Təhsil 365 - Logo Mobile

Xəstəlik və yırtıcılar tərəfindən məhv edilməsə, əbədi yaşayacaq canlı

7526.03.2026 - 18:49
Xəstəlik və yırtıcılar tərəfindən məhv edilməsə, əbədi yaşayacaq canlı

Təbiətdə uzunömürlülükdən söz düşəndə çox vaxt nəhəng tısbağalar və ya balinalar xatırlanır, lakin elə bir canlı var ki, o, sözün əsl mənasında yaşını sıfırlamaq qabiliyyətinə malikdir. Bioloqların Turritopsis dohrnii adlandırdığı bu meduza növü, yetkinlik mərhələsindən yenidən gənclik (polip) mərhələsinə qayıda bildiyi üçün bütün canlılar arasında unikal hesab olunur.

“Tehsil365" xəbər verir ki, bu qeyri-adi xüsusiyyət canlının stresə düşdüyü və ya zədələndiyi zaman işə düşən transdifferensiasiya prosesi ilə bağlıdır. Bu proses zamanı hüceyrələr öz ixtisaslaşmasını dəyişərək daha erkən inkişaf vəziyyətinə qayıdır və orqanizmə qocalıqdan ölümün qarşısını almağa imkan verir. Əslində, meduza bu yolla öz həyat dövrünə yenidən başlayır.

Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, bu, bizim bildiyimiz mənada tam ölməzlik deyil, çünki meduza xəstəliklər və ya yırtıcılar tərəfindən məhv edilə bilər. Lakin bu amillər olmasa, əbədi yaşaya bilərlər. Buna baxmayaraq, onun cavanlaşma qabiliyyəti təcrübəli bioloqları belə heyrətə gətirir və çoxsaylı elmi işlərin obyektinə çevrilir. Alimlər bu prosesə cavabdeh olan genləri müəyyən etməyə çalışırlar və ümid edirlər ki, bu mexanizmin dərindən dərk edilməsi gələcəkdə insanların qocalması ilə bağlı araşdırmalara böyük töhfə verəcək. Maraqlıdır ki, bu möcüzəvi xüsusiyyətlərin daşıyıcısı olan canlı cəmi bir neçə millimetr ölçüsündədir və okeanların isti sularında yaşadığı üçün miniatür quruluşuna görə uzun müddət diqqətdən kənarda qalıb.

Bəzi mütəxəssislərin fikrincə, oxşar bərpa mexanizmləri digər orqanizmlərdə də mövcud ola bilər, sadəcə onlar hələ kəşf edilməyib. Bioloji "yenidən yüklənmə"nin rəmzinə çevrilən bu meduza, hüceyrələrin necə bərpa oluna biləcəyini anlamaq üçün tibb sahəsində yeni perspektivlər açır. "Ölməz meduza" adı hər nə qədər iddialı səslənsə də, o, ətraf mühit şəraitindən asılı olaraq hələ də həssasdır. Lakin onun nümayiş etdirdiyi cavanlaşma mexanizmi heyvanlar aləmində tayı-bərabəri olmayan bir hadisədir. Bioloqlar əmindirlər ki, belə orqanizmlərin öyrənilməsi qocalma haqqındakı təsəvvürləri kökündən dəyişir və bəlkə də nə vaxtsa insan ömrünün uzadılmasına kömək edəcək biliklərin təməlini qoyur.

Nərmin Mustafayeva

Xəbər Lenti

Mədəni qastrol proqramının növbəti ünvanı Mingəçevir şəhəri olub02.04.2026 - 19:57
Şəkidə Aprel döyüşləri şəhidi Elnur İsgəndərovun xatirəsi anılıb02.04.2026 - 19:54
Paytaxtın bir sıra obyektləri və memarlıq abidələri mavi rəngə bürünüb02.04.2026 - 19:46
Mingəçevir Dövlət Dram Teatrına quruluşçu rejissor təyinatı olub02.04.2026 - 19:40
Gənclərin siyasi proseslərdə aktiv iştirakı nə qədər vacibdir? – Politoloqdan açıqlama02.04.2026 - 19:34
Uşaqlarda yaradıcılıq qabiliyyətinin inkişafı üçün rəsm nə qədər vacibdir? – Tanınmış rəssamdan açıqlama02.04.2026 - 19:28
Təhsildə ən böyük problem nədir: proqram, müəllim, yoxsa yanaşma? – Ekspert açıqladı02.04.2026 - 19:26
Yazıçılıq öyrənilə bilən bacarıqdır, yoxsa istedad? – Yazar açıqladı02.04.2026 - 19:24
AzMİU əməkdaşları Ankara Universitetində olublar02.04.2026 - 19:18
DSX Xüsusi Məktəbinin V sinfinə qəbul imtahanı keçiriləcək02.04.2026 - 19:12
Qəbulun II mərhələsi üzrə sınaq imtahana qeydiyyat elan edilib02.04.2026 - 19:08
Universitetin maliyyə səhvlərinə görə tələbələr cavabdeh deyil - RƏSMİ02.04.2026 - 19:02
17 mindən çox əsərin müəllif hüququ tanınıb02.04.2026 - 18:56
“Tarix unudulsa, faciələr təkrarlanır” – professor Qərənfil Dünyaminqızından çağırış02.04.2026 - 18:55
Sabah bağça müəllimlərinin yerdəyişməsi BAŞLAYIR02.04.2026 - 18:54
9-cuların buraxılış imtahanı: zəif nəticə göstərənlər sinifdə QALSIN02.04.2026 - 18:48
Hərbi ekspert Şair Ramaldanov: Müasir müharibələr texnologiya üzərində qurulub02.04.2026 - 18:45
17 yaşlı tələbə Harvarda qəbul oldu02.04.2026 - 18:42
Elmi-tədqiqatlar bal sistemiylə qiymətləndiriləcək02.04.2026 - 18:38
MDU-da “Tədqiqat Mövzu Hovuzu Platforması” təqdim olunub02.04.2026 - 18:35
Nazir müavini Kənan Kərimzadə Lənkəranda olub02.04.2026 - 18:32
ADNSU-dan əsasız iddialara CAVAB02.04.2026 - 18:28
İstanbulda Eldar Mansurovun yaradıcılığına həsr olunmuş konsert keçirilib02.04.2026 - 18:25
NDU-nun Tibb fakültəsinin laboratoriyaları üçün yeni avadanlıqlar və dərsliklər alınıb02.04.2026 - 18:24
Özəl klinikalarda ciddi yoxlamalar: nöqsanlar aşkarlandı02.04.2026 - 18:20
ADAU-da Virtual Reallıq otağı istifadəyə verilib02.04.2026 - 18:18
Elməddin Behbud: İkinci Ümumdünya Gənclər Festivalında Azərbaycanın təcrübəsi maraqla qarşılanıb02.04.2026 - 18:12
Maarifçi realist ədəbiyyatın görkəmli nümayəndəsi - Nəcəf bəy Vəzirov02.04.2026 - 18:08
Praqada “Novruz və Pasxa kuklaların gözü ilə” sərgisi02.04.2026 - 18:02
Nanyang Texnoloji Universitetində Azərbaycan mədəniyyəti təqdim olunub02.04.2026 - 17:55
Elçinin pyesi əsasında hazırlanan tamaşa Cənubi Koreyada yenidən səhnəyə qoyulacaq02.04.2026 - 17:52
Özəl məktəblər üçün 7 lisenziya müraciəti olub02.04.2026 - 17:45
“Oxuyan Peterburq” layihəsində Azərbaycan ədəbiyyatı təbliğ edilib02.04.2026 - 17:44
“Məni dinləyin!” adlı monotamaşa nümayiş olunub02.04.2026 - 17:38
Bakı bağçalarındakı vakant yerlər açıqlandı – Siyahı02.04.2026 - 17:35
TDT-yə üzv dövlətlərin Bakı görüşünün iştirakçıları Milli Xalça Muzeyi ilə tanış olublar02.04.2026 - 17:34
Ramin Nurəliyev: “Süni intellekt dərsləri üçün kadr hazırlığı vacibdir”02.04.2026 - 17:33
Akademik İsmayıl Hacıyev: Azərbaycanda elmin inkişafı dövlət siyasətinin prioritetidir02.04.2026 - 17:26
Tərbiyəçi-müəllimlərin yerdəyişməsi müsabiqəsi başlayır02.04.2026 - 17:25
Yazıçı Zahid Xəlil: “Mövzularımı seçmirəm, onlar məni seçir”02.04.2026 - 17:22
Anadilli əlyazma abidələri dilimizin tarixi inkişafını əks etdirən əsas mənbələr kimi02.04.2026 - 17:18
ADNSU tələbələrinin nəzərinə: Hakatona qeydiyyat başladı02.04.2026 - 17:15
Gənc tədqiqatçıların təşviqi və elmi kadr hazırlığı prioritet istiqamətlərdir02.04.2026 - 17:12
17 mindən çox əsərin müəllif hüququ tanınıb02.04.2026 - 17:05
Aprel döyüşlərində şəhid olan pilotların xatirəsi yad edilib02.04.2026 - 17:04
Bu günə qədər bağlanan təhsil krediti müqavilələrinin sayı nə qədərdir?02.04.2026 - 17:00
Qəbul imtahanları üzrə sınaq imtahanına qeydiyyat elan edilib02.04.2026 - 17:00
Azərbaycanlı doktorant BMT-nin Uşaq Hüquqları Komitəsinə namizəd göstərilib02.04.2026 - 16:55