Mütəxəssislərin fikrincə, meyvə istehlakında çeşidlilik və ölçüyə riayət etmək vacibdir.
“Tehsil365" xəbər verir ki, fruktoza və lifin həddindən artıq qəbulu köp və ishal kimi həzm problemlərinə səbəb ola bilər.
Parlıq rəngi, şirin dadı və təravətləndirici sulu quruluşu ilə meyvələr təbiətin şəkəri kimi tanınır. Üstəlik, onlar yalnız dadlı deyil, həm də sağlamlıq üçün faydalıdır.
Vitamin və mineral baxımından zəngin olan meyvə və tərəvəzlərin balanslı qidalanmanın tərkib hissəsi kimi gündə ən azı 400 qram (təxminən beş porsiya) istehlak edilməsi Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı tərəfindən tövsiyə olunur.
Araşdırmalar göstərir ki, bu miqdarın müntəzəm qəbulu ürək xəstəlikləri və bəzi xərçəng növləri kimi ciddi sağlamlıq problemlərinə tutulma riskini azaldır.
Meyvələri təzə şəkildə istehlak etmək ən sağlam üsul hesab olunur. Bununla yanaşı, dondurulmuş, qurudulmuş və ya meyvə suyu formasında qəbulun da faydalı ola biləcəyi bildirilir. Bu mövqe Böyük Britaniyanın Milli Səhiyyə Xidməti tərəfindən də dəstəklənir.
Lakin bütün meyvələr eyni qida dəyərinə malik deyil. Bəzi meyvələr daha yüksək lif və ya vitamin tərkibinə görə müəyyən qidalanma məqsədləri baxımından daha üstün sayılır.
“Tehsil365" insan orqanizmi üçün ən sağlam meyvə seçimlərini təqdim edir:
Banan
Kalium, maqnezium, lif və B6 vitamini ilə zəngin olan banan qan təzyiqinin tənzimlənməsinə, əzələ və sinir fəaliyyətinin dəstəklənməsinə kömək edir. 2019-cu ildə aparılan araşdırma göstərib ki, yüksək kalium qəbulu böyrək xəstəliklərinin irəliləməsini ləngidə bilər. Bundan əlavə, banan qabığındakı antioksidantların dəri qıcıqlanmasını azalda biləcəyinə dair müşahidələr mövcuddur.
Alma və armud
Almalar fitokimyəvi maddələrlə zəngin olduqları üçün xərçəng və şəkərli diabet kimi xroniki xəstəliklərin riskini azalda bilər. Mütəxəssislər lif və antioksidantların böyük hissəsinin qabıqda yerləşdiyini nəzərə alaraq almanın qabığı ilə birlikdə istehlak edilməsini tövsiyə edirlər. Armud isə lif, mis və kalium baxımından zəngindir. Bu xüsusiyyətlər həzmi dəstəkləyir və xolesterin səviyyəsinin tənzimlənməsinə kömək edir.
Meşə meyvələri
Göyəm, böyürtkən və moruq kimi meşə meyvələri güclü antioksidant mənbəyi hesab olunur. Araşdırmalar göstərir ki, bu meyvələr sərbəst radikalların hüceyrələrə vurduğu zərəri azaltmağa kömək edir.
Kivi
Parlaq yaşıl rəngi və turşməzə dadı ilə seçilən kivi bağırsaq hərəkətlərinin tənzimlənməsinə kömək edir. Ötən il London Kral Kollecinin tədqiqatçıları qəbizliyin azaldılması üçün gün ərzində iki-üç kivi istehlakını tövsiyə edib. Bu təsir Avropa Komissiyasının müvafiq qurumu tərəfindən də sağlamlıq bəyanı kimi qəbul edilib. Kivinin həm həll olunan, həm də həll olunmayan lif tərkibi bağırsaq fəaliyyətini artırır.
Sitrus meyvələri
Limon, portağal və qreypfrut kimi sitrus meyvələri yüksək C vitamini tərkibi ilə immun sistemini dəstəkləyir. Bu meyvələr dəri və sümük sağlamlığının qorunmasına kömək edir. Tərkibində olan flavonoidlər antioksidant və iltihabəleyhinə təsir göstərir. 2021-ci ildə aparılan araşdırma portağal şirəsinin böyrək daşı riskini azalda biləcəyini, lakin qreypfrut şirəsinin əks təsir göstərə biləcəyini ortaya qoyub.
Avokado
Kremvari quruluşu və zəngin qida tərkibi ilə avokado ürək sağlamlığı üçün faydalı meyvələr arasında yer alır. Kalium və təkli doymamış yağlarla zəngin olan avokado çəkiyə nəzarətə, beyin fəaliyyətinə və bağırsaq sağlamlığına müsbət təsir göstərir. Lakin yüksək yağ tərkibi səbəbindən gündəlik istehlakın yarım və ya bir ədəd ilə məhdudlaşdırılması tövsiyə olunur.
Albalı və nar
Nar yüksək polifenol tərkibinə görə "super qida" kimi qiymətləndirilir. Araşdırmalar narın antioksidant səviyyəsinin yaşıl çay və qırmızı şərabdan üç dəfə çox ola biləcəyini göstərir. Bu maddələr xroniki iltihabı azaldaraq ürək xəstəlikləri və xərçəng riskinin azalmasına kömək edə bilər.
Albalı isə nar qədər güclü antioksidant mənbəyi olmasa da, intensiv fiziki fəaliyyətdən sonra bərpanı sürətləndirə bilər. 2022-ci ildə aparılan araşdırma turş albalı ekstraktı qəbul edən kişilərdə əzələ və ürək zədələnməsi göstəricilərinin azaldığını göstərib.
Qeyd edək ki, mütəxəssislər sağlam qidalanma üçün meyvələrin gündəlik rasiona daxil edilməsini vacib hesab edir. Bununla yanaşı, müxtəlif meyvələrin seçilməsi və ölçüyə riayət olunması həzm və ümumi sağlamlıq baxımından mühüm sayılır.