Onun sözlərinə görə, mənəvi intellekt sadəcə dini bilik deyil, insanın öyrəndiyi hər şeyi mənalandırmaq qabiliyyətidir. “Fizika oxuyan bir gənc kainatın qanunlarını öyrənəndə orada təsadüf yox, nizam görürsə, bu artıq mənəvi intellektdir. Əks halda elm sadəcə informasiyaya çevrilir. Quranda ‘Göylərin və yerin yaradılışında ağıl sahibləri üçün dəlillər vardır’ ayəsi elmlə iman arasında körpünün özüdür.”
İlahiyyatçı Əkrəm Həsənov “Tehsil365”ə açıqlamasında bildirib: “Müasir dövrümüz klassik mənbələrlə tam uyğunlaşmır. Biz nə qədər çalışsaq da, klassik dövr mənbələrini bu günkü həyat tərzimizə tam tətbiq edə bilmirik. Bu gün gənclərin dindən uzaq qalmasının səbəblərindən biri də Quran ayələrinin və hədislərin müasir dövrlə uyğunlaşmamasıdır. Çox gənclər etiraf edirlər ki, Quran oxuyub ateizmə meyl ediblər, çünki mənbələri müasir dövrlə bağlaya bilmirlər.”
Əkrəm Həsənov Peyğəmbərin (s.ə.s) sözlərinə də diqqət çəkib: “Elm öyrənmək hər bir müsəlmana vacibdir” hədisi göstərir ki, din elmə qarşı deyil. Amma başqa bir hədisdə ‘Faydasız elmdən Allaha sığınıram’ deyilir. Bu, elmin istiqamətini göstərir. Yəni elmin məqsədi insanı yüksəltməlidir, boşaltmamalıdır.”
Ekspert vurğulayıb ki, tarixdə İmam Qəzali və İbn Sina kimi alimlər bu körpünü qurublar. “Bu gün isə problem ondadır ki, elm və mənəviyyat ayrılıb. Nəticədə ya kor fanatizm yaranır, ya da mənasız materializm ortaya çıxır.”
O əlavə edib ki, müasir elmdə də bu mövzu ciddi müzakirə olunur. “Viktor Frankl insanın əsas ehtiyacının ‘məna’ olduğunu deyirdi. Harvard Universitetində aparılan tədqiqatlar da göstərir ki, mənəvi dəyərləri olan gənclər daha dayanıqlı və məqsədli olur. Bu artıq dini yox, elmi fakt kimi ortaya çıxır.”
Əkrəm Həsənovun fikrincə, məsələni yalnız ilahiyyat fakültələrinin üzərinə qoymaq kifayət deyil. “Çünki gənclərin böyük əksəriyyəti dünyəvi məktəblərdə formalaşır. Əgər orada mənəvi düşüncə tam kənarda qalırsa, sonradan bunu bərpa etmək çətin olur. Dini tədrisin məqsədi ehkamları əzbərlətmək yox, düşüncə verməkdir. Şagirdə inanmalısan demək yox, kainatın qanunlarının hansı məntiqə söykəndiyini göstərmək lazımdır.”
O həmçinin qeyd edib ki, ilahiyyat fakültələri müasirləşməlidir. “Bu gün gənc sual verir, müqayisə edir, alternativ fikirləri oxuyur. Əgər dini təhsil bu suallara cavab vermirsə, o gənc başqa mənbələrə yönəlir. Klassik mətnlərin müasir elmi dillə izahı vacibdir.”
Nəticə olaraq, Əkrəm Həsənov bildirib: “Mənəvi intellekt körpüsü üç əsas üzərində qurulmalıdır: elmin mənalandırılması, dini biliklərin rasional izahı və tərbiyə modelinin dəyişməsi. Əgər bu yanaşma tətbiq olunarsa, gənclərin biliyi artdıqca inancı zəifləməz, əksinə daha şüurlu və dayanıqlı bir iman formalaşar.”