Təhsil 365 - Logo Mobile

Gecə işləmək təhlükəlidir

9325.02.2026 - 18:00
Gecə işləmək təhlükəlidir

Axşam və gecə saatlarında aktiv olmaq sağlamlığınız üçün ciddi risk yarada bilər. Yeni genişmiqyaslı araşdırma göstərib ki, “gecə quşları” erkən duran insanlarla müqayisədə daha yüksək ölümcül fəsad riski daşıyır.

“Tehsil365“ Lent.az-a istinadən xəbər verir ki, tədqiqat zamanı 39-74 yaş aralığında olan 320 mindən çox insanın məlumatları analiz edilib. Məqsəd insanın xronotipinin (səhər və ya axşam aktivliyi üstünlüyü) sağlamlığa necə təsir etdiyini müəyyən etmək olub. Nəticələr xüsusilə gecə həyat tərzinə üstünlük verənlər üçün ürəkaçan olmayıb.

“Bayquş” tipli insanlarda:

Ürək-damar sisteminin ümumi vəziyyətinin zəif olması ehtimalı 79% daha yüksəkdir.
Növbəti 14 il ərzində infarkt və ya insult riski 16% daha çoxdur. Alimlər nəticələrin dəqiq olması üçün iştirakçıların qidalanması, çəkisi, fiziki aktivliyi, arterial təzyiqi və xolesterin səviyyəsini də nəzərə alıblar.

Niyə gecə rejimi sağlamlığa zərər verir?

Mütəxəssislər bildirirlər ki, problem yalnız gec yatmaqda deyil, bu həyat tərzi ilə müşayiət olunan davranışlarda da gizlənir.

Gecə aktiv olan insanlarda daha çox müşahidə edilir:

Siqaret çəkmə
Alkoqol istifadəsi
Gecə saatlarında qeyri-sağlam qidalanma
Daha az yuxu

Amerika Kardiologiya Assosiasiyasının mütəxəssisi doktor Kristen Knutson qeyd edir ki, axşam tipli insanlar təbiətən daha zəif olmaya bilər, lakin onların sağlam həyat tərzinə xüsusi diqqət yetirməsi vacibdir.

Araşdırma göstərib ki, gecə həyat tərzi yalnız ürək xəstəlikləri ilə deyil, həm də:

Depressiya
Şəkərli diabet
Demensiya
Şizofreniya

kimi problemlərlə daha çox əlaqələndirilir. Həmçinin vaxtından əvvəl ölüm riski də artır.

Maraqlıdır ki, yeganə müsbət məqam odur ki, “gecə quşları” bəzi koqnitiv testlərdə daha yaxşı nəticə göstəriblər.

Nə etmək lazımdır?

Ekspertlər riskləri azaltmaq üçün yuxu rejimini tənzimləməyi və gecə 01:00-dan gec olmayaraq yatmağı tövsiyə edirlər.

Mehriban İbadova

Xəbər Lenti

Leyla Əliyeva "Azərxalça"nın Şuşa məscidi üçün hazırladığı xalçaların kəsim mərasimində - FOTO26.02.2026 - 08:12
DİM imtahan tarixini açıqladı26.02.2026 - 08:04
Bakıdakı "Ana harayı" abidəsi ziyarət edilib26.02.2026 - 07:57
Oruc tutanlar üçün qızıl qaydalar26.02.2026 - 07:50
“ARB24”ün icraçı direktoru BDU tələbələrinə ustad dərsi keçib26.02.2026 - 07:42
Belarusda Xocalı soyqırımı ilə bağlı anım tədbiri keçirilib26.02.2026 - 07:35
Xocalı soyqırımının qurbanları Daşkənddə anılıb26.02.2026 - 07:25
Günəş partlayışları zəlzələləri tətikləyir?26.02.2026 - 07:17
Nar yarpaqlarında sinirləri və ürəyi qoruyan maddə aşkar edilib26.02.2026 - 07:11
Bu günün hava proqnozu 26.02.2026 - 07:05
Canpolad Rzayev həlak olub26.02.2026 - 07:00
Ələsgər Novruzov həlak olub26.02.2026 - 06:36
“Xocalı: Əsir Uşaqlıq” sənədli filmi təqdim edilib 26.02.2026 - 06:20
Füzuli Rüstəmov həlak olub26.02.2026 - 06:18
Tofiq Hüseynov qəhrəmancasına həlak olub26.02.2026 - 06:00
İsgəndər Həmidov vəfat edib26.02.2026 - 05:42
Artur Rasizadə 91 yaşını qeyd edir26.02.2026 - 05:18
Azərbaycan ilə Banqladeş arasında diplomatik əlaqələr qurulub26.02.2026 - 05:06
Əli Tudə vəfat edib26.02.2026 - 04:54
Yetim Eyvaz vəfat edib26.02.2026 - 04:36
Sofiya Həsən qızı Hüseynova vəfat edib26.02.2026 - 04:18
Xocalı faciəsinin ildönümü qeyd olunur26.02.2026 - 04:00
MDU-da sağlam həyat təşəbbüsləri genişləndirilir: Əməkdaşlar üçün kompleks tibbi müayinələr təşkil olunur25.02.2026 - 19:57
“BDU-dan beynəlxalq təcrübəyə” - seminar25.02.2026 - 19:54
Türkoloji Qurultayın 100 illiyi ərəfəsində dilçi-alim Mədəd Çobanovun kitabı təkrar nəşr edilib25.02.2026 - 19:49
Əqli Mülkiyyət Agentliyində Xocalı faciəsinin 34-cü ildönümü ilə əlaqədar tədbir keçirilib25.02.2026 - 19:44
“Azərbaycan təhsil tarixinə dair oçerklər” üçcildliyi nəşr edilib25.02.2026 - 19:39
Peru Konqresi Xocalı soyqırımının 34-cü ildönümü ilə bağlı bəyanat qəbul edib25.02.2026 - 19:34
Əmmanda Xocalı soyqırımı qurbanları anılıb25.02.2026 - 19:28
Leyla və Alena Əliyevalar Qubada internat məktəbi və STEAM mərkəzini ziyarət edib25.02.2026 - 19:23
FHN Akademiyasına kursant qəbulu elan edilir25.02.2026 - 19:18
Dövlət İmtahan Mərkəzində təlim keçirilib25.02.2026 - 19:14
MDU əməkdaşları üçün kompleks tibbi müayinələr təşkil olunur25.02.2026 - 19:08
BMU-da Xocalı soyqırımının 34-cü ildönümü qeyd olunub25.02.2026 - 19:05
"32 ilin ağrısı: Xocalının yaşayan bir insanın dili ilə"25.02.2026 - 19:00
AMEA-nın Qarabağ Elmi Bölməsi yaradılacaq25.02.2026 - 18:52
Almaniyada internetdə nifrət yayanlara qarşı genişmiqyaslı əməliyyat: 140 cinayət işi başlanıb25.02.2026 - 18:45
Direktorlar üçün təlim-seminarlara start verilib25.02.2026 - 18:43
Yerin nüvəsi "sızır": Minlərlə ton qızıl səthə atılır25.02.2026 - 18:40
Balkan Riyaziyyat Olimpiadası üçün şagird seçimi başlayıb25.02.2026 - 18:37
Prezident Peşə Təhsil Mərkəzinin açılışında iştirak edib25.02.2026 - 18:32
Səbinə Məlikova: Xocalı faciəsi Azərbaycan xalqının yaddaşından heç vaxt silinməməlidir25.02.2026 - 18:30
Sabah hava yağmursuz olacaq25.02.2026 - 18:29
Nazir müavini İdris İsayev Xırdalanda vətəndaşları qəbul edib25.02.2026 - 18:23
Qazaxıstanda universitetlərə qəbul üçün yeni imtahan modeli hazırlanır25.02.2026 - 18:16
Dini konfessiya rəhbərləri Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsini yad etdilər25.02.2026 - 18:10
16 yaşdan kiçiklərə enerji içkisi satışı dayandırıla bilər25.02.2026 - 18:08
Azərbaycanda qız tələbələr şantaj edilir? - Polisdən açıqlama25.02.2026 - 18:05