmək, şeirin dərin qatlarını dərk etmək lazımdır. Təəssüf ki, bu gün şeir olduqca bəsitləşdirilib”.
Kamran Yunis bədii qiraətlə məşğul olan bir çox insanlarda ciddi tələffüz və səs problemlərinin mövcud olduğunu bildirib. O qeyd edib ki, insan səsi beş cür olur: sinə səsi, boğaz səsi, qırtlaq səsi, rezonator səsi və kəllə səsi. Bunlardan boğaz səsi elə bir səsdir ki, avtomatik olaraq çənə qapanır və nəticədə sözlər aydın eşidilmir.
Aktyor bu səhvlərə görə gəncləri tənqid etmək istəmədiyini vurğulayıb:
“Bu işin çox xırda, amma həyati əhəmiyyətli detalları var. Aktyor sənətində ‘nazlanma’ anlayışı mövcuddur. Bəzən məqsəd şeir demək yox, sadəcə ‘mən də varam’ demək olur. Bu isə sənəti arxa plana keçirir”.
Onun fikrincə, bu cür yanaşma nəticəsində bədii qiraət öz əsl mahiyyətini itirir və eqoizmə, nümayişə çevrilir:
“Ən dəhşətlisi də odur ki, bu zaman sənət ölür”.
Kamran Yunis ustadlardan öyrənməyin vacibliyinə də toxunub. O bildirib ki, vaxtaşırı Rasim müəllimlə söhbətlər edir, mərhum Fuad Poladovla isə son günlərinə qədər əlaqə saxlayıb və həm insan, həm də aktyor kimi ondan çox şey öyrənib. Aktyor öyrənməyi həyatının əsas missiyası hesab etdiyini deyib.
Onun sözlərinə görə, müasir dövrdə bir çox insanlar öyrənmək istəmir və bu, Azərbaycan mədəniyyətinin istər seriallarda, istər filmlərdə ən böyük problemlərindən biridir:
“Hər kəs deyir ki, ‘mən sənətkaram’. Amma sənət daim öyrənməyi tələb edir”.
Kamran Yunis qeyd edib ki, bədii qiraət böyük sənət olub və bu sahənin Səməndər Rzayev, Mikayıl Mirzə, Həsən Əbluc, Şahmar Ələkbərov, Fuad Poladov kimi böyük ustadları olub. Özünü ustad saymadığını deyən aktyor, bu yolda öyrənə-öyrənə getdiyini vurğulayıb.
O əlavə edib ki, şeiri səsləndirmək üçün əsas şərt ruhdur və bədii əsərlər üç qrupa bölünür: qrafomanlar, istedadlılar və dahilər. Kamran Yunis əsasən dahi insanların şeirlərini oxumağa çalışdığını bildirib.
Aktyor yaşa dolduqca baxışlarının dəyişdiyini, əvvəllər oxuduğu şeirlərə yenidən qayıtmaq və onları daha dərindən dərk etmək istədiyini deyib. O vurğulayıb ki, bəzi şeirlər minlərlə baxış toplasa da, sənət meyarı baxış sayı deyil.
“Sovetdən qalma bir problemimiz də var – hər şeyi beyinlə qəbul etmək istəyirik. Halbuki sənət beyin məhsulu deyil. Sənət ruhun məhsuludur”, – deyə Kamran Yunis bildirib.