Tarix göstərir ki, bəzi böyük ixtiralar planlı şəkildə deyil, tamamilə təsadüfən yaranıb. Bəzən bir səhv, bəzən isə uğursuz görünən bir təcrübə sonradan milyardlarla dollarlıq sənayelərin yaranmasına səbəb olub. Bu gün gündəlik istifadə etdiyimiz bir çox məhsul belə təsadüfi kəşflərin nəticəsidir.
1. Yanğınsöndürən
Müasir portativ yanğınsöndürənin ilk versiyası 1818-ci ildə ingilis kapitanı Corc Manbi tərəfindən hazırlanmışdır. O, yanğınları söndürmək üçün kimyəvi maddələrin təzyiq altında püskürməsinin mümkün olub-olmadığını sınaqdan keçirirdi. Təcrübə zamanı mayenin təzyiqlə uzağa püskürməsi fikri ortaya çıxdı və bu ideya ilk portativ yanğınsöndürən cihazın yaradılmasına gətirib çıxardı.
Bu sadə texnologiya sonradan inkişaf etdirilərək bütün dünyada istifadə olunan təhlükəsizlik sisteminin əsasını qoydu.
2. Təhlükəsizlik sancağı (Safety Pin)
1849-cu ildə amerikalı ixtiraçı Uolter Hant borcunu ödəmək üçün yeni bir şey icad etməyə çalışırdı. O, sadəcə tel parçası ilə oynayarkən onu spiral formasında bükdü və ucu örtülü bir sancaq əldə etdi.
Bu təsadüfi dizayn paltarları təhlükəsiz şəkildə bağlamağa imkan verirdi. Hant ixtiranı patentləşdirdi və təhlükəsizlik sancağı qısa müddətdə dünyada geniş yayılaraq tekstil sənayesində standart alətə çevrildi.
3. Wi-Fi
Bugünkü simsiz internet texnologiyası olan Wi-Fi də müəyyən mənada təsadüfi araşdırmaların nəticəsidir. 1990-cı illərdə Avstraliyanın CSIRO institutunun alimləri, xüsusilə Con O’Sullivan və komandası, kosmosda partlayan qara dəliklərin radio siqnallarını aşkar etməyə çalışırdı.
Onlar radio siqnallarının səs-küy içindən necə ayrılacağını araşdırarkən yeni bir texnologiya hazırladılar. Bu texnologiya sonradan simsiz məlumat ötürülməsi üçün istifadə edildi və 1990-cı illərin sonunda Wi-Fi standartlarının yaranmasına səbəb oldu.
Bu gün milyardlarla cihaz Wi-Fi texnologiyasından istifadə edir.
4. Kartof çipsi
1853-cü ildə ABŞ-da aşpaz Corc Kram restoranında bir müştəri kartof qızartmasının çox qalın olduğunu deyərək sifarişi geri qaytarırdı. Aşpaz əsəbiləşərək kartofu çox nazik doğrayıb çox duzladı və qızartdı.
Onun məqsədi müştərini əsəbiləşdirmək idi. Lakin nəticə gözlənilməz oldu: müştəri bu xırtıldayan kartofları çox bəyəndi. Beləliklə dünyanın ən məşhur qəlyanaltılarından biri – kartof çipsi yarandı.
5. Pepsi
1893-cü ildə amerikalı əczaçı Kaleb Bradhem həzm problemlərini aradan qaldırmaq üçün yeni içki hazırlamağa çalışırdı. Bu təcrübələr zamanı o, şəkər, qazlı su və müxtəlif aromaların qarışığını əldə etdi.
Bu içki sonradan “Pepsi-Cola” adı ilə satışa çıxarıldı və qısa müddətdə dünyada ən məşhur sərinləşdirici içkilərdən birinə çevrildi.
6. Çay paketləri
1904-cü ildə amerikalı çay taciri Tomas Sallivan müştərilərinə çay nümunələrini göndərmək üçün onları kiçik ipək kisələrə qoydu. O, əslində bu kisələrin sadəcə qablaşdırma olduğunu düşünürdü
Lakin müştərilər kisəni açmaq əvəzinə onu birbaşa isti suya salıb dəmlədilər. Bu üsul çox rahat olduğundan tezliklə çay paketləri bütün dünyada istifadə olunmağa başladı.
7. Şokoladlı peçenye (Chocolate Chip Cookie)
1930-cu ildə amerikalı aşpaz Rut Veykfild qonaqlar üçün şokoladlı peçenye hazırlayarkən adi kakao şokoladı qurtardı. O, əvəzinə şokolad batonunu kiçik hissələrə bölərək xəmirdə istifadə etdi
O düşünürdü ki, şokolad sobada tam ərib xəmirə qarışacaq. Amma şokolad parçaları ərimədi və peçenyenin içində qaldı. Nəticədə ilk şokolad damcılı peçenye yarandı və çox məşhur oldu.(valyuta)