“Sən bacarmalısan” ifadəsi uşağın həyatına fərqli təsir göstərə bilər – deyilmə tərzindən və kontekstindən asılı olaraq.
Bu sözləri “Tehsil365” ə açıqlamasında, psixoloq Nabat Mirzəyeva bildirib.
“Əgər sən bacarmalısan sözü doğru tonda, doğru tərzdə, doğru üslubda, doğru formada deyilsə, bu uşağın həyatına başqa təsir göstərir. Səhv formada deyilərsə, başqa təsir göstərir. Əgər dəstək verici tonla, uşağın etdiklərinə, edəcəklərinə inanaraq deyilərsə, o zaman söz motivasiya edici təsir göstərir. Uşaq özünə inam hiss edir və mənə güvənirlər düşüncəsini formalaşdırır. Bu da onun cəhd etmək istəyini artırır. Sözsüz ki, biz dediyimiz hər bir cümləni açıqladığımız zaman niyə bacarmalısan, niyə üçün bacarmalısan, bu etmə bacaracağın şey sənə nələr qatacaq və nələr hiss edəcəksən, səncə bunu bacarsan necə hiss edərsən? Bunları açıqladıqdan sonra övladımıza daha rahat şəkildə söyləyə bilərik. Amma baxın, cümlənin deyiliş tərzi və üslubu o qədər önəmlidir ki, dediyimiz tərzə uyğun övladımızı ya gücləndiririk, ya zəiflədirik. Məsələn, tələbkar, sərt, müqayisəli şəkildə deyəriksə, artıq təzyiqə çəkirik. Xüsusilə “hamı bacarır, ona görə sən də bacarmalısan, filankəs uşaq edir, ona görə sən də etməlisən” və ya ağır sözlə ittiham istifadə olunarsa, bu yanaşma uşağın özünü yetərsiz hiss etməsinə, qorxu və uğursuzluğuna, narahatlığına səbəb ola bilər. Bu həm motivasiyanı azaltmağa, həm də özünə inamsızlıq yaratmağa gətirib çıxarır. Qısaca olaraq desək, təkcə nə dediyimizdən deyil, necə və hansı niyyətlə dediyimizdən asılıdır. Tonumuz, motivasiyamız, cümlələri açıqlamağımız, onlara qarşı göstərdiyimiz dəyər və sevgi həmin cümlələrin yanında çox önəmlidir. Doğru şəkildə deyilən hər bir cümlə insana həyata, ailəyə, özünə və gələcəyə sevgini artırır. Sərt söz isə insana qorxu, qəzəb, nifrət, motivasiya düşkünlüyü, özgüvənsizlik yaradır.”