Son illərdə texnologiyanın sürətli inkişafı bir çox sahədə olduğu kimi kibertəhlükəsizlik sahəsində də yeni problemlər yaradıb.
“Tehsil365” Xüsusilə süni intellektin inkişafı kiberhücumların daha mürəkkəb və təhlükəli hala gəlməsinə səbəb olur. Rayon texnologiya direktoru bildirib ki, kiberhücumçular artıq süni intellektdən istifadə edərək real insanları təqlid edə bilir və bu da məktəblər üçün ciddi təhlükə yaradır.
Bu barədə “Süni intellekt kiberhücumları gücləndirir” adlı yeni hesabatda qeyd olunur. Hesabata görə, hakerlər əvvəlki illərlə müqayisədə daha ağıllı və texnoloji vasitələrdən daha effektiv istifadə etməyə başlayıblar. Xüsusilə məktəblər və təhsil müəssisələri bu hücumların əsas hədəflərindən biri hesab olunur.
Ekspertlərin sözlərinə görə, süni intellekt vasitəsilə hazırlanmış saxta e-poçt mesajları, səs yazıları və hətta video görüntülər insanları aldatmaq üçün istifadə edilir. Bu texnologiyalar vasitəsilə hakerlər məktəb rəhbərləri, müəllimlər və ya texniki əməkdaşların səsini və üslubunu təqlid edə bilir. Belə hallarda məktəb əməkdaşları mesajın və ya zəngin real olub-olmadığını müəyyən etməkdə çətinlik çəkə bilər.
Texnologiya direktoru qeyd edib ki, əvvəllər kiberhücumların çoxu sadə fişinq mesajlarından ibarət olurdu. Lakin indi süni intellekt bu mesajları daha inandırıcı və fərdiləşdirilmiş edir. Məsələn, hakerlər sosial şəbəkələrdən və digər açıq mənbələrdən topladıqları məlumatlar əsasında müəllimlərə və ya məktəb rəhbərlərinə xüsusi hazırlanmış mesajlar göndərə bilirlər.
Hesabatda vurğulanır ki, məktəblər təkcə texniki müdafiə vasitələrinə güvənməməlidir. İnsan faktoru kibertəhlükəsizliyin ən vacib hissələrindən biri hesab olunur. Buna görə də müəllimlər, inzibati heyət və digər əməkdaşlar üçün müntəzəm kibertəhlükəsizlik təlimləri keçirilməlidir.
Mütəxəssislər məktəblərin müdafiəni gücləndirmək üçün bir neçə vacib addım atmasını tövsiyə edir. Bunlara güclü parolların istifadəsi, iki faktorlu identifikasiya sisteminin tətbiqi və bütün proqram təminatının mütəmadi yenilənməsi daxildir. Bundan əlavə, məktəblərdə şübhəli e-poçt və ya mesajların necə tanınması barədə maarifləndirmə aparılması da vacib hesab olunur.
Digər mühüm məsələ məlumatların qorunmasıdır. Məktəblər şagirdlərin şəxsi məlumatlarını saxladıqları sistemləri xüsusi qoruma mexanizmləri ilə təmin etməlidir. Əks halda məlumat sızması həm hüquqi, həm də etik problemlərə səbəb ola bilər.
Ekspertlər hesab edir ki, süni intellekt yalnız təhlükə mənbəyi deyil, həm də müdafiə vasitəsi ola bilər. Müasir kibertəhlükəsizlik sistemləri də süni intellektdən istifadə edərək şübhəli fəaliyyətləri daha tez aşkar edə və hücumların qarşısını ala bilir. Buna görə də məktəblərin texnoloji infrastrukturunu yeniləməsi və müasir təhlükəsizlik sistemlərinə investisiya etməsi tövsiyə olunur.
Sonda mütəxəssislər bildirir ki, kiberhücumlar getdikcə daha mürəkkəb hala gəldiyi üçün məktəblər bu təhlükələri ciddi qəbul etməlidir. Süni intellektin inkişafı ilə birlikdə həm hücum üsulları, həm də müdafiə metodları dəyişir. Buna görə də təhsil müəssisələri texnologiyanın inkişafını izləməli və öz təhlükəsizlik strategiyalarını daim yeniləməlidir.