Təhsil 365 - Logo Mobile

Alimlər “superuzunömürlülərin” məşhur yaddaşının ehtimal olunan sirrini açıqlayıblar

7315.03.2026 - 07:34
Alimlər “superuzunömürlülərin” məşhur yaddaşının ehtimal olunan sirrini açıqlayıblar

Geniş yayılmış fikrə görə, yaddaş və yeni məlumatları mənimsəmə qabiliyyəti yaş artdıqca tədricən zəifləyir. Bu proses artıq 30 yaşında başlayır, həmin vaxt beyin tam yetkinliyə çatır. Bundan sonra idrak funksiyaları əvvəlcə yavaş, sonra isə getdikcə sürətlə zəifləməyə başlayır.Lakin bəzi insanlar hətta 80-90 yaşlarında olduqca iti yaddaşını qoruyub saxlayırlar. Alimlər onları “superuzunömürlülər” adlandırırlar.

“Tehsil365” xəbər verir ki, “Nature” jurnalında dərc olunmuş yeni araşdırmaya görə, bunun səbəbi beyində yeni sinir hüceyrələrinin aktiv şəkildə əmələ gəlməsi ola bilər.

Tədqiqatın nəticələri göstərib ki, həmin şəxslərdə hipokampda - beynin yaddaşa cavabdeh olan hissəsində - digər yaşlı insanlara nisbətən təxminən iki dəfə çox yeni neyron əmələ gəlir. Bu proses demensiyanın erkən əlamətləri olan insanlarda xeyli zəifdir, Altsheymer xəstəliyi olan xəstələrdə isə demək olar ki, yoxdur.

Qocalma üzrə isveçli tədqiqatçı, psixiatriya üzrə professor İnqmar Skuqun sözlərinə görə, bu kəşf beynin qocalması ilə bağlı mövcud təsəvvürü dəyişdirə bilər. Əvvəllər belə hesab edilirdi ki, idrak geriləməsi əsasən sinir hüceyrələrinin tədricən itirilməsi ilə əlaqəlidir. Yeni məlumatlar göstərir ki, yeni neyronların əmələ gəlməsi də əhəmiyyətli rol oynaya bilər.

“İnsanlar daha uzun ömür sürdüyü üçün belə insanların sayı da getdikcə artır. Mən bundan əvvəl deyirdim ki, 70 yaş yeni 50 yaşdır və bunda doğrudan da müəyyən həqiqət var”, - deyə tədqiqatçı qeyd edir.

Tədqiqatın müəlliflərindən biri - neyrobioloq Orli Lazarov hesab edir ki, hipokampda neyrogenezin artması bu cür insanlarda müstəsna yaddaşın səbəblərindən biri ola bilər. Lakin alimlər vurğulayırlar ki, məhz hansı amillərin - həyat tərzi, fiziki aktivlik və ya intellektual yük - bu prosesi stimullaşdıra biləcəyi hələlik məlum deyil.

Zeynəb Quluyeva

Xəbər Lenti

Zaqatala, Qax və Balakəndə buraxılış imtahanları 10 mərkəzdə aparılıb15.03.2026 - 12:44
Filarmoniyaya “Bösendorfer” konsert royalları təqdim olunub15.03.2026 - 12:33
Tam orta təhsil səviyyəsi üzrə buraxılış imtahanı keçirilib15.03.2026 - 12:22
Bu gün 62 mindən çox şagird buraxılış imtahanı verəcək15.03.2026 - 12:10
“Buraxılış imtahanlarında riyaziyyat şagirdlər üçün çətinlik yaradır” - Arif Əliyev 15.03.2026 - 09:56
“İmtahan stressi şagirdlərin diqqətinə təsir edir” - Psixoloqdan açıqlama 15.03.2026 - 09:44
Martın 16-da diqqətçəkən kosmik hadisə gözlənilir15.03.2026 - 09:41
Ürəkbulanmasını keçirən təbii üsullar15.03.2026 - 09:30
Baharın nəfəsi və cazın ritmi qədim şəhərdə bir araya gəlir15.03.2026 - 09:21
Yaddaşı və diqqəti yaxşılaşdıran məhsullar açıqlandı15.03.2026 - 09:12
Yataq otağının temperaturunun ürək sağlamlığına təsiri15.03.2026 - 09:00
Alimlərdən mikroplastiklə bağlı yeni tədqiqat15.03.2026 - 08:50
İlon Maskdan yeni addım: "Tesla" süni intellekt çipləri istehsal edəcək15.03.2026 - 08:43
Mark Zukerberqin süni intellekt planı: "Meta"da kütləvi ixtisarlar gözlənilir15.03.2026 - 08:35
Beyni gəncləşdirən vasitələr15.03.2026 - 08:25
Alimlər insanın bioloji yaşını ölçən yeni üsulu açıqladılar15.03.2026 - 08:15
Gözlərdə bulanıqlaşma nədən xəbər verir? 15.03.2026 - 08:09
Sağlamlığı yaxşılaşdıran beş qidalanma vərdişi15.03.2026 - 08:00
Dünya yeni iqlim təhlükəsi ilə üz-üzə15.03.2026 - 07:53
Bu gün hava necə olacaq?15.03.2026 - 07:45
Sözün və sazın izində: Aşıq Şəmşir – 13315.03.2026 - 07:25
Yuxu pozuntularının sağlamlığa təsiri15.03.2026 - 07:15
Bu gün 62 mindən çox şagird buraxılış imtahanı verəcək15.03.2026 - 07:05
Aşıq Şəmşir Azərbaycan aşıq sənətinin görkəmli nümayəndələrindən biri kimi xatırlanır15.03.2026 - 07:00
Xalq artisti Eldar Axundov Azərbaycan vokal sənətində yaddaqalan iz qoyub15.03.2026 - 06:36
Şair və publisist İsa İsmayılzadə Azərbaycan ədəbiyyatında özünəməxsus yaradıcılığı ilə tanınır15.03.2026 - 06:18
Tanınmış rəssam və karikaturçu Nəcəfqulu İsmayılov Azərbaycan təsviri sənətində xüsusi iz qoyub15.03.2026 - 06:00
Xalq artisti Əkbər Qardaşbəyov Naxçıvan teatrının inkişafında mühüm rol oynayıb15.03.2026 - 05:42
Xalq artisti Hacıbaba Hüseynov muğam sənətinin görkəmli nümayəndələrindən biri kimi xatırlanır15.03.2026 - 05:18
Xalq artisti Məmmədəli Vəlixanlı Azərbaycan səhnə sənətinin tanınmış simalarından olub15.03.2026 - 05:06
Xalq artisti Ağasadıq Gəraybəylinin Azərbaycan teatr və kino sənətində xüsusi yeri var15.03.2026 - 04:54
Əməkdar artist Əlisəttar Məlikov Azərbaycan teatr sənətinin inkişafında mühüm rol oynayıb15.03.2026 - 04:36
Xalq artisti Vasili Nikolski Azərbaycan opera sənətində dərin iz qoyub15.03.2026 - 04:18
Görkəmli tar ifaçısı Mirzə Fərəc Rzayevin xatirəsi yad edilir15.03.2026 - 04:00
Azərbaycanda yeni peşə və ixtisaslar yaradılır14.03.2026 - 19:56
​"WhatsApp" pullu oldu14.03.2026 - 19:50
XIII Qlobal Bakı Forumu öz işini yekunlaşdırıb14.03.2026 - 19:44
"Haber Global"da WUF13 haqqında süjet yayımlanıb14.03.2026 - 19:36
Ağdaşda ilk dəfə “Kənddən şəhərə” Novruz yarmarkası təşkil olunub14.03.2026 - 19:30
Baharın nəfəsi və cazın ritmi qədim şəhərdə bir araya gəlir14.03.2026 - 19:22
Alimlər “superuzunömürlülərin” məşhur yaddaşının ehtimal olunan sirrini açıqlayıblar14.03.2026 - 19:14
Onlayn təhsil uşaqların psixoloji inkişafına necə təsir edib?14.03.2026 - 19:08
Tələbələrdə dərs motivasiyasının azalmasının əsas səbəbləri nədir?14.03.2026 - 19:05
Tələbələrin psixoloji problemləri və universitet mühiti – Psixoloqla müsahibə14.03.2026 - 19:02
“GİNius” intellektual yarışının növbəti yarımfinalçıları müəyyənləşib14.03.2026 - 19:00
14 mart dünyada Pi günüdür14.03.2026 - 18:58
Sabah Bakıda 13 dərəcə isti olacaq14.03.2026 - 18:52