Azərbaycanda hər il 27 mart tarixi Elm Günü kimi qeyd olunur. Prezident İlham Əliyevin 9 aprel 2018-ci il tarixli sərəncamı ilə təsis edilən bu gün, ölkədə elmin inkişafı, alimlərin əməyinin qiymətləndirilməsi və cəmiyyətin inkişafında elmin rolunun artırılması məqsədini daşıyır. Bu əlamətdar gün təkcə bir bayram deyil, həm də cəmiyyətin gələcək istiqamətini müəyyən edən mühüm ideoloji və strateji platformadır. Elm Gününün təsis edilməsi Azərbaycanın elmi potensialının gücləndirilməsi siyasətinin bir hissəsidir. Bu gün ölkədə elmin inkişafına dövlət səviyyəsində verilən önəmin göstəricisi olaraq qeyd olunur. Azərbaycan Respublikasında elmi fəaliyyətin inkişafı, innovasiyaların tətbiqi və beynəlxalq elmi əlaqələrin genişləndirilməsi məqsədilə bu gün rəsmi şəkildə qeyd olunmağa başlanmışdır. Bununla da elm sahəsində çalışan mütəxəssislərin cəmiyyətdə rolu daha da ön plana çəkilmişdir.
Azərbaycanda elmin inkişafının möhkəm təməli məhz Ulu Öndər Heydər Əliyevin fəaliyyəti dövründə qoyulmuşdur. Onun rəhbərliyi illərində elmi-tədqiqat institutlarının fəaliyyəti genişləndirilmiş, Azərbaycan alimlərinin beynəlxalq elmi mühitə inteqrasiyası gücləndirilmişdir. Heydər Əliyev elmi potensialı milli sərvət kimi qiymətləndirərək, alimlərin sosial rifahının yaxşılaşdırılmasına və elmi kadrların hazırlanmasına xüsusi diqqət yetirmişdir. Onun təşəbbüsü ilə bir çox elmi müəssisələr inkişaf etdirilmiş, Azərbaycan elminin dünya elminə inteqrasiyası üçün mühüm addımlar atılmışdır. Bu siyasət sonrakı dövrlərdə də elmin inkişafı üçün möhkəm baza yaratmışdır.
Müasir dövrdə Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycanda elm və təhsil sahəsində geniş islahatlar həyata keçirilir. Elmi infrastrukturun yenilənməsi, müasir texnologiyaların tətbiqi və innovasiya mühitinin formalaşdırılması istiqamətində mühüm addımlar atılmışdır. Elm Gününün təsis edilməsi də bu siyasətin tərkib hissəsidir. Hazırda ölkədə elmin inkişafı üçün müxtəlif dövlət proqramları həyata keçirilir, gənc alimlərin dəstəklənməsi və onların beynəlxalq layihələrdə iştirakı təşviq olunur. Bu isə Azərbaycanın qlobal elmi məkanda mövqeyinin güclənməsinə xidmət edir.
Elm hər bir dövlətin tərəqqisinin əsas sütunlarından biridir. Güclü elmi baza olmadan iqtisadi inkişaf, texnoloji yeniliklər və sosial rifah mümkün deyil. Azərbaycanda da elmin inkişafı milli iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi, qeyri-neft sektorunun gücləndirilməsi və rəqabətqabiliyyətli insan kapitalının formalaşdırılması baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Müasir dövrdə elm yalnız nəzəri biliklərlə məhdudlaşmır. O, texnologiya, innovasiya və praktiki tətbiqlərlə sıx bağlıdır. Süni intellekt, informasiya texnologiyaları, biotexnologiya kimi sahələrdə əldə olunan nailiyyətlər ölkələrin inkişaf səviyyəsini müəyyən edən əsas amillərdəndir. Bu baxımdan, Azərbaycan da qlobal elmi trendlərə uyğun inkişaf etməyə çalışır. Elm və təhsil bir-birini tamamlayan iki əsas sahədir. Güclü təhsil sistemi olmadan elmi inkişaf mümkün deyil. Azərbaycanda ali təhsil müəssisələrində elmi-tədqiqat işlərinin genişləndirilməsi, tələbələrin elmi fəaliyyətə cəlb olunması və innovativ düşüncə tərzinin formalaşdırılması istiqamətində mühüm addımlar atılır. Gənclərin elmə marağının artırılması gələcəyin alimlərinin yetişdirilməsi deməkdir. Elm Gününün qeyd olunması da məhz bu məqsədə xidmət edir – gəncləri elmə yönəltmək və onların potensialını üzə çıxarmaq.
Milli inkişafın əsas dayaqlarından biri də innovasiyadır. Elmi biliklərin praktiki tətbiqi iqtisadiyyatın inkişafına birbaşa təsir göstərir. Startap ekosisteminin inkişafı, texnoparkların yaradılması və rəqəmsal transformasiya prosesləri elmin iqtisadi dəyərini artırır. Azərbaycanda innovativ layihələrin dəstəklənməsi, yeni texnologiyaların tətbiqi və elmi nəticələrin kommersiyalaşdırılması istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər ölkənin gələcək inkişafına mühüm töhfə verir.
Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin müəllimi Gülöyşə Azadqızı