Təhsil 365 - Logo Mobile

İnsanlar quru ərazinin 50 faizindən çoxunu tutacaq - Yer əhalisinin sayı pik həddə çatacaq

8004.04.2026 - 17:00
İnsanlar quru ərazinin 50 faizindən çoxunu tutacaq - Yer əhalisinin sayı pik həddə çatacaq

Alimlərin hesablamalarına görə, 2070-ci illərin sonuna qədər dünya əhalisi təxminən 12,4 milyard nəfərə çata bilər ki, bu da təbii resurslara və ekosistemlərə əlavə yük yaradacaq.

Tehsil365” xəbər verir ki, "WioN" nəşrində dərc olunan araşdırmaya əsasən, əhali artımı antropogen təzyiqin əsas amillərindən biri kimi qiymətləndirilir.

Tədqiqatçıların proqnozuna görə, 2070-ci ilə qədər insanlar Yer quru ərazisinin 50 faizindən çoxunu tutmuş ola bilər. Bu isə biomüxtəliflik üçün ciddi risklər yaradır və on minlərlə növün təhlükə altına düşməsi ehtimalını artırır. Əsas amillər kimi kənd təsərrüfatının genişlənməsi, urbanizasiya və infrastrukturun inkişafı göstərilir.

Hətta 8,3 milyard nəfər əhali səviyyəsində belə biz imkanların həddinə yaxınlaşmışıq, deyə alim bildirir. Onun sözlərinə görə, resurslar yaxın illərdə də tükənməyə davam edəcək, əhali isə artmaqda olacaq.

Şəffaf olmayan və ya təqdim olunmayan video hissəsi çıxarılıb.

"Əsl dayanıqlı əhali səviyyəsi daha aşağıdır və XX əsrin ortalarında dünya tərəfindən dəstəklənən səviyyəyə daha yaxındır", deyə tədqiqatın aparıcı müəllifi, professor Kori Bredşou bildirib.

Alimlər qeyd edirlər ki, əhali artımı, resurs istehlakı və iqtisadi fəaliyyətin birləşməsi ətraf mühitə təzyiqi daha da gücləndirir. Əsas nəticələr arasında təbii yaşayış mühitlərinin azalması, emissiyaların və çirklənmənin artması, eləcə də biomüxtəlifliyin sürətlə itirilməsi göstərilir.

"Hazırkı inkişaf yolu ciddi dəyişikliklər edilməzsə, cəmiyyəti daha dərin böhranlara aparacaq", deyə qeyd olunur.

Bredşou bildirib ki, biz planetə onun daşıya biləcəyindən daha çox təzyiq göstəririk və Yer hətta hazırkı tələbatı ciddi dəyişikliklər olmadan qarşılaya bilmir. O həmçinin xəbərdarlıq edib: "Yer resurslardan istifadə sürətimizə çatmağa qadir deyil".

Oxşar qiymətləndirmələr daha geniş elmi nəticələrlə də üst-üstə düşür: əhali artımı iqlim dəyişikliyi və ekosistemlərin deqradasiyası da daxil olmaqla ekoloji problemləri gücləndirir.

Tədqiqatçıların fikrincə, 1950-ci illərə qədər əhali artımı bəzi hallarda texnoloji və iqtisadi inkişafı sürətləndirsə də, 1960-cı illərdən etibarən bu dinamika dəyişib. Alimlər bu dövrü "mənfi demoqrafik faza” kimi xarakterizə edirlər və bildirirlər ki, artıq əhali artımı iqtisadi inkişafı əvvəlki kimi stimullaşdırmır.

Bredşounun sözlərinə görə, müasir şəraitdə əhali artımı bir sıra mənfi nəticələrlə müşayiət olunur. Araşdırmalar əhali artımı ilə qlobal temperaturun yüksəlməsi, ekoloji izin böyüməsi və karbon qazı emissiyalarının artması arasında əlaqə olduğunu göstərir.

Alimlər vurğulayırlar ki, planetin həyat təminatı sistemləri artıq ciddi təzyiq altındadır. Mövcud tendensiyalar davam edərsə, milyardlarla insan qlobal səviyyədə kompleks tədbirlər görülməzsə, resurs təminatında daha böyük qeyri-sabitliklə üzləşə bilər.

Nəqliyyata dair əlavə xəbər və ya video məzmun təqdim olunmayıb.

Daha əvvəl demoqraflar hesablayıblar ki, 2024-cü ilin nəticələrinə görə dünya əhalisi 71 milyondan çox artaraq 2025-ci ilin əvvəlində 8,09 milyard nəfərə çatıb. Araşdırmaya əsasən, ötən il doğum və ölüm nisbəti 4,2/2 nəfər təşkil edib.

Fatimə Cəfərzadə

Xəbər Lenti

Mətbuat Şurası Kulisi 15 illiyi münasibətilə təbrik edib04.04.2026 - 19:52
Nizami Kino Mərkəzinin divarlarına qraffiti çəkən şəxs həbs edildi04.04.2026 - 19:44
Həftədə ən azı bir dənə şokolad yesəz görün nə baş VERƏCƏK04.04.2026 - 19:35
"WhatsApp"da profil rəngləri BUNU GÖSTƏRİRMİŞ - Sizi blok edənlər, az danışdığınız və...04.04.2026 - 19:28
Məktəblilər 10 gün DƏRSƏ GETMƏYƏCƏK - SƏBƏB04.04.2026 - 19:24
Cəmiyyətin oxuma mədəniyyəti ilə təhsil sistemi arasında necə bir əlaqə var? – Yazardan açıqlama04.04.2026 - 19:18
Müəllim-şagird münasibətlərində ən çox hansı səhvlər edilir? – Təhsil eksperti danışdı04.04.2026 - 19:12
“Əsas problem proqram deyil, onun tətbiqidir” – Təhsil eksperti açıqladı04.04.2026 - 19:05
İntensiv yağış yağacaq, dolu düşəcək - SABAHIN HAVASI04.04.2026 - 18:56
Tağıyev qəsəbəsində dəm qazından zəhərlənən uşaq ölüb04.04.2026 - 18:49
Bakıda və bəzi bölgələrdə külək əsəcək04.04.2026 - 18:41
Sabah dövlət qulluğuna qəbul üzrə test imtahanı keçiriləcək04.04.2026 - 18:32
Dünya Kubokunun altında nə yazılıb? - Tarixçilər açıqladılar04.04.2026 - 18:30
UNEC-in kitab təşəbbüsünə qoşulan növbəti DEPUTAT04.04.2026 - 18:24
Gənc müəllimlər uşaq müdafiəsi və təhlükəsizliyi məsələləri barədə maarifləndirilib04.04.2026 - 18:20
Lənkəranda peşə təhsilinin imkanlarına həsr olunan təhsil forumu keçirilib04.04.2026 - 18:16
Psixoloq Nuriyyə Vidadi qızı: “İnsan zərərli münasibətdə qalır, çünki hələ onu tam zərərli kimi qəbul etmir”04.04.2026 - 18:10
Qəbulun II mərhələsi üzrə sınaq imtahanına qeydiyyat davam edir04.04.2026 - 18:08
“Regionlarda peşə təhsili: imkanlar və perspektivlər” mövzusunda Təhsil Forumu keçirilib04.04.2026 - 18:02
Xərçəng halları niyə atır? - Səbəblər04.04.2026 - 17:55
Deputat: Bakıda tarixi binanın eybəcər hala salınması məyusluq doğuran vandalizm aktıdır04.04.2026 - 17:52
68 ildir eyni qurumda çalışır: 100 yaşı olacaq04.04.2026 - 17:50
Yeyin və xəstələnməyin - şokoladın gözlənilməz faydası04.04.2026 - 17:45
Küçə "incəsənət"inin uşaqları və ya mədəni mirasa hücum04.04.2026 - 17:44
Azərbaycanlı gənc dünyanın 1 nömrəli universitetinə qəbul aldı04.04.2026 - 17:40
“Addım-addım Vətəndə”: Qələbənin 5 illiyinə həsr olunan teatr səfəri Qazaxda04.04.2026 - 17:36
Google sizin danışıqlarınızı dinləyə bilər:bunu necə söndürmək olar?04.04.2026 - 17:35
Tibbi maskalar su hövzələrini çirkləndirir04.04.2026 - 17:30
Naxçıvanda şəhidlərin xatirəsinə həsr olunmuş şahmat turnirinin qalibləri mükafatlandırlıb04.04.2026 - 17:28
Nəticələr heç ürək açan deyil: “ChatGPT” insanları “şikəst” edir04.04.2026 - 17:25
Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetinin nümayəndə heyəti Gürcüstanda səfərdə olub04.04.2026 - 17:22
Əlavələr almağa ehtiyac yoxdur: Kollageni artıran 5 qida04.04.2026 - 17:20
Kino tarixinin ən maraqlı rekordları: bir səhnə üçün 300 mindən çox insan toplandı04.04.2026 - 17:15
Şarjanın Kitab Nəşriyyatı İdarəsi bir sıra tədbirləri təxirə salıb04.04.2026 - 17:14
Yutub bu kanalları sildi04.04.2026 - 17:10
Azərbaycanın sədrliyi ilə UNESCO-da G-77 və Çin Qrupunun iclası: Sessiyaöncəsi koordinasiya gücləndirilir04.04.2026 - 17:06
Bakıda 50 min dollarlıq şahmat yarışı keçiriləcək04.04.2026 - 17:05
“Regionlarda peşə təhsili: imkanlar və perspektivlər” mövzusunda Təhsil Forumu keçirilib04.04.2026 - 17:00
İtaliyanın məşhur muzeyi haker hücumuna məruz qaldı04.04.2026 - 16:55
NASA Yerin "Orion" gəmisindən çəkilmiş ilk şəkillərini yayımlayıb04.04.2026 - 16:50
NASA-dan tarixi kadr: 54 ildən sonra astronavtlar Yer kürəsinin bütöv fotosunu çəkiblər04.04.2026 - 16:45
Güclü külək xəbərdarlığı edildi04.04.2026 - 16:40
NASA rəhbəri yadplanetlilərin axtarışından danışıb04.04.2026 - 16:35
Azərbaycanda bu universitet işçi axtarır04.04.2026 - 16:30
Çindən "rəqəmsal insan" etiketi təklifi04.04.2026 - 16:25
İlk uşaqların IQ-su niyə daha yüksək ola bilər?04.04.2026 - 16:20
30 universitet birbaşa hücuma məruz qalıb04.04.2026 - 16:10