Təhsil 365 - Logo Mobile

Dağlarda yaşayanların qan şəkərinin yüksək olma ehtimalı daha azdır: yeni kəşf

9103.03.2026 - 17:48
Dağlarda yaşayanların qan şəkərinin yüksək olma ehtimalı daha azdır: yeni kəşf

Yeni araşdırma göstərib ki, hündürlüklərdə yaşamaq qanda şəkərin səviyyəsinin tənzimlənməsinə kömək edir.

“Tehsil365“ xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri barədə Science Focus nəşri məlumat yayıb.

Alimlər artıq uzun müddətdir müşahidə ediblər ki, oksigen səviyyəsinin aşağı olduğu yüksək dağlıq bölgələrdə yaşayan insanlar arasında diabetə yoluxma halları daha azdır. ABŞ-da dəniz səviyyəsindən 1500 metr yüksəklikdə yaşayan şəxslərdə diabet riski 500 metrdən aşağı ərazilərdə yaşayanlarla müqayisədə 12 faiz daha azdır.

Bu əlaqənin dəqiq səbəbi uzun müddət naməlum qalsa da, Cell Metabolism jurnalında dərc olunan yeni araşdırma məsələyə aydınlıq gətirib. Məlum olub ki, əsas rol eritrositlərə məxsusdur. Aşağı oksigen şəraitində orqanizmdə bu hüceyrələrin sayı artır.

Tədqiqatçılar hipotezlərini siçanlar üzərində sınaqdan keçiriblər. Onlar heyvanları oksigen səviyyəsi azaldılmış mühitə yerləşdirərək qanda oksigen doyumluluğunu aşağı salıblar. Bu vəziyyət hipoksiya adlanır. Daha sonra alimlər qlükozanın qandan hara “itdiyini” izləyiblər və müəyyən ediblər ki, oksigen çatışmazlığı şəraitində eritrositlər qlükozanı aktiv şəkildə mənimsəyir. Sonradan bu hüceyrələr qlükozanı toxumalara oksigenin ötürülməsini asanlaşdıran molekula çevirir.

Tədqiqatın rəhbəri, Qladston İnstitutunun alimi doktor Yolanda Marti-Mateos bildirib ki, bu mexanizm eritrositlərin daşıdığı az miqdarda oksigenin belə daha səmərəli şəkildə toxumalara çatdırılmasına imkan verir və orqanizmin hipoksiya şəraitində sağ qalmasına kömək edir.

Onun sözlərinə görə, hipoksiya şəraitində formalaşan eritrositlər adi qan hüceyrələrindən fərqlənir və daha çox qlükoza daşıyıcılarına malik olur.

Alimlər hesab edirlər ki, bu nəticələr diabetin müalicəsi üçün yeni yanaşmaların hazırlanması baxımından “konsepsiyanın sübutu” rolunu oynaya bilər.

Tədqiqatın həmmüəllifi, Qladston İnstitutundan doktor İşa Cayn qeyd edib ki, onların laboratoriyasında hazırlanmış HypoxyStat adlı kiçik molekul aşağı oksigen səviyyəsinin təsirini, nəfəs alınan havada oksigeni azaltmadan imitasiya edir.

Preparat siçanlara tətbiq edildikdən sonra onların yüksək qan şəkəri tam normallaşıb və mövcud dərmanlarla müqayisədə daha effektiv nəticə göstərib.

Alimlər vurğulayırlar ki, preparatın insanlar üzərində tətbiqinə qədər hələ çox iş görülməlidir. Lakin əldə olunan bioloji mexanizmlər ümidverici hesab olunur.

Mehriban İbadova

Xəbər Lenti

Cəmilə Haşımovanın gözəllik və harmoniya dünyası Milli Xalça Muzeyində03.03.2026 - 19:24
Bağlanan özəl universitetin binası BDU-ya verildi03.03.2026 - 19:18
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Od çərşənbəsi ilə bağlı paylaşım edib03.03.2026 - 19:14
Direktorlar üçün növbəti təlim-seminarlar keçirilib03.03.2026 - 19:12
“Rəqəmsal təhsil ənənəvi təhsili əvəz edə bilərmi?” – Ekspert rəyi03.03.2026 - 19:06
Bu ay şimal işıqlarını görmək nadir fürsət olacaq03.03.2026 - 19:02
Teyyub Aslanov: Operaların səhnələşdirilməsi gənclərin bu sahəyə marağını artırır03.03.2026 - 19:00
Beynəlxalq imtahanlar təhlükəsizlik səbəbindən təxirə salındı03.03.2026 - 18:51
Çəki niyə artır? - Metabolizmin gizli tərəfləri03.03.2026 - 18:50
Azərbaycan rəssamları Gürcüstanda beynəlxalq sərgidə iştirak edirlər03.03.2026 - 18:45
DünyaBu məşğuliyyət yaşlılarda depressiya simptomlarını azaldır03.03.2026 - 18:44
Ali təhsil müəssisələrinin rəhbərləri ilə görüş keçirilib03.03.2026 - 18:44
"Cansız Yer" modeli alimləri təəccübləndirdi03.03.2026 - 18:40
Sağlam yuxunun müddəti müəyyən edildi03.03.2026 - 18:38
Bəzi yerlərdə külək güclənəcək03.03.2026 - 18:36
Həftəlik və günlük iş normalarına yenidən baxılması ilə bağlı təklif03.03.2026 - 18:30
BMU-da Mikayıl Müşfiqin yaradıcılığına həsr olunan TƏDBİR03.03.2026 - 18:30
Araz Paşayev: AHİK tabeliyindəki mərkəzlərdə 980 nəfər istirahət edib03.03.2026 - 18:23
Bu ölkədə hamı türkcə danışır03.03.2026 - 18:22
Saatlı məktəbliləri zərərli vərdişlərdən qorunma yolları haqqında məlumatlandırılıblar03.03.2026 - 18:16
Kəlbəcərdə Od çərşənbəsi tonqalı qalanıb03.03.2026 - 18:15
Görmə qabiliyyəti məhdud şəxslər üçün sənədləri "səsli imzalama" mexanizmi təklif edildi03.03.2026 - 18:10
“Zərif Zəfər” – qadınların uğur və həmrəylik platforması03.03.2026 - 18:10
Elçin Muradov: “Məktəblərdə nizam-intizam təmin olunmadan layihələrdən ciddi nəticə gözləmək çətindir”03.03.2026 - 18:05
Bakı “Beynəlxalq Xalça Festivalı 2026”ya hazırlaşır03.03.2026 - 18:04
Magistraturaya qəbul imtahanının ikinci cəhdinin qeydiyyat tarixi açıqlandı03.03.2026 - 18:00
"Nəsimi” operasının ilk dəfə süni zəka ilə hazırlanmış səhnə tərtibatı03.03.2026 - 18:00
Elvin Abbasov: “Kiberdələduzlar insan psixologiyasındakı zəif nöqtələri hədəf alır”03.03.2026 - 17:55
Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqı iki filmə maliyyə dəstəyi ayırıb03.03.2026 - 17:55
Tələbələr vikinq cəsədləri tapdı: Ölüm səbəbləri budur - Foto03.03.2026 - 17:52
Rəssamlıqdan ədəbiyyata: Tarixi romanlarımızın ustadı Fərman Kərimzadəni anırıq03.03.2026 - 17:50
Prezident Kitabxanasında professor Mahirə Hüseynovanın kitabının təqdimatı olub03.03.2026 - 17:46
Sabahın tibbi-meteoroloji PROQNOZU03.03.2026 - 17:43
Uşaqlarla bağlı bu qadağalar qəbul edildi03.03.2026 - 17:40
Azərbaycan rəssamlarının əsərləri Tbilisidə nümayiş etdirilir03.03.2026 - 17:40
Azərbaycanda planşetlərdə "Android"in payı bir ildə 13 % azalıb03.03.2026 - 17:37
BDU komandası respublika üzrə proqramlaşdırma müsabiqəsində III yeri tutub03.03.2026 - 17:33
“AniPay”in fəaliyyəti dayandırılır03.03.2026 - 17:30
Azərbaycanda axtarış sistemləri arasında "Google"un payı fevralda 18 % azalıb03.03.2026 - 17:30
RFO-nun informatika fənni üzrə buraxılış vərəqələri verilir03.03.2026 - 17:26
Mülkiyyət hüququna xitam verilməsinin bəzi cəhətləri - elmi seminar03.03.2026 - 17:21
"Azercell"in "Oflayn qadınlar" layihəsi beynəlxalq mükafata layiq görülüb03.03.2026 - 17:21
Beyləqanda Bədən Tərbiyəsi və İdman Günü qeyd edildi03.03.2026 - 17:20
WUF13 şəhərsalma ilə bağlı aktual məsələləri müzakirə etmək üçün qlobal platformadır03.03.2026 - 17:16
“Müasir linqvistik paradiqmalar” - elmi seminar03.03.2026 - 17:12
Səfəvilərin İranda tikdirdiyi tarixi saraya da zərər dəyib03.03.2026 - 17:10
Tamaşaçıların istəyi ilə "Sən-Kralsan!" müziklı yenidən nümayiş olunacaq03.03.2026 - 17:10