“Yaşamadığım uşaqlığım, gəlməyən gəncliyim müharibənin qurbanı oldu. Bu ağrı və xatirələr heç vaxt unudulmayacaq. Bizim gənclərimiz torpaqlarımızı azad etdi, vətənimiz uğrunda fədakarlıq etdi. Xocalının azadlığı və soyqırım qurbanlarının xatirəsi daim yaşadılmalıdır.”
Bu fikirləri “Tehsil365”ə müsahibəsində Xocalı sakini, “Xocalı Soyqırımını Tanıtma” İctimai Birliyinin Binəqədi rayon şöbəsinin və Qadınlar Şurasının sədri Ayna Allahyar qızı bildirib.
1992-ci il Xocalı hadisəsi zamanı yaşadıqlarınızı necə xatırlayırsınız?
— Mən Xocalı sakiniyəm. 1988-ci ildə 12 yaşım var idi, soyqırım baş verəndə isə 16 yaşında bir yeniyetmə idim. Dörd il ərzində Xocalı mühasirədə idi. Şəhərimiz hər gün dörd tərəfdən raket və top atəşinə tutulurdu. Demək olar ki, atışmalar səngimirdi. Uşaqlığımız qorxu içində keçdi. Məktəbli idik, amma dərs yox, partlayış səsləri eşidirdik. Hər gün ölüm təhlükəsi ilə yaşayırdıq. Mənim yaşamadığım uşaqlığım, gəlməyən gəncliyim müharibənin qurbanı oldu. Tək mən yox, mənim kimi yüzlərlə məktəblinin taleyi belə oldu.
O günlərin ən çətin və qorxulu anı sizin üçün hansı idi?
— Ən ağır məqam günahsız insanların – qadınların, uşaqların, qocaların – heç bir silahı olmadan müharibənin qurbanı olması idi. İnsan bir yeniyetmə kimi bunu necə qəbul etsin? Əliyalın insanların hədəfə çevrilməsi çox acınacaqlı idi. O qorxu, o çarəsizlik hissi insanın yaddaşına ömürlük həkk olunur. Hər an düşünürdük ki, sabah nə olacaq. Hər partlayış səsi ürəyimizə bir iz salırdı.
Hadisədən sonra həyatınızda ən böyük dəyişikliklər nələr oldu?
— Müharibə mənim həyatımı tam dəyişdi. Uşaqlığım yarımçıq qaldı. Doğma yurd-yuvadan didərgin düşmək, illərlə həsrət yaşamaq çox ağır idi. Artıq 34 ildir Xocalıda yaşamıram, amma Xocalı mənim içimdə yaşayır. İnsan doğma torpağından ayrı düşəndə bunun ağrısı sözlə ifadə olunmur. Hər dəfə Xocalının adı çəkiləndə ürəyimdə bir sızı olur. Bu, ömür boyu keçməyən bir hissdir.
Bu faciənin bugünkü nəsillərə çatdırılması üçün hansı mesajı vermək istəyirsiniz?
— Heç kim istəməz ki, uşaqlarımız müharibənin ağrı-acısını yaşasın. Bəli, torpaqlarımızı qorumaq bizim şərəfimizdir, ləyaqətimizdir. Oğul böyüdürük ki, vətən üçün dayansın. Amma müharibənin ağrısını yaşayan bir insan kimi deyirəm ki, bu faciəni unutmaq olmaz. Düşmənimizi və tariximizi düzgün təbliğ etməliyik. Gənclərimizə həqiqətləri aşılamalıyıq. Bu gün torpaqlarımızın azad olunması gənclərimizin qəhrəmanlığı, ordumuzun gücü və xalqımızın birliyi sayəsində mümkün oldu.
Sizcə, Xocalı qurbanlarının xatirəsinin yaşadılması üçün cəmiyyət nə edə bilər?
— Ən vacibi unutmaq olmaz. Xocalı, Qaradağlı, Meşəli, Cəmilli faciələri bir zəncirin halqalarıdır. Xocalı soyqırımına gedən yol həmin hadisələrdən keçirdi. Biz bu tarixləri yaşatmalı, gələcək nəsillərə ötürməliyik. Xocalı artıq azaddır və bu, bizim üçün böyük təsəllidir. Xocalı qurbanlarının xatirəsini yaşatmaq üçün memorialların yaradılması, anım tədbirlərinin keçirilməsi, tarixin düzgün şəkildə çatdırılması çox önəmlidir. Çünki bu, bizim qan yaddaşımızdır və heç vaxt unudulmamalıdır.