Son illər repetitor xidmətlərinə müraciət edən şagirdlərin sayı artmaqdadır. Xüsusilə buraxılış və qəbul imtahanları ərəfəsində repetitor hazırlığı artıq adi hal kimi qəbul olunur. Bəs bu asılılığın əsas səbəbi məktəblərdə tədrisin keyfiyyəti, yoxsa mövcud imtahan sistemidir?
Mövzu ilə bağlı iki repetitor müəllim və bir təhsil eksperti “Tehsil365"ə öz fikirlərini bölüşüb.
Repetitor müəllim: “Valideynlər nəticəyə fokuslanıb”
Uzun illər repetitorluq fəaliyyəti ilə məşğul olan müəllim bildirib ki, müraciətlərin əsas səbəbi imtahan yönümlü hazırlıqdır:
“Valideynlər üçün əsas meyar yüksək baldır. Məktəbdə verilən bilik bəzən kifayət edir, amma imtahan texnikası ayrıca məşq tələb edir. Şagirdlər test strategiyasını və vaxt bölgüsünü repetitor yanında daha intensiv öyrənirlər.”
Onun sözlərinə görə, bəzi hallarda şagird zəif olmadığı halda belə repetitor yanına göndərilir:
“Bu artıq sosial tendensiyaya çevrilib. Valideynlər düşünür ki, repetitorsuz risk etmək olmaz.”
Digər repetitor: “Məktəbdə fərdi yanaşma çatışmır”
Digər repetitor müəllim isə problemin bir hissəsinin məktəblə bağlı olduğunu düşünür:
“Siniflərdə şagird sayı çoxdur. Müəllim hər kəsə eyni səviyyədə vaxt ayıra bilmir. Repetitor hazırlığında isə fərdi yanaşma mümkündür. Bu da nəticəyə təsir edir.”
O qeyd edib ki, məktəb proqramı ilə imtahan sualları arasında bəzən dərinlik fərqi hiss olunur:
“Şagirdlər daha çox analiz və test praktikası istəyir.”
Təhsil eksperti: “Problem kompleksdir”
Təhsil eksperti isə repetitor asılılığının tək səbəblə izah olunmasının düzgün olmadığını vurğulayıb:
“Burada həm məktəbdaxili tədris keyfiyyəti, həm də imtahan sisteminin strukturu rol oynayır. Qəbul imtahanları yüksək rəqabət mühiti yaradır. Bu isə əlavə hazırlığa tələbat formalaşdırır.”
Ekspertin fikrincə, repetitorluğun geniş yayılması sosial psixoloji amillərlə də bağlıdır:
“Valideynlər bunu bir növ ‘təhlükəsizlik mexanizmi’ kimi görürlər. Hətta ehtiyac olmasa belə, əlavə hazırlıq seçilir.”
O hesab edir ki, problemin həlli üçün sistemli dəyişiklik lazımdır:
“Məktəbdə tədrisin keyfiyyəti artırılmalı, qiymətləndirmə mexanizmləri isə daha çox bacarıq əsaslı olmalıdır. Əks halda repetitorluq paralel sistem kimi qalacaq.”
Aparılan araşdırma göstərir ki, repetitor asılılığı təkcə məktəbin zəifliyi ilə bağlı deyil. İmtahan sistemi, rəqabət mühiti, valideyn gözləntiləri və fərdi yanaşma ehtiyacı bu tendensiyanı gücləndirən əsas amillər sırasındadır.
Ekspertlər hesab edir ki, məsələ kompleks yanaşma tələb edir və təhsil sistemində aparılacaq islahatlar repetitorluğun gələcək rolunu müəyyənləşdirəcək.