Ümumiyyətlə, dərs saatlarının azaldılması təhsilin keyfiyyətini həm artıra, həm də azalda bilər. Bu, əsasən həmin azalmanın necə və nə ilə əvəz olunmasından asılıdır.
Bu fikirləri təhsil eksperti Rizvan Fikrətoğlu “Tehsil365”ə açıqlamasında bildirib
Dərs saatlarının azaldılması hansı hallarda keyfiyyəti artıra bilər? İlk növbədə, yüklənmənin azalması şagirdlərin diqqətinin artmasına səbəb olur. Uzun dərs saatları şagirdi yorur, nəticədə diqqət və yaddaş zəifləyir. Araşdırmalar göstərir ki, 6–7 saatdan sonra dərsin effektivliyi əhəmiyyətli dərəcədə aşağı düşür. Bu mərhələdə şagird artıq öyrənmir, sadəcə dərsdə iştirak edir.
Dərs saatlarının az olması isə şagirdə gün ərzində öz tempinə uyğun şəkildə oxumaq, mövzuları təkrar etmək və daha yaxşı mənimsəmək imkanı yaradır. Hazırda bir çox şagird günün yarısını məktəbdə, digər yarısını isə hazırlıqda keçirir. Saatlar azaldılarsa, bu vaxtın bir hissəsi özünüinkişafa və sərbəst tədrisə yönələ bilər.
Eyni zamanda, dərs yükünün azalması müəllimlər üçün də müsbət təsir göstərir. Müəllim daha çox vaxt qazanır və bu vaxtı daha keyfiyyətli, yaradıcı və effektiv dərs hazırlığına sərf edə bilir. Dünya təcrübəsi də göstərir ki, müəllimlərin dərs yükünün azaldılması təhsil keyfiyyətinin yüksəlməsinə birbaşa təsir edir.
Digər tərəfdən, uzun dərs saatları şagirdlərdə stress, yorğunluq və motivasiya azalmasına səbəb olur. Daha rahat və psixoloji cəhətdən balanslı şagird isə daha yaxşı öyrənir.
Lakin dərs saatlarının azaldılması hər zaman müsbət nəticə vermir. Əgər kurikulum yenilənmədən saatlar azaldılarsa, mövzular çox, vaxt isə az olacaq və bu, tədrisin keyfiyyətini aşağı sala bilər. Bu səbəbdən proqramın da uyğun şəkildə yüngülləşdirilməsi vacibdir.
Bundan əlavə, müəllimin hazırlıq səviyyəsi aşağıdırsa, dərs saatlarının azaldılması nəticəyə ciddi təsir göstərməyəcək. Müəllim müasir təlim metodlarını bilməli, dərsi effektiv və interaktiv şəkildə təşkil etməlidir.
Xüsusilə STEAM fənlərində praktik və laborator məşğələlər mühüm yer tutur. Əgər dərs saatlarının azalması bu cür praktiki fəaliyyətlərin də azalmasına səbəb olarsa, bu, öyrənmə keyfiyyətinə mənfi təsir göstərə bilər.
Nəticə etibarilə, dərs saatlarının azaldılması öz-özlüyündə təhsil keyfiyyətini artırmır. Bunun üçün bir sıra şərtlər təmin olunmalıdır:
Tədris proqramı yüngülləşdirilməlidir
Dərslərdə müasir və effektiv metodika tətbiq olunmalıdır
Müəllimlərin peşəkar hazırlığı artırılmalıdır
Şagirdlərə sərbəst oxu və yaradıcılıq üçün vaxt ayrılmalıdır
Bu şərtlər təmin olunarsa, dərs saatlarının azaldılması təhsilin keyfiyyətinin ciddi şəkildə artmasına səbəb ola bilər.