Məktəblərdə şagirdlərin psixoloji vəziyyəti və təhsil mühitinin onların inkişafına təsiri aktual mövzulardan biridir. Bu mövzularla bağlı psixoloq Fəridə Musəvi ilə həmsöhbət olduq.
– Məktəbdə rəqabət mühiti şagirdlər üçün faydalıdır, yoxsa zərərlidir?
– Rəqabət mühiti düzgün qurulduqda şagirdlərin inkişafına müsbət təsir göstərə bilər. Lakin bu mühit həddindən artıq olduqda və ya müqayisə üzərində qurulduqda şagirdlərdə stress, narahatlıq və özünə inamsızlıq yarada bilər. Ən vacibi sağlam rəqabət və dəstək mühitinin balansıdır.
– Müəllim davranışı şagirdin psixologiyasına necə təsir edir?
– Müəllim şagird üçün əsas nümunədir. Onun davranışı, ünsiyyət tərzi və yanaşması şagirdin özünə inamına, motivasiyasına və ümumi psixoloji vəziyyətinə birbaşa təsir edir. Dəstəkləyici və anlayışlı müəllim şagirdin inkişafını sürətləndirir.
– Məktəbdə emosional dəstək mühiti nə qədər vacibdir?
– Emosional dəstək mühiti şagirdin özünü təhlükəsiz və dəyərli hiss etməsi üçün çox vacibdir. Belə mühitdə şagird daha aktiv olur, fikirlərini sərbəst ifadə edir və öyrənməyə daha açıq yanaşır.
– Diqqət dağınıqlığı problemi niyə bu qədər yayılıb?
– Bunun əsas səbəblərindən biri müasir texnologiyanın təsiridir. Uşaqlar sürətli informasiya axınına öyrəşdikləri üçün uzun müddət diqqəti bir mövzuda saxlamaq onlar üçün çətinləşir. Bundan əlavə, düzgün rejimin olmaması və psixoloji gərginlik də bu problemi artırır.
– Uğurlu şagird anlayışı uşaqlarda psixoloji təzyiq yaradırmı?
– Bəli, əgər uğur yalnız yüksək qiymətlərlə ölçülərsə, bu uşaqlarda ciddi psixoloji təzyiq yaradır. Hər bir şagird fərqlidir və uğur anlayışı da fərdi yanaşma tələb edir. Bu baxımdan uşaqları yalnız nəticəyə görə qiymətləndirmək düzgün deyil. Uğursuz şagird dedikdə biz dərsini oxumayan şagird uğursuzdur? Xeyr. Bizim dərs oxumur dediyimiz şagirdin daxilində bir uğur var Və bunu görməyən pedaqok, valideyn var
– Məktəbdə passiv və özünə qapanan uşaqlarla necə işləmək lazımdır?
– Bu cür uşaqlarla daha həssas və fərdi yanaşma tətbiq olunmalıdır. Onlara özlərini ifadə etmək üçün təhlükəsiz mühit yaradılmalı, kiçik uğurları belə dəstəklənməlidir. Zamanla bu uşaqlar daha aktiv və özünə güvənən fərdlərə çevrilə bilərlər.