İnsanların travmadan qurtulması çox zaman yanlış olaraq “tam unutmaq” kimi başa düşülür.
Psixoloq Mətanət Əliyeva “Tehsil365”ə verdiyi açıqlamada bildirib ki, psixoloji baxımdan əsas məqsəd travmanın yaddaşdan silinməsi deyil, onun insanın həyatına və qərarlarına təsir gücünü itirməsidir.
Əliyevanın sözlərinə görə, travma insanın dözüm həddini aşan bir təcrübədir və bu səbəbdən onunla işləmək xüsusi yanaşma tələb edir. Sağalma prosesi ilk növbədə travmanı inkar etməmək və qəbul etməklə başlayır. Hadisələri basdırmaq müvəqqəti rahatlıq yaratsa da, ifadə olunmayan travma zamanla təşviş, qorxu, aqressiya və psixosomatik əlamətlər şəklində üzə çıxır.
“Travmadan çıxış yolunda təhlükəsiz mühitdə danışmaq mühüm rol oynayır. İnsan dinlənildiyini, başa düşüldüyünü və mühakimə olunmadığını hiss etdikdə sinir sistemi tədricən tarazlaşır. Travma səssizlikdə deyil, etibarlı münasibətdə sağalır. Bu mərhələdə peşəkar psixoloji dəstək xüsusilə önəmlidir,” – deyə psixoloq vurğulayıb.
Mütəxəssis qeyd edib ki, davamlı kabuslar, güclü təşviş, panik hisslər, səbəbsiz qorxular və emosional partlayışlar travmanın gündəlik həyata ciddi təsir etdiyini göstərir. Belə hallarda “zamanla keçər” yanaşması vəziyyəti daha da ağırlaşdıra bilər.
Əliyeva həmçinin uşaqlarda və yeniyetmələrdə travmanın davranış dəyişiklikləri, dərsə marağın azalması, aqressiya, qorxular və sosial uyğunlaşma çətinlikləri ilə özünü göstərə biləcəyini bildirib. Onun sözlərinə görə, erkən müdaxilə bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Nəticə olaraq, Mətanət Əliyeva vurğulayıb ki, travmadan qurtulmaq onu unutmaq demək deyil: “Sağalma, travmanın artıq insanın həyat keyfiyyətini, münasibətlərini və qərarlarını idarə etməməsidir. Psixoloji dəstək almaq gücsüzlük deyil, əksinə, sağlam və məsuliyyətli bir addımdır. Doğru zamanda başlanılan terapiya insanın özünü daha yaxşı tanımasına, travma ilə sağlam münasibət qurmasına və həyatına yenidən nəzarəti bərpa etməsinə imkan yaradır.”