Təhsil 365 - Logo Mobile

İnsanlar quru ərazinin 50 faizindən çoxunu tutacaq - Yer əhalisinin sayı pik həddə çatacaq

8504.04.2026 - 17:00
İnsanlar quru ərazinin 50 faizindən çoxunu tutacaq - Yer əhalisinin sayı pik həddə çatacaq

Alimlərin hesablamalarına görə, 2070-ci illərin sonuna qədər dünya əhalisi təxminən 12,4 milyard nəfərə çata bilər ki, bu da təbii resurslara və ekosistemlərə əlavə yük yaradacaq.

Tehsil365” xəbər verir ki, "WioN" nəşrində dərc olunan araşdırmaya əsasən, əhali artımı antropogen təzyiqin əsas amillərindən biri kimi qiymətləndirilir.

Tədqiqatçıların proqnozuna görə, 2070-ci ilə qədər insanlar Yer quru ərazisinin 50 faizindən çoxunu tutmuş ola bilər. Bu isə biomüxtəliflik üçün ciddi risklər yaradır və on minlərlə növün təhlükə altına düşməsi ehtimalını artırır. Əsas amillər kimi kənd təsərrüfatının genişlənməsi, urbanizasiya və infrastrukturun inkişafı göstərilir.

Hətta 8,3 milyard nəfər əhali səviyyəsində belə biz imkanların həddinə yaxınlaşmışıq, deyə alim bildirir. Onun sözlərinə görə, resurslar yaxın illərdə də tükənməyə davam edəcək, əhali isə artmaqda olacaq.

Şəffaf olmayan və ya təqdim olunmayan video hissəsi çıxarılıb.

"Əsl dayanıqlı əhali səviyyəsi daha aşağıdır və XX əsrin ortalarında dünya tərəfindən dəstəklənən səviyyəyə daha yaxındır", deyə tədqiqatın aparıcı müəllifi, professor Kori Bredşou bildirib.

Alimlər qeyd edirlər ki, əhali artımı, resurs istehlakı və iqtisadi fəaliyyətin birləşməsi ətraf mühitə təzyiqi daha da gücləndirir. Əsas nəticələr arasında təbii yaşayış mühitlərinin azalması, emissiyaların və çirklənmənin artması, eləcə də biomüxtəlifliyin sürətlə itirilməsi göstərilir.

"Hazırkı inkişaf yolu ciddi dəyişikliklər edilməzsə, cəmiyyəti daha dərin böhranlara aparacaq", deyə qeyd olunur.

Bredşou bildirib ki, biz planetə onun daşıya biləcəyindən daha çox təzyiq göstəririk və Yer hətta hazırkı tələbatı ciddi dəyişikliklər olmadan qarşılaya bilmir. O həmçinin xəbərdarlıq edib: "Yer resurslardan istifadə sürətimizə çatmağa qadir deyil".

Oxşar qiymətləndirmələr daha geniş elmi nəticələrlə də üst-üstə düşür: əhali artımı iqlim dəyişikliyi və ekosistemlərin deqradasiyası da daxil olmaqla ekoloji problemləri gücləndirir.

Tədqiqatçıların fikrincə, 1950-ci illərə qədər əhali artımı bəzi hallarda texnoloji və iqtisadi inkişafı sürətləndirsə də, 1960-cı illərdən etibarən bu dinamika dəyişib. Alimlər bu dövrü "mənfi demoqrafik faza” kimi xarakterizə edirlər və bildirirlər ki, artıq əhali artımı iqtisadi inkişafı əvvəlki kimi stimullaşdırmır.

Bredşounun sözlərinə görə, müasir şəraitdə əhali artımı bir sıra mənfi nəticələrlə müşayiət olunur. Araşdırmalar əhali artımı ilə qlobal temperaturun yüksəlməsi, ekoloji izin böyüməsi və karbon qazı emissiyalarının artması arasında əlaqə olduğunu göstərir.

Alimlər vurğulayırlar ki, planetin həyat təminatı sistemləri artıq ciddi təzyiq altındadır. Mövcud tendensiyalar davam edərsə, milyardlarla insan qlobal səviyyədə kompleks tədbirlər görülməzsə, resurs təminatında daha böyük qeyri-sabitliklə üzləşə bilər.

Nəqliyyata dair əlavə xəbər və ya video məzmun təqdim olunmayıb.

Daha əvvəl demoqraflar hesablayıblar ki, 2024-cü ilin nəticələrinə görə dünya əhalisi 71 milyondan çox artaraq 2025-ci ilin əvvəlində 8,09 milyard nəfərə çatıb. Araşdırmaya əsasən, ötən il doğum və ölüm nisbəti 4,2/2 nəfər təşkil edib.

Fatimə Cəfərzadə

Xəbər Lenti

Musiqi dünyasına səyahət - FOTO19.05.2026 - 14:20
BSU Lənkəranda Xarici Dil Müəllimlərinin III Regional Forumunu keçirib - FOTOLAR18.05.2026 - 10:30
Naxçıvan Dövlət Kukla Teatrı Türkiyə teatrları ilə əməkdaşlığa başlayıb14.05.2026 - 19:54
Qərbi Azərbaycan İcmasında kitab təqdimatı14.05.2026 - 19:45
ADAU-da Bitkilərin Adaptasiya Otağı fəaliyyətə başlayıb14.05.2026 - 19:36
Azərbaycanın əməyin mühafizəsi sahəsindəki təcrübəsi beynəlxalq konfransda təqdim olunub14.05.2026 - 19:28
“İmkanlar hər kəs üçün” layihəsi başa çatıb14.05.2026 - 19:24
Şuşada “Xarıbülbül” IX Beynəlxalq Musiqi Festivalı keçirilir14.05.2026 - 19:16
Gülüstan müqaviləsi haqqında film hazırlanıb14.05.2026 - 19:08
Azərbaycanda tələbə vəfat edib14.05.2026 - 19:04
Müasir uşaqlar əvvəlki nəsildən hansı cəhətlərinə görə fərqlənir? – Məktəbəqədər ekspert açıqladı14.05.2026 - 19:02
Dördüncü Bakı Müasir Musiqi Günləri Festivalında yerli və xarici ifaçılar bir araya gələcək14.05.2026 - 18:54
“Xalçalarda memarlıq” sərgisi WUF13-ə həsr olunacaq14.05.2026 - 18:44
“Redaktor” adlı televiziya layihəsinə başlanılır14.05.2026 - 18:36
Azərbaycanın incəsənət nümunələri İstanbulda beynəlxalq sərgidə nümayiş olunur14.05.2026 - 18:27
Azərbaycan BMT-Turizmin Avropa üzrə Regional Komissiyasının 72-ci iclasında təmsil olunub14.05.2026 - 18:16
İstanbulda Azərbaycan xalça sənətinə həsr edilən sərgi açılıb14.05.2026 - 18:08
Hansı meyvənin şirəsi mədə xərçənginin qarşısını alır?14.05.2026 - 17:55
“Aldanmış Canavar” Kukla Teatrının səhnəsində14.05.2026 - 17:54
Çexiyada kilsədən Müqəddəs Zdislavanın 800 illik kəllə sümüyü oğurlanıb14.05.2026 - 17:45
Azərbaycanda peşə təhsili sisteminin potensialının gücləndirilməsinə dair Tədbirlər Planı təsdiq edilib14.05.2026 - 17:44
UNEC-in dosenti “Sigma Xi” cəmiyyətinin tamhüquqlu üzvü seçilib14.05.2026 - 17:36
SOCAR nümayəndələrinin iştirakı ilə Lənkəranda Dövlət Universitetində seminar keçirilib14.05.2026 - 17:35
Elm və Təhsil Nazirliyinin tabeliyində iki yeni institut yaradılıb14.05.2026 - 17:28
BDU-da “Professor Nəsir İmanquliyev dərsləri”: Əməkdar jurnalist Flora Xəlilzadə ilə görüş14.05.2026 - 17:25
Birinci Türkoloji Qurultayın 100 illiyi: Dil məsələləri - beynəlxalq elmi konfrans14.05.2026 - 17:16
Fizika və Kimya institutları arasında hərtərəfli əməkdaşlığı nəzərdə tutan memorandum imzalanıb14.05.2026 - 17:15
Cənubi Xəzər hövzəsində neft yataqları ilə bağlı araşdırma aparılıb14.05.2026 - 17:06
Musiqi məktəblərində işləyən müəllimlərin diqqətinə!14.05.2026 - 17:05
SOCAR və “Uzbekneftegaz” rəhbərləri BANM tələbələri ilə görüşüblər14.05.2026 - 17:00
Ağdaş şəhəri üzrə təhsil sektoruna yeni müdir təyin edilib14.05.2026 - 16:55
Tibb eksperti Adil Qeybulla: “Hantavirusla bağlı narahatlıq əsassız deyil”14.05.2026 - 16:45
Kenquru Beynəlxalq Riyaziyyat Müsabiqəsinin final mərhələsi keçiriləcək14.05.2026 - 16:45
Psixoloq Nabat Mirzəyeva: “Yeni virus xəbərləri insanlarda qorxu və təşvişi artırır”14.05.2026 - 16:35
Bu ildən rezidenturaya qəbul imtahanının II mərhələsi elektron olacaq14.05.2026 - 16:35
İmposter sindromu və uğur paradoksu-Məqalə14.05.2026 - 16:30
AZCON Mühəndislik və Texnologiya Məktəbi təsis edilib 14.05.2026 - 16:25
Azərbaycanda iki yeni institut yaradılıb14.05.2026 - 16:15
Qarabağ Universiteti elmi jurnal hazırlayıb14.05.2026 - 16:05
Təhsil üzrə bir sıra mühüm xidmətlər artıq "mygov"da14.05.2026 - 16:00
“Açıq dərs”də gənclər ailə dəyərlərindən danışdılar14.05.2026 - 15:50
ADPU-da “I Türkoloji Qurultayın 100 illiyi: Dil məsələləri” konfransı keçirilir14.05.2026 - 15:40
“Məktəb ictimai müzakirədə” layihəsi çərçivəsində növbəti görüş keçirilib14.05.2026 - 15:30
Peşə təhsili sisteminin potensialının gücləndirilməsinə dair Tədbirlər Planı təsdiq edilib14.05.2026 - 15:20
Süni intellekt və kibertəhlükəsizlik bacarıqları peşə təhsili kurikulumlarına daxil ediləcək14.05.2026 - 15:10
Peşə təhsilində ikili diplom proqramları tətbiq ediləcək14.05.2026 - 15:00
İnsan niyə özünü başqaları ilə müqayisə edir? - Aytən Ələkbərova14.05.2026 - 15:00
Azərbaycanda proqram mühəndisliyi sahəsində elmi fəaliyyət genişlənir14.05.2026 - 14:45