Təhsil 365 - Logo Mobile

Yaşlanma prosesi iki kritik yaş dövründə kəskin dəyişir

3315.02.2026 - 15:30
Yaşlanma prosesi iki kritik yaş dövründə kəskin dəyişir

Stanford Universiteti tərəfindən aparılan yeni araşdırma yaşlanma prosesinin hər il eyni templə irəliləyən yavaş bir proses olmadığını ortaya çıxarıb. Tədqiqat nəticələrinə görə, insan orqanizmində yaşlanma 44 və 60 yaşlarında baş verən iki böyük bioloji dəyişiklik dalğası ilə sürətlənir.


“Tehsil365” AzEdu.az-a istinadən xəbər verir ki, yaşlanma prosesini molekulyar səviyyədə araşdıran alimlər müəyyən ediblər ki, insan bədəni bəzi dövrlərdə sanki “rejimi dəyişir”. 25–75 yaş aralığında olan 108 könüllüdən götürülmüş minlərlə bioloji nümunə - RNA, zülallar və mikrobiomlar üzərində aparılan analizlər göstərib ki, yaşlanma əlamətləri məhz bu iki kritik yaş mərhələsində pik həddə çatır. 

Araşdırmaya əsasən, incələnən molekulların 81 faizi bu iki yaş dövrünün ən az birində ciddi dəyişikliklər nümayiş etdirir. Dəyişikliklərin xarakteri isə yaşa görə fərqlənir.

Belə ki, 44 yaş mərhələsində əsasən alkoqol, kofein və yağ metabolizmi ilə bağlı molekullarda ciddi dəyişikliklər müşahidə olunur. Bundan əlavə, ürək-damar xəstəlikləri, eləcə də əzələ və dəri strukturunda pozulmalar bu dövrdə sürətlənir.

60 yaş mərhələsində isə immun sisteminin tənzimlənməsi, böyrək funksiyaları və karbohidrat mübadiləsi ön plana çıxır. Ürək-damar sistemi, dəri və əzələlərdə baş verən dəyişikliklər bu mərhələdə də davam edir.

Tədqiqatın diqqətçəkən nəticələrindən biri isə 44 yaşda baş verən dəyişikliklərin yalnız qadınlara xas olmamasıdır. Alimlər əvvəlcə bu prosesi menopauza ilə əlaqələndirsələr də, eyni molekulyar dəyişikliklərin kişilərdə də eyni yaşda baş verdiyi müəyyən edilib. Bu isə yaşlanma prosesinin hormonal deyil, daha dərin bioloji amillərlə bağlı olduğunu göstərir.

Michael Snyder bildirib ki, insanlar zamanla tədricən deyil, müəyyən dramatik dönüş nöqtələri vasitəsilə dəyişir. Onun sözlərinə görə, bu kəşf Alzheimer və ürək xəstəlikləri kimi yaşa bağlı problemlərin niyə müəyyən yaşlardan sonra qəfil artdığını daha yaxşı anlamağa kömək edəcək.

Mütəxəssislər xüsusilə 40 və 60 yaşlara yaxınlaşan insanların qidalanma və fiziki aktivlik kimi həyat tərzi faktorlarına daha ciddi yanaşmasının vacib olduğunu vurğulayırlar. 


Zəhra Ağayeva

Xəbər Lenti

Misirdə 10 min illik sirr üzə çıxdı: Tarixə işıq salan nəhəng kəşf15.02.2026 - 19:45
Rumıniya, Ukrayna və Moldova kibertəhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıq edəcək15.02.2026 - 19:30
Açıq tipli sualların artırılması şagirdlərin nəticələrinə necə təsir göstərir? – Ekspert açıqladı15.02.2026 - 19:20
Bu qidaları soyuducuya qoymayın15.02.2026 - 19:15
Azərbaycan çempionatı: Üç şahmatçı yarımfinala yüksəlib15.02.2026 - 19:05
WUF13: Əlçatanlıq prinsipləri əsas prioritetlərdən biri kimi nəzərə alınıb15.02.2026 - 19:00
Belqradın ən hündür binasında Azərbaycan bayrağı əks olundu15.02.2026 - 18:50
Gənc əsgərlərin andiçmə mərasimləri keçirildi15.02.2026 - 18:30
Doktoranturada təhsil alan və ya təhsilini bitirmiş iddiaçıların xarici dil fənni üzrə fəlsəfə doktoru imtahanı keçirilib15.02.2026 - 18:15
“Firuzə” konsert-tamaşasının premyerası olub15.02.2026 - 18:05
Nabat Mirzəyeva: “Psixoloq etikası sərhədlərin qorunmasını tələb edir” 15.02.2026 - 17:57
Həftənin ilk günü 20 dərəcə isti olacaq 15.02.2026 - 17:50
Sabah hava meteohəssas insanlar üçün əlverişli olacaq15.02.2026 - 17:35
Həzm sistemini öldürən vərdişlər...15.02.2026 - 17:33
WUF13-ə hazırlıqla bağlı suallar cavablandırılıb15.02.2026 - 17:25
Parisdə “ART CAPITAL 2026” sərgisində azərbaycanlı rəssamın əsəri nümayiş olunub15.02.2026 - 17:20
“Hüquqla Güclən!” layihəsi gənclərin hüquqi savadlılığını artırır15.02.2026 - 17:15
Pentaqon süni intellekt şirkətini əməkdaşlığı dayandırmaqla hədələyir15.02.2026 - 17:05
Sabahdan DİM-də imtahan materiallarının emalına başlanılacaq15.02.2026 - 17:00
Belqradda İlham Əliyevin Aleksandar Vuçiç ilə təkbətək görüşü keçirilib15.02.2026 - 17:00
Dünyanın ən çirkli şəhərləri açıqlandı15.02.2026 - 16:52
Alimlər yuxuların məzmununu idarə etməyin yolunu tapdılar15.02.2026 - 16:47
Əməliyyat olunan İlbər Ortaylı qanaxma keçirdi15.02.2026 - 16:39
Hər il dünyada 400 mindən çox uşaq və yeniyetməyə xərçəng diaqnozu qoyulur15.02.2026 - 16:29
Bakıda görkəmli tatar yazıçılarının yaradıcılığına həsr olunmuş tədbir keçirilib15.02.2026 - 16:17
Xarici dillər üzrə fəlsəfə doktoru imtahanı keçirilib - Yenilənib15.02.2026 - 16:09
Yerdə maqnit qasırğası başlayıb15.02.2026 - 16:00
Londonda infeksiya yayıldı: 60-dan çox uşaq qızılcaya yoluxdu15.02.2026 - 15:51
Sabahın havası meteohəssas insanlar üçün necə olacaq?15.02.2026 - 15:43
Azərbaycanda məşhur şair vəfat etdi15.02.2026 - 15:37
Prezident Belqradda Ümummilli Liderin abidəsini ziyarət etdi - Fotolar15.02.2026 - 15:15
Yuxular istiqamətləndirilə bilər - yeni araşdırma15.02.2026 - 15:10
Qahirə Universitetində Azərbaycan dilinin tədrisi davam etdirilir15.02.2026 - 15:00
Magistraturaya qəbul: 1 nəfərdə mobil telefon aşkarlandı15.02.2026 - 14:50
Sabah hava meteohəssas insanlar üçün əlverişli olacaq15.02.2026 - 14:30
Xarici dillər üzrə fəlsəfə doktoru imtahanı keçirilib15.02.2026 - 14:13
Naxçıvanda magistraturaya qəbul imtahanında 542 bakalavr iştirak edib15.02.2026 - 14:00
Niyə gözlər soyuqda sulanır? - Onu dayandırmağın yolları15.02.2026 - 09:57
"Falcon 9" raketi 24 "Starlink" internet peykindən ibarət qrupu orbitə çıxarıb15.02.2026 - 09:39
Çingiz Abdullayev Mehtiyevdən müsadirə edilən vəsaiti istədi15.02.2026 - 09:25
Yerdə maqnit qasırğası başlayıb15.02.2026 - 09:11
Həftənin ilk günü 20 dərəcə isti olacaq - PROQNOZ15.02.2026 - 08:59
Həkimlər xəbərdarlıq etdi - Bu məşhur vərdiş xərçəng riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırır15.02.2026 - 08:46
Azərbaycanda məktəbli özünü güllələyərək öldürdü15.02.2026 - 08:33
Azərbaycanda məşhur şair vəfat etdi 15.02.2026 - 08:20
Güllələnən riyaziyyat müəllimindən xəbər var15.02.2026 - 08:09
Uzaq qalaktikada “həyat molekulları” aşkar edildi15.02.2026 - 07:56