Təhsil 365 - Logo Mobile

Qalaktikamız qaranlıq maddənin içində üzür: Kosmik "krep" nəzəriyyəsi

8413.03.2026 - 07:00
 Qalaktikamız qaranlıq maddənin içində üzür: Kosmik "krep" nəzəriyyəsi

Süd Yolu qalaktikasının kosmosda təkbaşına sürünmədiyi, əksinə, nəhəng bir qaranlıq maddə təbəqəsinin içində basdırıldığı iddia olunur. Yeni araşdırmaya görə, qalaktikamız sanki bir krepin içindəki qaragilə kimi, görünməyən amma cazibə qüvvəsi ilə hər şeyi idarə edən böyük bir strukturun parçasıdır.

“Tehsil365” xəbər verir ki, Qroningen Universitetinin astronomu Evoud Vempe liderliyindəki qrup bildirir ki, bu model elm adamlarının uzun müddətdir izah edə bilmədiyi üç kosmik tapmacanı eyni anda həll edir:

Süd Yolu və Andromedanın da daxil olduğu qalaktikaların düz bir xətt üzrə düzülüşü.

Qalaktikamızın yaxınlığında yerləşən və daxilində gözləniləndən çox az maddə olan nəhəng boş sahə.

Kainatın bizim yaxınlığımızda gözlənilməz dərəcədə nizamlı və hamar şəkildə genişlənməsi.

Tədqiqatçılar 31 izolyasiya olunmuş qalaktikanın hərəkətini kompüter simulyasiyaları ilə təhlil ediblər. Nəticələr göstərib ki, ətrafımızdakı kütlə nizamlı bir təbəqə kimi paylanıb. Bu "soyuq qaranlıq maddə" təbəqəsi öz cazibə qüvvəsi ilə ətrafdakı qalaktikaları müəyyən istiqamətlərə çəkir və bu da yaxınlıqdakı genişlənmənin daha nizamlı görünməsinə səbəb olur.

Əgər bu ssenari doğrudursa, kainatı anlamaq üçün yeni və qeyri-adi fizika qanunlarına ehtiyac qalmayacaq. Çünki bu tapıntı mövcud kosmoloji modellərin (qaranlıq maddə şəbəkəsi) yerli miqyasda da mükəmməl işlədiyini göstərir. Qaranlıq maddənin formalaşdırdığı bu "kosmik memarlıq" həm qalaktikaların dizilişini, həm də onların arasındakı böyük boşluqların yaranma səbəbini tam izah edir.

Zeynəb Quluyeva

Xəbər Lenti

Növbəti layihə mədəniyyətlərarası dialoqun Azərbaycan modelinə həsr olunub13.03.2026 - 12:55
Ən yaxşı təqdimat” müsabiqəsinin ölkə mərhələsinə 107 nəfər vəsiqə qazanıb13.03.2026 - 12:45
BDU tələbələri üçün karyera imkanları təqdim edilib13.03.2026 - 12:35
Paytaxt üzrə 17 ən yaxşı təqdimat müəllifi ölkə turunda iştirak edəcək13.03.2026 - 12:25
Dünya Azərbaycanlı Alimlər Birliyinin üzvləri BMU-da tədris prosesinə cəlb oluna bilər13.03.2026 - 12:15
BDU tələbələri ekzistensial psixologiya mövzusunda məlumatlandırılıb13.03.2026 - 12:05
Azərbaycanda filologiya üzrə yeni elmlər doktoru13.03.2026 - 11:58
Ötən il 81 uşaq təhsilə cəlb edilib13.03.2026 - 11:49
5 il ərzində magistraturaya qəbul olanların sayında artım var 13.03.2026 - 11:37
BSU-da abituriyentlər üçün infoturlar başlayıb - FOTOLAR13.03.2026 - 11:25
“Gənc memarlar üçün karyera imkanları” forumu keçirilib - FOTOLAR13.03.2026 - 11:14
Reytinqdə UNEC-in yeni uğuru13.03.2026 - 11:02
Bu qədər məktəbdə inklüziv təhsil tətbiq olunur13.03.2026 - 10:50
Yeni dərsliklər hazırlanıb 13.03.2026 - 10:43
İncəsənət məktəblərində bu qədər şəxs işdən çıxarılıb13.03.2026 - 10:36
Azərbaycanda ləğv edilən məktəblərin sayı açıqlanıb 13.03.2026 - 10:27
Kənd məktəbindən iki bacı RFO-nun finalçısı olub13.03.2026 - 10:19
Futzal üzrə “Novruz kuboku” başa çatıb - FOTO13.03.2026 - 10:09
“İxtisas seçimi abituriyentlər üçün vacib mərhələdir” - Ayşə Qasımlı13.03.2026 - 09:56
“Riyaziyyatda təməl biliklər vacibdir” - AÇIQLAMA13.03.2026 - 09:44
Bu qidalar qadınlarda yaddaşı zəiflədir - XƏBƏRDARLIQ13.03.2026 - 09:39
Görmə qabiliyyətini yaxşılaşdıran 12 qida (SİYAHI)13.03.2026 - 09:33
Bu dörd qida xərçəng riskini azaldır13.03.2026 - 09:25
Beynin qocalması hansı yaşdan başlayır?13.03.2026 - 09:18
İnsan ürəyi haqqında 5 maraqlı fakt13.03.2026 - 09:11
Vitamin çatışmazlığı ilə mübarizədə ən yaxşı beş məhsul13.03.2026 - 09:05
Hər il 7 milyon insan bu səbəbdən vaxtından əvvəl ölür13.03.2026 - 08:55
Ağcaqanadlar hər il 700 mindən çox insanın həyatına son qoyur13.03.2026 - 08:49
İnşaat və Sumqayıt Musiqi kolleclərinə yeni təyinatlar olub13.03.2026 - 08:39
Avstraliyalı yeniyetmələrin beşdə biri qadağadan sonra hələ də sosial mediadan istifadə edir 13.03.2026 - 08:30
Yeraltı sivilizasiya tapıldı: Yüzillərlə dünyadan təcrid olunmuş şəkildə yaşayıblar13.03.2026 - 08:23
ADNSU tələbələri Qazaxıstanda keçirilən hakatonda qalib olublar13.03.2026 - 08:15
Göründüyü qədər yüngül deyil: Bir bulud əslində neçə tondur?13.03.2026 - 08:06
Hər il 2 milyon insanın tutulduğu xəstəlik - Artıq gənclər arasında da yayılır13.03.2026 - 07:57
Yeni timsah növü kəşf edilib13.03.2026 - 07:49
Bu gün hava necə olacaq? - PROQNOZ13.03.2026 - 07:40
Gündə üç dəfə qəbul etmək bağırsaqda möcüzələr yaradır13.03.2026 - 07:30
Bu sadə addımlarla xəstəliklərdən qoruna bilərsiniz13.03.2026 - 07:21
Günəş panelləri tək-tək zibilə atılır: Günün 24 saatı havadan enerji istehsalı13.03.2026 - 07:10
2026-cı il üçün Naxçıvan Muxtar Respublikasının büdcə gəlirləri 483 milyon 178 min manat proqnozlaşdırılıb12.03.2026 - 19:57
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb12.03.2026 - 19:52
Göründüyü qədər yüngül deyil: Bir bulud əslində neçə tondur?12.03.2026 - 19:45
Finlandiyada diaspor təşkilatları barədə məlumat təqdim olunub12.03.2026 - 19:40
Pakistanda şagirdlər üçün iftar süfrəsi açılıb12.03.2026 - 19:32
Ceyhun Cəlilov: Daxili Qoşunların şəxsi heyəti ölkəmizin sabitliyi və vətəndaşların təhlükəsizliyi naminə əzmkarlıq nümayiş etdirir12.03.2026 - 19:26
Türk dünyasının zəngin mədəniyyətini tərənnüm edən konsert proqramı təqdim olunub12.03.2026 - 19:20
Sinifdə passiv olan uşaqlarla psixoloji baxımdan necə işləmək lazımdır?12.03.2026 - 19:12