Xocalı faciəsi təkcə bir tarixi hadisə deyil, nəsildən-nəsilə ötürülən kollektiv bir travmadır.
Bu faciə hər birimizin yaddaşında, emosiyalarında və milli kimliyində dərin iz buraxır. Hadisəni birbaşa yaşamayan gənclər belə bu faciəyə emosional reaksiya verir, çünki bu, fərdi deyil, dövlətin və xalqın faciəsidir. Faciənin şahidi olan insanların yaddaşında kədər, qəzəb və ədalətsizlik hissi formalaşır. Bu emosiyalar yalnız fərdi deyil, kollektiv olaraq bütün cəmiyyətin psixologiyasına təsir edir.
Xocalı faciəsi və ona bənzər qətliamlar tarixdə sadəcə bir gün kimi qalmır, insanların düşüncəsində, yaddaşında və emosional dünyasında dərin izlər yaradır.
Psixoloq Nabat Mirzəyeva “Təhsil365”ə açıqlamasında bildirib ki, faciəni unutmaq deyil, sağlam şəkildə yaşatmaq vacibdir: “Travma hər zaman zəiflik demək deyil. Əksinə, Xocalı faciəsi xalqımızı həmrəy edir, birliyimizi möhkəmləndirir və milli güc yaradır. Bu hadisələr insanları bir-birinə daha möhkəm bağlayır, həmvətənlərin ruhuna və hekayələrinə sahib çıxmağa sövq edir.”
Onun sözlərinə görə, psixoloji baxımdan əsas məsələ faciəni nifrət və qəzəb üzərində deyil, ədalət və insanlıq üzərində yaşatmaqdır. Bu yanaşma həm milli kimliyi gücləndirir, həm də gələcək nəsillərə sağlam emosional miras ötürür.
Mirzəyeva əlavə edib ki, yaşanmış tarixi hekayələr yalnız acı və travma deyil, həm də birliyə, möhkəmliyə və milli həmrəyliyə aparan gücdür. Xocalı faciəsi xalqın yaddaşında milli kimliyi möhkəmləndirən, insanları bir-birinə bağlayan və ədalət uğrunda mübarizəyə ruhlandıran bir simvol kimi yaşayır.