Böyük Britaniya ilə Avropa İttifaqı (Aİ) arasında münasibətlərin yenidən qurulması istiqamətində aparılan müzakirələr yeni problemlərlə qarşılaşır.
“Tehsil365” xəbər verir ki, Xüsusilə universitet təhsil haqqı ilə bağlı yaranan mübahisə göstərir ki, tərəflər arasında əlaqələrin əvvəlki səviyyəyə qaytarılması o qədər də asan proses olmayacaq. Ekspertlərin fikrincə, bu məsələ təkcə təhsil sahəsi ilə məhdudlaşmır, həm də Brexit-dən sonra formalaşan yeni siyasi və iqtisadi reallıqları əks etdirir.
Brexit-dən sonra dəyişən qaydalar
Böyük Britaniyanın Avropa İttifaqından ayrılması – Brexit – bir çox sahələrdə köklü dəyişikliklərə səbəb olub. Bu dəyişikliklərdən biri də Aİ ölkələrindən olan tələbələrin Böyük Britaniya universitetlərində təhsil alması ilə bağlı qaydaların dəyişməsi idi.
Brexit-dən əvvəl Aİ ölkələrindən olan tələbələr Böyük Britaniyada yerli tələbələrlə eyni təhsil haqqını ödəyir və bir sıra maliyyə dəstəyi proqramlarından yararlana bilirdilər. Lakin Brexit-dən sonra bu tələbələr “beynəlxalq tələbə” statusu alaraq daha yüksək təhsil haqqı ödəməli olurlar.
Universitet ödənişləri mübahisənin mərkəzində
Son dövrlərdə Aİ ilə Böyük Britaniya arasında münasibətlərin yenidən qurulması ilə bağlı müzakirələr aparılsa da, universitet ödənişləri məsələsi tərəflər arasında fikir ayrılığı yaradan əsas mövzulardan birinə çevrilib.
Bəzi Avropa ölkələri hesab edir ki, tələbələr üçün əvvəlki güzəştlərin bərpa olunması iki tərəf arasında əməkdaşlığın güclənməsinə kömək edə bilər. Lakin Böyük Britaniya hökuməti bu məsələdə ehtiyatlı mövqe nümayiş etdirir və yeni sistemin dəyişdirilməsinin mürəkkəb olduğunu bildirir.
Universitetlər üçün iqtisadi məsələ
Böyük Britaniya universitetləri üçün beynəlxalq tələbələr mühüm maliyyə mənbəyi hesab olunur. Daha yüksək təhsil haqqı ödəyən beynəlxalq tələbələr universitetlərin büdcəsinə ciddi töhfə verir.
Bu səbəbdən bəzi universitet rəhbərləri hesab edir ki, Aİ tələbələrinə əvvəlki güzəştlərin bərpası maliyyə balansına təsir göstərə bilər. Digər tərəfdən, bəzi akademiklər isə Avropa tələbələrinin sayının azalmasının universitetlərin beynəlxalq mühitinə mənfi təsir etdiyini qeyd edirlər.
Tələbələrin narahatlığı artır
Aİ ölkələrindən olan bir çox tələbə Böyük Britaniyada təhsil almaq istəyinə baxmayaraq, yüksək təhsil haqqı və viza prosedurlarının çətinləşməsi səbəbindən başqa ölkələrə üz tutmağa başlayıb. Bu isə Böyük Britaniyanın bəzi universitetlərində Avropa tələbələrinin sayının azalmasına səbəb olub.
Ekspertlər hesab edir ki, bu tendensiya davam edərsə, Avropa ilə akademik əlaqələrin zəifləməsi ehtimalı yarana bilər.
“Yenidən qurulma” prosesinin çətinlikləri
Böyük Britaniya hökuməti son dövrlərdə Aİ ilə münasibətləri daha konstruktiv səviyyəyə qaldırmaq niyyətində olduğunu bildirir. Lakin təhsil, ticarət və əmək bazarı kimi sahələrdə yaranan mübahisələr bu prosesin mürəkkəb olduğunu göstərir.
Analitiklərin fikrincə, universitet ödənişləri ilə bağlı mübahisə əslində daha geniş siyasi və iqtisadi məsələlərin bir hissəsidir. Brexit-dən sonra tərəflər yeni əməkdaşlıq modelləri formalaşdırmağa çalışır, lakin bu prosesdə müxtəlif maraqlar və prioritetlər toqquşur.
Nəticə
Universitet təhsil haqqı ilə bağlı yaranan mübahisə Böyük Britaniya ilə Avropa İttifaqı arasında münasibətlərin yenidən qurulmasının asan olmayacağını göstərir. Təhsil sahəsindəki bu problem tərəflər arasında daha geniş siyasi və iqtisadi müzakirələrin bir hissəsinə çevrilib.
Ekspertlərin fikrincə, gələcəkdə tərəflər arasında kompromis tapılması həm tələbələr, həm də universitetlər üçün mühüm əhəmiyyət daşıyacaq. Lakin bunun üçün həm siyasi iradə, həm də qarşılıqlı anlaşma tələb olunur.