“Füzuli və Xocalı uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak etmişəm. Həmin dövrlər çox çətin keçirdi, amma insanları qorumaq və vətəni müdafiə etmək üçün geri çəkilmirdik. Gördüklərim və yaşadıqlarım yaddaşımdan silinməz”
Bu fikirləri “Tehsil365”ə müsahibəsində I Qarabağ müharibəsi veteranı, Füzuli və Xocalı uğrunda gedən döyüşlərdə fəal iştirak etmiş Əlisəfa Quliyev bildirib.
Hansı yerlərdə döyüşmüsünüz və oradakı vəziyyət necə idi?
— Biz həm Füzuli, həm də Xocalı istiqamətlərində döyüşlərdə iştirak etmişik. Hər yerin çətinliyi fərqli idi. Füzulidə dağlar, meşələr və açıq ərazilər var idi, hər an atəş altında idik. İnsanlar qorxu içində idi, yaralıları çıxarmaq üçün hər addım risk idi. Xocalıda isə vəziyyət daha pis idi — kəndlər dağılıb, evlər yandırılmış, qadınlar, uşaqlar və qocalar təhlükədə idi. Hər an ölüm gözləyirdi. Soyuq hava, aclıq və yorğunluq işi daha da çətinləşdirirdi. Amma biz geri çəkilmirdik, insanları qorumaq, yaralıları xilas etmək və vətəni müdafiə etmək üçün dayanırdıq. O yerlərdə gördüklərim heç vaxt yadımdan çıxmayacaq — dağıdılmış evlər, qorxmuş insanlar, gözləyən ailələr… bütün bunlar insanın içini sarsıdır, amma eyni zamanda ürəyə bir güc verir ki, deyirsən: “Burada dayanmalıyam və bacardığım qədər insanları qoruyacağam.”
Qarşılaşdığınız zorakılıqlar və ermənilərin törətdiyi vəhşiliklər sizdə hansı hissləri oyatdı?
— Həmin hadisələr insanı sarsıdırdı. Gördüyümüz mənzərə… yaralı insanlar, dağıdılmış kəndlər, qadınlar, uşaqlar və qocalar… insanın qanını dondururdu. Amma geri çəkilmək mümkün deyildi. Yaralılara kömək etmək, insanları təhlükəsiz yerlərə aparmaq məsuliyyəti hər qorxunu üstələyirdi. Hər xilas etdiyimiz insan ümidimizi artırırdı. O anlar həm qorxulu, həm də ruhlandırıcı idi. Həmin dəhşət dolu günlər mənə öyrətdi ki, insan ruhu çətinlik qarşısında nə qədər güclü ola bilir və birlikdə hər şeyin öhdəsindən gəlmək mümkündür.
Xocalıda döyüşçü kimi iştirak edərkən ən ağır məqam nə idi? O anlarda nə hiss etdiniz?
— Xocalıda hər şey çox sürətlə baş verirdi. Qorxu, soyuq, yaralılar… hər küncdə təhlükə vardı. Amma həmin anlarda qorxu ilə qəzəb bir arada idi. İnsanları xilas etmək, mövqeləri saxlamaq və vətəni qorumaq hissi hər şeyi üstələyirdi. Əslində, o qorxulu anlar həm ruhumu sınadı, həm də məni gücləndirdi. Hər dəfə xilas etdiyimiz bir ailəni gördükcə ürəyimdə bir ümid işığı yanırdı və deyirdim: “Daha çox insanı xilas etməliyik, geri çəkilmək yoxdur.”
O döyüşlər və hadisələr sizin psixologiyanıza və həyatınıza necə təsir etdi?
— Həmin günlər insanın həyatını tamamilə dəyişir. Davamlı təhlükə, yuxusuz gecələr, soyuq, aclıq və yorğunluq həm fiziki, həm də ruhi olaraq sınayırdı. Amma öyrəndim ki, insan ruhu çox möhkəmdir. Həmin dövrlər mənə səbr, dözümlülük, insanlıq və vətən sevgisi öyrətdi. Kiçik çətinliklər indi mənim üçün heç nədir, çünki o günlərin qorxusunu və dəhşətini yaşadım. O təcrübə həm dünyagörüşümü, həm də həyatımı formalaşdırdı.
Gələcək nəsillərə nə demək istəyirsiniz?
— Gənclər bilməlidir ki, həyatda hər şey asan olmur. Vətən uğrunda insanlar çox şey fədakarlıq edib, yaşanan hadisələri unutmamalıdırlar. Onlar hekayələri öyrənsin, baş verən çətinlikləri və vəhşilikləri başa düşsünlər. Vətən sevgisi, birlik və bir-birinə dayaq olmaq həyatda hər şeydən önəmlidir. Bu hadisələr bizim qan yaddaşımızdır və unudulmamalıdır. Hər nəsil bilməlidir ki, bu tarix təkrar olmamalıdır və yaşananlar gələcək üçün dərs kimi götürülməlidir.