“Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri” QSC-nin nəzdində fəaliyyət göstərən Teleradio Akademiyasında “Mediada Azərbaycan dili” mövzusunda təlimlərin növbəti mərhələsi təşkil olunub.
“Tehsil365“ APA-ya istinadən xəbər verir ki, təlimin yeddinci günündə ustad dərslərini Xalq artisti Roza Tağıyeva, ədəbiyyatşünas və redaktor Seyfəddin Hüseynli, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Şəhla Quliyeva keçiblər.
Bu dəfə təlim “Nitqin gözəlliyi, orfoqrafiya qaydaları və ifadə-üslub xətaları” mövzusuna həsr olunub.
Təlim çərçivəsində Xalq artisti Roza Tağıyeva “Nitqin gözəlliyi” mövzusunda danışıb. O, efirdə düzgün danışığın vacibliyini vurğulayıb və iştirakçılara son dönəmlərdə “söylədim ki, söyləyim” ifadələrindən çox istifadə edildiyini və bunun yerinə “dedim” sözündən daha çox istifadə etmək lazım olduğunu bildirib.
Roza Tağıyeva, həmçinin xarici adların və rus sözlərinin düzgün tələffüz edilməsinin, “dan-dən” şəkilçilərindəki səslərə diqqət göstərilməsinin vacib olduğunu qeyd edib. O bildirib ki, efirdə loru danışıq yolverilməzdir, amma təbiilik və məntiqi vurğu qorunmalıdır.
Xalq artisti təcrübəsindən danışaraq onu da qeyd edib ki, əvvəllər yalnız hazır mətnlər gəlirdi və aparıcılar başqa heç nə deyə bilmirdilər. Bayramlarda və şənliklərdə isə əlavə söz deməyə icazə verilirdi.
O, təlimdə əvvəllər televiziyaya marağın böyük olduğunu, indi isə insanların əksəriyyətinin sosial şəbəkələrdə vaxt keçirdiyini də diqqətə çatdırıb.
Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Şəhla Quliyeva çıxışında media orqanlarında orfoqrafiya qaydalarına riayət olunmasının vacibliyini, redaktə və korrektə prosesinin zəifləməsinin ciddi problemlər yaratdığını qeyd edib.
Şəhla Quliyeva mediaya xas əsas orfoqrafik səhvlərdən də bəhs edib. O, çıxışında alınma sözlərin və mürəkkəb sözlərin yanlış yazılışı, böyük və kiçik hərflərin düzgün işlədilməməsi, durğu işarələrinin səhv tətbiqi, xüsusilə mürəkkəb cümlələrdə nöqtə və vergülün buraxılmasını da vurğulayıb.
Təlimdə çıxış edən ədəbiyyatşünas və redaktor Seyfəddin Hüseynli qrammatik qaydaların pozulması, dilə xarici təsirlər və yad sözlərin artması kimi problemlərdən danışıb. O qeyd edib ki, sosial şəbəkələrdən sonra dilə ən çox təsir göstərən sahələrdən biri seriallardır. Xüsusilə Türkiyə türkcəsinin təsiri məsələsi birmənalı qarşılanmır və bu mövzuda aparılan müzakirələr bəzən yanlış anlaşılır.
Bildirilib ki, bəzi sözlər tarixi zərurət nəticəsində dilə daxil olub və artıq işlək formaya çevrilib. Məsələn, “ruçka” sözü gündəlik danışıqda geniş istifadə olunsa da, yazıda “qələm” variantına üstünlük verilir.
Təlim zamanı təhsil sistemində test imtahanlarının üstünlük təşkil etməsinin düşüncə və ifadə bacarıqlarına təsiri məsələsinə də toxunulub. Qeyd olunub ki, biliklərin praktik tətbiqi zəiflədikdə nitq mədəniyyəti də zərər görür.
Seyfəddin Hüseynli orfoepiya lüğətinin olmaması və orfoqrafiya lüğətindəki problemlərdən də danışdı. Bundan əlavə, mediada üslub qarışıqlığının, ifadə və terminoloji qeyri-dəqiqliklərin də dil problemləri sırasında olmasını vurğulayıb.
Xatırladaq ki, təlimlərin keçirilməsinin əsas məqsədi media mühitində Azərbaycan dilinin düzgün, səlis və ədəbi norma çərçivəsində istifadəsinin təşviq edilməsidir.
