Aprelin 8-də Bakı Slavyan Universitetində (BSU) I Türkoloji Qurultayın 100 illiyinə həsr olunan Beynəlxalq Türkoloji Tədqiqatlar Konfransı keçirilib. Tədbirdə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) prezidenti İsa Həbibbəyli, Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin (ADPU) rektoru Cəfər Cəfərov, Azərbaycan Respublikasının Bosniya və Hersoqovinadaki fövqəladə və səlahiyyətli səfəri Vilayət Quliyev, Filologiya elmləri doktoru, Qərbi Azərbaycan İcmasının İdarə Heyətinin üzvü Mahirə Hüseynova, Azərbaycan Milli Konservatoriyasının rektoru Kamilə Dadaşzadə, Namanqan Dövlət Universitetinin rektoru Abduqaffar Qırğızbayev, Millət vəkili, Ailə, Qadın və Uşaq məsələləri komitəsinin sədr müavini Jalə Əliyeva, Ardahan Universitetinin rektoru Öztürk Emiroğlu iştirak ediblər.
“Tehsil365” xəbər verir ki,tədbir çərçivəsində iştirakçılar əvvəlcə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin məzarını ziyarət edərək onun xatirəsini ehtiramla yad ediblər.
Tədbirdə çıxış edən BSU-nun rektoru Anar Nağıyev 6-7 aprel tarixində Qazaxıstanın Almatı şəhərində yerləşən Əl-Farabi adına Qazax Milli Universitetinin Farabi Hub İnnovasiya Mərkəzində Azərbaycan ali təhsil müəssisələrinin “Study in Azerbaijan” beynəlxalq sərgisi, eləcə də Azərbaycan və Qazaxıstan ali təhsil müəssisələrinin II Rektorlar Forumu çərçivəsində keçirilən görüşlərdən bəhs edərək belə tədbirlərin ortaq akademik gələcəyin qurulması baxımından əhəmiyyətini vurğulayıb.
Rektor bildirib ki, Türkoloji Qurultayın 100 illiyinə həsr olunan tədbir xüsusi əhəmiyyət daşıyır. O qeyd edib ki, aradan bir əsr keçməsinə baxmayaraq Bakı bu gün də türkoloji məsələlərin müzakirə olunduğu əsas elmi və mədəni platformalardan biri olaraq öz mövqeyini qoruyub saxlayır.
A.Nağıyev çıxışında vurğulayıb ki, tədbirin məqsədi yalnız tarixi prosesləri təhlil etmək deyil, eyni zamanda ali təhsil və elm müəssisələri qarşısında duran yeni hədəfləri müəyyənləşdirməkdir. Bu kontekstdə o, İlham Əliyevin çıxışlarında səsləndirdiyi “türk dünyası bir ailədir” fikrinə istinad edərək, türk dünyası ölkələri arasında elmi və akademik əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsinin vacibliyini diqqətə çatdırıb.
Rektor, həmçinin qeyd edib ki, konfrans türk dünyasının müxtəlif ölkələrindən olan alim və tədqiqatçıları bir araya gətirərək, türkologiya sahəsində yeni yanaşmaların, elmi istiqamətlərin və əməkdaşlıq imkanlarının müzakirəsi üçün mühüm platforma rolunu oynayır. O, çıxışının sonunda tədbir çərçivəsində aparılacaq müzakirələrin milli kimlik və ortaq türk dünyası kimliyinin formalaşmasına töhfə verəcəyinə əminliyini ifadə edib.
AMEA-nın prezidenti İsa Həbibbəyli çıxışında Birinci Türkoloji Qurultayın türk xalqları arasında elmi və mədəni əlaqələrin inkişafında mühüm rol oynadığını vurğulayıb. O qeyd edib ki, bu platforma ortaq dil və tarix baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır, latın əlifbasına keçid isə mədəni inteqrasiyanı gücləndirərək qarşılıqlı ünsiyyət, eləcə də əməkdaşlıq imkanlarını daha da genişləndirir.
Tədbirdə ADPU-nun rektoru Cəfər Cəfərov çıxışında Birinci Türkoloji Qurultayın türk xalqlarının birliyində mühüm rol oynadığını qeyd edib, bu qurultayı “birliyimizin elmi pasportu” adlandırdı. O bu ifadə ilə ortaq elmi və mədəni dəyərlərin önəmini vurğulayıb.
Azərbaycan Respublikasının Bosniya və Herseqovinadakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Vilayət Quliyev çıxışı zamanı konfransın türk dünyası üçün ortaq dəyərindən danışıb, Qurultayın türk xalqlarının elmi və mədəni birliyində mühüm rol oynadığını qeyd edib. O, xüsusilə inteqrasiya məsələsinə diqqət çəkərək bu prosesin ortaq inkişaf baxımından əhəmiyyətini diqqətə çatdırıb.
Filologiya elmləri doktoru, Qərbi Azərbaycan İcmasının İdarə heyətinin üzvü Mahirə Hüseynova çıxışı zamanı Türkoloji Qurultayın əhəmiyyətindən bəhs edərək bildirib ki, belə konfranslar sadəcə elmi müzakirə platforması deyil, həm də xalqın tarixi yaddaşı ilə birbaşa bağlı olan dəyərlərdir. Onun sözlərinə görə, bu tədbirlər keçmişimizi yaşadır, tariximizə işıq tutur və dünənimizlə bu günümüz arasında körpü rolunu oynayır. Məhz buna görə də belə konfransların keçirilməsi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
Azərbaycan Milli Konservatoriyasının rektoru Kamilə Dadaşzadə qeyd edib ki, tədbirin mövzusu bu gün dünyada baş verən qlobal hadisələr, mühüm geosiyasi proseslər fonunda xüsusi aktuallıq kəsb edir. O, çıxışında konfransın mövzusunun müasir beynəlxalq reallıqlarla sıx bağlı olduğunu vurğulayıb.
Namanqan Dövlət Universitetinin rektoru Abduqaffar Qırğızbayev 1926-cı ildə keçirilmiş Türkoloji Qurultaya diqqət çəkərək həmin təşəbbüsün türk xalqlarının yaxınlaşması baxımından mühüm rol oynadığını bildirib.
Millət vəkili, Ailə, qadın və uşaq məsələləri komitəsinin sədr müavini Jalə Əliyeva çıxışında qeyd edib ki, təşkil olunan konfrans təkcə elmi tədbir deyil, eyni zamanda türk dünyasının ortaq yaddaşına, ortaq kimliyinə və ortaq gələcəyinə verilən dəyərin bariz ifadəsidir. O, həmçinin vurğulayıb ki, türkologiya türk xalqlarının dilini, tarixini, dinini, ədəbiyyatını, mədəniyyətini, coğrafiyasını və mənəvi irsini bir araya gətirən mühüm elmi körpü rolunu oynayır.
Tədbirdə çıxış edən Ardahan Universitetinin rektoru Öztürk Emiroğlu türkoloji diplomatiyanın türk xalqları arasında elmi, mədəni və humanitar əlaqələrin gücləndirilməsində mühüm vasitə olduğunu vurğulayıb. O bu anlayışın ortaq layihələr, akademik əməkdaşlıq və dialoq platformaları vasitəsilə xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanı dərinləşdirdiyini qeyd edib.
Yazıçı-jurnalist Aysel Sadak İltaş çıxışında qeyd edib ki, 1926-cı ildə Bakıda keçirilən I Türkoloji Qurultayı təkcə elmi hadisə deyil, bir millətin təməlini təşkil edən dilin yenidən kəşfi və ortaq dəyərlər ətrafında birləşməsinin bariz nümunəsi idi. Onun sözlərinə görə bu mötəbər toplantı türk dilinin, türk mədəniyyətinin və ümumilikdə milli kimliyin gələcək nəsillərə ötürülməsi məqsədini daşımaqla yanaşı, eyni zamanda yeni bir oyanışın başlanğıcını simvolizə edirdi.
