Tarixi hadisələrin, xüsusilə də faciəvi hadisələrin məktəblərdə tədrisi olduqca həssas məsələdir. Xocalı soyqırımı kimi ağır və travmatik mövzuların şagirdlərə çatdırılması zamanı yaş xüsusiyyətləri və psixoloji hazırlıq səviyyəsi nəzərə alınmalıdır. Bəs ibtidai və yuxarı siniflərdə bu mövzu necə fərqli şəkildə izah olunmalıdır?
Mövzu ilə bağlı psixoloq Nabat Mirzəyeva “Tehsil365”ə açıqlama verib.
Psixoloq bildirib ki, “İbtidai sinif şagirdlərində abstrakt düşünmə hələ tam inkiçaf etməyib. Bu səsəbdən emosional baxımdan daha həssasdırlar və hadisələri konkret və təsviri formada qəbul edirlər. Bu yaş dövründə təhlükəsizlik hissi çox həssasdır. ”
Onun sözlərinə görə, kiçik yaşlı uşaqlara mövzu daha çox humanist və vətənpərvərlik kontekstində təqdim olunmalıdır: “Diqqət faciənin dəhşətli səhnələrinə, şiddət və aggressiya ya deyil, insanların birliyi, mərhəmət, sülh və vətən sevgisi və kədərli tarix kimi dəyərlərə yönəldilməlidir.”
Psixoloq qeyd edib ki, yuxarı sinif şagirdləri isə hadisələri daha analitik və tarixi kontekstdə dərk edə bilirlər: “Bu yaş qrupunda hadisələrin səbəb-nəticə əlaqələri, tarixi faktlar və hüquqi aspektlər izah edilə bilər. Bu yaşlarda emosional dərinlik daha güclü olur. Lakin yenə də emosional travma yarada biləcək detallarda ehtiyatlı olmaq lazımdır.”
Mütəxəssis vurğulayıb ki, hər iki halda müəllimin təqdimat üslubu əsas rol oynayır: “Səs tonu, söz seçimi və şagirdlərin reaksiyalarına diqqət etmək vacibdi. Bu mövzularda sualların verirmısinə şərait yaratmalı. Belə mövzularda məqsəd şüurlu və balanslı şəkildə vətəndaş olaraq öz mövqeyini söyləməsi və bu mövzu haqqında həmin yaşlarda dərin bir şəkildə əhatələnməsidir.”
Sonda psixoloq əlavə edib ki, “Belə mövzuların tədrisində əsas məqsəd uşaqlarda nifrət hissi formalaşdırmaq deyil, tarixi yaddaş, ədalət anlayışı və insanlıq dəyərlərini gücləndirmək olmalıdır.”