Xəstəliklərin erkən mərhələdə aşkarlanması və qarşısının alınması üçün mütəmadi tibbi müayinələr böyük əhəmiyyət daşıyır. İnsanların hansı analiz və yoxlamalardan keçməli olduqları isə çox vaxt onları düşündürən əsas məsələlərdən biridir.
“Tehsil365” İnformasiya Agentliyi-yə açıqlama verən ekspert bildirir ki, xəstəliklərin erkən mərhələdə aşkarlanması və qarşısının alınması üçün strukturlaşdırılmış və mütəmadi tibbi nəzarət vacibdir.
Ekspert vurğulayır ki, bir çox ölkədə fəaliyyət göstərən ailə həkimi institutu insanların sağlamlıq göstəricilərini davamlı izləyərək lazımi vaxtda müayinəyə və mütəxəssisə yönləndirilməsini təmin edir. Azərbaycanda isə əsasən sahə həkimi sistemi var və profilaktik yanaşmanın gücləndirilməsi zəruridir.
Onun sözlərinə görə, ailə həkimi müəyyən bir qrup insanın sağlamlıq vəziyyətini davamlı şəkildə izləyir:
“Bütün dünyada ailə həkimi institutu mövcuddur. Bu sistemdə müəyyən əhali qrupu bir ailə həkiminin nəzarətində olur. Həmin həkim insanların sağlamlıq göstəricilərini, həyat tərzini, çəki və digər vacib məlumatları bilir. Hər hansı problem yarandıqda isə xəstəni lazım olan müayinəyə və ya mütəxəssisə yönləndirə bilir. Bu, çox vacib mexanizmdir”.
Adil Qeybulla qeyd edib ki, Azərbaycanda isə əsasən sahə həkimi institutu fəaliyyət göstərir və profilaktik müayinələrə diqqət daha da artırılmalıdır.
Ekspertin fikrincə, insanlar mütəmadi olaraq ümumi analizlərdən və instrumental müayinələrdən keçməlidirlər:
“İnsanlar ən azı ümumi analizlər verməli, instrumental müayinələrdən – məsələn, ultrasəs müayinəsindən keçməlidirlər. Əgər kimdəsə şəkərli diabet kimi xəstəlik varsa, o zaman mütəmadi olaraq üç aylıq orta şəkər göstəricisi – qlikohemoqlobinin səviyyəsi yoxlanmalıdır. Eyni zamanda kreatinin kimi göstəricilər də nəzarətdə saxlanmalıdır”.
O əlavə edib ki, profilaktik skrininq müayinələri xüsusilə onkoloji xəstəliklərin erkən aşkarlanmasında mühüm rol oynayır.
“Profilaktik skrininq müayinələri var ki, onlar xüsusilə onkoloji xəstəliklərin erkən aşkarlanmasına kömək edir. Vaxtında aparılan müayinələr bir çox xəstəliklərin qarşısını almağa imkan verir”, – deyə ekspert bildirib.
Adil Qeybulla hesab edir ki, səhiyyə sistemində bu istiqamətdə daha sistemli yanaşma tətbiq olunmalıdır:
“Dünyada bu sistem necə qurulubsa, bizdə də həmin modelə uyğun qurulmalıdır. Bunun üçün səhiyyə sisteminin vahid şəkildə idarə olunması və düzgün strukturun formalaşdırılması vacibdir”.